Marcellus Franciscus Gerardus Maria (Marcel) van Grunsven (Gennep, 4 december 1896 - Heerlen, 24 juli 1969)Bidprentjesverzameling familie "Van Grinsven / Van Griensven", genealogievandenoetelaar.nlKoninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 25 juli 1969 - overlijdensberichten was een Nederlands gemeentesecretaris, bestuurder en burgemeester van achtereenvolgens de gemeenten Susteren en Heerlen. Hij was in die laatste twee activiteiten werkzaam tussen 1923 en zijn pensioen in 1961. Hij leidde de gemeente Heerlen door de Grote Depressie van de jaren dertig en de Tweede Wereldoorlog. Bovendien was Van Grunsven burgemeester tijdens de opbloei en de hoogtijdagen van de mijnbouw in Zuid-Limburg.
Van Grunsvens periode bij de gemeente Heerlen werd gekenmerkt door streng financieel beleid, volharding gedurende de jaren van de bezetting en veel - vooral op architectonisch gebied - vernieuwingen en uitbreidingen van de stad en het stadsbeeld. Een groot deel van de bestaande rijksmonumenten binnen de gemeentegrenzen is gebouwd in opdracht van Van Grunsven.
Biografie Van Grunsven werd geboren als zoon van Allegonda Johanna Martina Verzett (1869 - 1975)Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 18 maart 1975 en Marcellus Franciscus van Grunsven (1864 - 1919),Bidprentje, gemeentelijk archief Rijkheyt (pagina niet meer beschikbaar)Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 23 oktober 1919 die van 1903 tot aan zijn dood op 22 oktober 1919 burgemeester was van Ottersum. Van Grunsven-Verzett werd op 19 maart 1975 begraven te Imstenrade.
Van Grunsven had twee broers (Henri en Jan) en één zus (Jo). Jo (Johanna Francina Allegonda Elisabeth Maria) van Grunsven (1895 - 1985)Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 10 mei 1985 was secretaris van de rooms-katholieke Vrouwenbond in Heerlen en bestuurslid van de Nederlandse Federatie voor Filmkringen.Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 29 maart 1933Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 16 januari 1956 Broer Henri was eveneens burgemeester.Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 29 maart 1969Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 18 oktober 1952Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 28 oktober 1935 Zijn schoonzoon Emile van Leent was burgemeester van Vaals, Grubbenvorst en Swalmen. thumb|links|Krantenfoto van de bruiloft van Van Grunsven van 13 mei 1930.
Van Grunsven ging tot en met 1916 naar het Bisschoppelijk College Weert-Cranendonck in Weert om daarna te gaan werken voor het naburige Ottersum in Noord-Limburg. Hij verloofde zich eind december 1929Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 24 december 1929 met Gertruda Margaretha Cornelia (Gertie of Gerty) Janssen (1908 - 1994)Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 4 januari 1994 om vervolgens op 8 mei 1930Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 13 mei 1930Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 8 mei 1930 met haar te trouwen. Zij bleven met elkaar getrouwd tot aan zijn dood in 1969. Samen met haar had hij drie dochters en twee zonen.Archieffoto's, gemeentelijk archief Rijckheyt (zoekopdracht) (pagina niet meer beschikbaar)
Van Grunsven werkte na zijn middelbare school van 1917 tot 1919 voor de gemeente Ottersum en leerde tussentijds alles over gemeentefinanciën, iets waar hij later een diploma voor zou krijgen. Hij wilde graag zijn vader volgen als gemeentesecretaris, maar had hier nog niet de vereiste leeftijd voor. Destijds was 23 de minimumleeftijd waarop men aangenomen kon worden als gemeentesecretaris. Pas in 1919, toen hij deze leeftijd wel had bereikt, werd hij gemeentesecretaris in Ottersum. Hij zou dit vier jaar lang blijven, totdat hij in 1923 begon aan zijn loopbaan als burgemeester.
Susteren In 1923 werd Van Grunsven wegens zijn financiële achtergrond voorgedragen als burgemeester van de gemeente Susteren. Hij was indertijd slechts 27 jaar oud. Susteren had het in deze tijd op financieel vlak moeilijk en had daardoor behoefte aan een burgemeester die de financiële situatie binnen de gemeentegrenzen weer op orde kon krijgen.
Van Grunsven maakte zijn ambtsperiode van zes jaar in Susteren niet af; hij bleef er amper drie jaar werkzaam. Zijn periode in Susteren werd echter vooral gekenmerkt door vooruitgang. Van Grunsven loste de financiële problemen binnen afzienbare tijd op, er werd een nieuw seinhuis gebouwd in de stijl van de nieuwe zakelijkheid en er werd een nieuwe woonwijk in de stijl van de Amsterdamse School voor spoorwegarbeiders opgeleverd. Deze laatste wijk liet Van Grunsven bouwen naar een ontwerp van de architect Jan Wielders uit Amsterdam.
Heerlen Beginjaren Na zijn werk in Susteren werd hij drie jaar later gevraagd als burgemeester van Heerlen. Hier zou hij de opvolger moeten worden van Marius Waszink, die na dertien jaar burgemeester te zijn geweest van deze gemeente minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen werd in het eerste Kabinet-De Geer. Van Grunsven werd bij Koninklijk Besluit als burgemeester geïnstalleerd op 16 mei 1926.Koninklijke Bibliotheek, Nieuwe Tilburgsche Courant van 7 mei 1926 Hij wilde Heerlen veranderen van een groot dorp in een vernieuwde en moderne stad. Hij stuitte echter op veel problemen in het gemeentebestuur. De raadsvergaderingen verliepen chaotisch en er werd volgens Van Grunsven veel onnodig gediscussieerd. Heerlen had in die tijd een schuld van meer dan tien miljoen gulden en zat daardoor - in ieder geval voor die tijd - diep in de schulden.
Van Grunsven had naast de perikelen rondom de gemeentefinanciën nog meer tegenslag te verwerken. Nog aan het begin van zijn burgemeesterschap, op 12 augustus 1928, stortte tijdens een luchtshow een D-572, Dietrich DP IIaInventaris van de archieven van de Raad voor de Luchtvaart en het Bureau Vooronderzoek Ongevallen en Incidenten van de Rijksluchtvaartdienst, 1924-1998 (2000), gahetna.nl neer in het Heerlense stadsdeel Heerlerheide waarbij vier doden en rond de vijfentwintig gewonden waren te betreuren.Grootschalige ongevallen in Nederland, nbdc.nl
Van Grunsven deed binnen de gemeente aan harde bezuinigingen om de schuld weg te werken. Zo stond hij ruim duizend gulden van zijn eigen salaris af om de gemeentekas te spekken en de werklozen onder de inwoners financieel een hart onder de riem te steken; een actie waarmee hij de voorpagina's van landelijke kranten haalde. Een gemiddeld salaris van een burgemeester bedroeg destijds overigens rond de twaalfduizend gulden, waarmee Van Grunsven dus een forse bijdrage leverde.Koninklijke Bibliotheek, Limburgs Dagblad van 26 november 1980 Dit plan zorgde ervoor dat de gemeente binnen enkele jaren van haar schuld af was. Heerlen stond daarnaast vlak voor de crisisjaren waarbij een stevige gemeentekas achteraf gezien goed van pas kwam.
links|thumb|Het Glaspaleis, een van de eerste Heerlense bouwwerken die in opdracht van Van Grunsven werden ontworpen en werden gebouwd. Onder het bestuur van Van Grunsven werd Heerlen verder uitgebreid. Vooral op het gebied van kunst en cultuur wilde hij iets doen en hij werkte samen met bekende architecten om tevens aan het stadsgezicht te werken. Samen met de Nederlandse architect en stedenbouwkundige Jos Klijnen stelde Van Grunsven een plan op om dit laatste te realiseren.Verslag, Orde van den Prince Ook architect Frits Peutz werd erbij gehaald. Hij ontwierp verscheidene gebouwen die vandaag de dag nog typerend zijn voor het Heerlense stadsgezicht. Het Glaspaleis, het Royal Theater en het hedendaagse raadhuis van Heerlen zijn voorbeelden van gebouwen die Peutz in opdracht van Van Grunsven heeft ontworpen en liet bouwen. De stadsschouwburg werd in 1961, tijdens het laatste ambtsjaar van Van Grunsven, opgeleverd naar een ontwerp van diezelfde architect. Veel van de in opdracht van Van Grunsven vervaardigde gebouwen, waaronder het eerdergenoemd drietal, zijn later tot rijksmonument benoemd.
Naast vooruitgang op architectonisch gebied wilde Van Grunsven de inwoners van Heerlen, ondanks de forse bezuinigen die de bevolking onder ogen had gezien, toch kennis laten maken met kunst en cultuur. Daarom gaf hij beeldend kunstenaar Pieter Defesche vlak na de oorlog de opdracht om een groot aantal kunstwerken te vervaardigen en deze tentoon te stellen in het net opgeleverde raadhuis. Zo werden er in de jaren na 1947 ruim tweehonderd tentoonstellingen georganiseerd, waarin zowel nieuwe als oude stijlen werden getoond.Pieter Defesche - geruisloze basis, Maastrichtnet (kopie op galeries.nl) De interesse die Van Grunsven had voor cultuur en kunst in het bijzonder leidde tot de bouw van een nieuwe Heerlense stadsschouwburg.
thumb|Het raadhuis van Heerlen, een van Frits Peutz' ontwerpen die in opdracht van Van Grunsven werden vervaardigd.
Tweede Wereldoorlog Gedurende de Tweede Wereldoorlog stond Van Grunsven, in tegenstelling tot veel andere burgemeesters in Nederland, zijn ambt niet af, maar bleef hij ook tijdens de oorlog aan als burgemeester. Veel andere burgemeesters werden tijdens de oorlog namelijk door de Duitsers ontheven uit hun functie, iets wat Van Grunsven niet zou overkomen. Dit ondanks zijn brutale houding jegens de bezetter en de aaneenschakeling van berispingen. Na de eerste vergadering onder het Duitse bewind riep hij de inwoners van Heerlen op om kalm te blijven en om te bidden voor koningin Wilhelmina en haar familie. Deze opmerking liet hij eveneens optekenen in het Limburgs Dagblad van 13 mei, wat hem zijn eerste officiële waarschuwing van de Duitse machthebber zou opleveren. Nadien zouden nog heel wat berispingen volgen. Publicaties die in de toekomst door Van Grunsven opgesteld waren moesten eerst bekeken en vervolgens gecensureerd worden door de Kapitein-luitenant dr. Ackermann.Wie was burgemeester Van Grunsven?, maartenvandenende.com Tijdens de raadsvergaderingen van 21 mei 1940 stelde Van Grunsven eveneens voor een monument op te richten voor gesneuvelde Heerlenaren. Het uiteindelijke monument staat thans aan de Akerstraat, tegenover de ingang van de Algemene Begraafplaats.Nationaal Comité 4 en 5 mei, Heerlen, Vredeskapel Van Grunsven voorkwam in de oorlog bovendien dat een aanhanger van de NSB tot politiecommissaris van Heerlen werd benoemd.
Aan het einde van de oorlog wilde Van Grunsven snel beginnen met de wederopbouw van de stad en het dagelijkse bestaan voortzetten, maar de opstart van het normale leven kwam net als in de rest van het land moeizaam op gang. Op 22 maart 1945 ontving Van Grunsven de Nederlandse koningin Wilhelmina tijdens het bezoek aan Heerlen. Dit bezoek maakte deel uit van haar "bevrijdingstour" die zij op dat moment maakte door Zuid-Nederland.Bleekneusjes, HeerlenVertelt. Gearchiveerd op 2 april 2023.
In 2013 ontstond er discussie over de rol van Van Grunsven tijdens de oorlog. De journalist Joep Dohmen had in het boek De geur van kolen (2013) namelijk geschreven dat Van Grunsven tijdens de oorlog de Duitsers onnodig veel met hand-en-spandiensten had ondersteund. Na de oorlog zou hij aan een schorsing zijn ontkomen door zijn politieke connecties. Dit oordeel zorgde voor veel onrust en leidde tot een flinke discussie. Zo verweten de historici Fred Cammaert en Marcel Put Dohmen dat hij "selectief in de bronnen had geshopt". Bovendien zou hij te veel waarde toekennen aan getuigenissen van vijanden van Van Grunsven. In reactie op de beweringen van Dohmen publiceerde de historici het boek Eindelijk 'n echte burgemeester (2014) waarin zij de beschuldigingen van Dohmen probeerden te ontkrachten.Was Heerlens burgemeester goed of fout?, de Volkskrant, 18 september 2014. Gearchiveerd op 4 december 2017.
Jubilea