Afstand

thumb|Oude kaart van Melbourne met de reistijden per spoor en aansluitend lopen

Afstand is een natuurkundige grootheid, die de meetbare ruimte tussen twee objecten aangeeft. Als internationale standaardmaat voor lengte en afstand wordt in het SI-stelsel de meter gehanteerd. Andere lengtematen worden hiervan afgeleid.

Afstand is ook een fundamenteel begrip in de wiskunde. De meetbare ruimte kan dus zowel tussen fysieke dingen als tussen abstracte, bijvoorbeeld wiskundige objecten, bestaan.

Hemelsbreed Voor afstanden op aarde wordt vaak de hemelsbrede afstand gebruikt. Dat is de kortste lijn over het gekromde aardoppervlak, een deel van de grootcirkel door de beide punten. De hoogteverschillen in het terrein worden hierbij meestal verwaarloosd. De afstand wordt over een referentie-ellipsoïde berekend, dat is een geïdealiseerde, afgeplatte bolvorm van de aarde op gemiddeld zeeniveau.

Reisroute Een af te leggen afstand is in de dagelijkse praktijk meestal niet gelijk aan een verplaatsing over een rechte lijn. Een reisroute is immers niet recht en ook kan het traject in tegengestelde richtingen verschillen. De door een reiziger afgelegde afstand is het aantal keren dat een gegeven standaardmaat op de kortste mogelijke verbindingsweg kan worden afgepast.

Men kan in het algemeen in een netwerk van wegen de afstand tussen twee punten definiëren als de lengte van de kortste route door het netwerk. Deze kan gevonden worden met het kortstepad-algoritme waarbij het netwerk als een graaf wordt voorgesteld, bij tweerichtingsverkeer als een gerichte graaf. Een voorbeeld waarbij is gegeven dat altijd over hetzelfde vaste punt moet worden gereisd is de postmetriek.

Als de snelheid waarmee men zich verplaatst bekend is, kan men de afstand ook definiëren gebaseerd op de kortste reistijd. De kaart van Melbourne in de afbeelding uit het begin van de 20e eeuw geeft met verschillende kleuren de plaatsen in de stad aan tot waar het in tijd uitgedrukt even lang reizen is.

Voorbeelden van ordegroottes lengte (m) voorbeeld (orde van grootte) 10−35 kleinste lengte plancklengte of kwantumlengte 10−15 diameter van proton en neutron 10−10 diameter van een atoom 10−4 dikte van papier 100 een stap 102 gemiddelde diepte van de Noordzee 104 diepte van de diepste oceanische trog 106 dikte van de aardatmosfeer, met de thermosfeer 107 diameter van de Aarde 108 diameter van Saturnus 109 diameter van de Zon 1011 afstand van de Aarde tot de Zon 1012 afstand van Saturnus tot de Zon 1013 doorsnede van het zonnestelsel gerekend tot en met Pluto 1016 lichtjaar 1017 afstand tot de ster Sirius 1021 doorsnede van de Melkweg 1023 afmeting van sterrenstelsel 3C 236 1026 afstand tot het verst bekende object in het heelal

Verwante begrippen Met de distantie en similariteit worden de mate van verschil en van overeenkomst van de verschillende variabelen bedoeld, die in de multivariabele analyse worden gebruikt. De meest bekende distantie is de afstand, de meest bekende similariteit is de correlatie. De sociale afstand is een begrip uit de sociologie.

Categorie:Grootheid