Klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond

De klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond (Querco-Fagetea) is een klasse van plantengemeenschappen die relatief soortenrijke loofbosvegetatie omvat op betrekkelijk eutrofe bodems. De bosgemeenschappen uit deze klasse worden doorgaans gekenmerkt door de een kruidlaag met een opvallend bloem- en kleurrijk vegetatieaspect in de lente.

De klasse telt in Nederland en Vlaanderen één onderliggende orde.

Naamgeving en codering Synoniemen Querco-Fagetales Br.-Bl. & Vl. in Vl. 1937 Quercetea robori-sessiliflorae Br.-Bl. & Tx. 1943 Quercetea robori-sessiliflorae Br.-Bl. & Tx ex Br.-Bl. 1950 Quercetea pubescentis Doing 1955 Quercetea robori-petraeae Br.-Bl. & Tx. ex Oberd. 1957 Quercetea pubescentis Doing ex Scamoni & Pass. 1959 Quercetea pubescenti-petraeae Jakucs 1960 Carpino-Fagetea Jakucs 1967 Alno-Populetea Fukarek & Fabijanic 1968 Populetea albae Br.-Bl. 1962 Fraxino-Fagetea Moor 1975 Duits: Laubwälder und verwandte Gebüsche, Eurosibirische Fallaubwälder Engels: Central and west European deciduous woodlands and scrub on base-rich soils Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r46

De wetenschappelijke naam Querco-Fagetea is afgeleid van de botanische namen van respectievelijk zomereik (Quercus robur) en beuk (Fagus sylvatica).

Fysiognomie Deze bossen hebben in de Lage Landen een duidelijk gelaagde vegetatiestructuur met naast de boomlaag, met dominantie van loofbomen, een meestal goed ontwikkelde en soortenrijke struik-, kruid- en moslaag. In veel bossen uit deze klasse kunnen omhoog klimmende lianen aspectbepalend optreden.

Ecologie De klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond omvat gemengde, zomergroene loofbossen op droge tot matig natte, betrekkelijk eutrofe, minerale bodems of op gemineraliseerde veenbodems.

Deze bossen zijn vrij algemeen en komen vooral voor in rivier- en beekdalen en in heuvelachtig gebied als hellingbos.

Mycoflora Verscheidene paddenstoelen zijn aangewezen op (bepaalde) bosgemeenschappen uit de klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond. Een voorbeeld is kleibosrussula.

Onderliggende syntaxa in Nederland en Vlaanderen De klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond wordt in Nederland en Vlaanderen vertegenwoordigd door één orde met drie onderliggende verbonden. In totaal telt de klasse alhier 13 associaties.

orde van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond (Fagetalia sylvaticae) verbond van els en vogelkers (Alno-Padion) abelen-iepenbos (Violo odoratae-Ulmetum) essen-iepenbos (Fraxino-Ulmetum) meidoorn-berkenbos (Crataego-Betuletum) goudveil-essenbos (Carici remotae-Fraxinetum) vogelkers-essenbos (Pruno-Fraxinetum) haagbeuk-verbond (Carpinion betuli) kalk-eikenhaagbeukenbos (Orchido-Carpinetum) sleutelbloem-eikenhaagbeukenbos (Primulo elatioris-Carpinetum) eiken-haagbeukenbos (Stellario-Carpinetum) eiken-haagbeukenbos met wilde hyacint (Endymio-Carpinetum) essen-eikenbos met wilde hyacint (Endymio-Fraxinetum) beuken-verbond (Fagion sylvaticae) eiken-beukenbos met wilde hyacint (Endymio-Fagetum) parelgras-beukenbos (Melico-Fagetum) gierstgras-beukenbos (Milio-Fagetum)

Romp- en derivaatgemeenschappen derivaatgemeenschap met sneeuwbes (DG Symphoricarpus albus-[Alno-Padion]) rompgemeenschap met fluitenkruid (RG Anthriscus sylvestris-[Alno-Padion]) rompgemeenschap met grote brandnetel en gladde iep (RG Urtica dioica-Ulmus minor-[Alno-Padion]) rompgemeenschap met dauwbraam en wilde liguster (RG Rubus caesius-Ligustrum vulgare-[Alno-Padion]) rompgemeenschap met duinriet (RG Calamagrostis epigejos-[Alno-Padion]) rompgemeenschap met grote brandnetel en zwarte els (RG Urtica dioica-Alnus glutinosa-[Alno-Padion]) rompgemeenschap met dauwbraam en schietwilg (RG Rubus caesius-Salix alba-[Alno-Padion/Salicion albae]) rompgemeenschap met aalbes (RG Ribes rubrum-[Querco-Fagetea]) rompgemeenschap met klimop (RG Hedera helix-[Querco-Fagetea]) rompgemeenschap met bolle haarbraam (RG Rubus macrophyllus-[Querco-Fagetea/Quercetea robori-petraeae]) rompgemeenschap met bosanemoon (RG Anemone nemorosa-[Carpinion betuli/Alno-Padion]) rompgemeenschap met niervarens (RG Dryopteris spp.-[Querco-Fagetea])

De klasse is zeer soortenrijk. Bij de bomen is de belangrijkste kensoort in Nederland en Vlaanderen de gewone es, en verder vindt men vooral zomereik, beuk en haagbeuk. De aalbes is een kensoort in de struiklaag. In de kruidlaag zijn er een tiental kensoorten en nog veel meer begeleidende soorten, vooral voorjaarsbloeiers zoals bosanemoon, gewoon speenkruid, gewone salomonszegel en gevlekte aronskelk. Ook zijn er enkel orchideeën te vinden, zoals de grote keverorchis en heel soms het vogelnestje. Bij de mossen zijn het geplooid snavelmos en het gerimpeld boogsterrenmos de belangrijkste kensoorten.

In de onderstaande synoptische tabel staan de belangrijkste kentaxa van deze klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond in Nederland en Vlaanderen.

Boomlaag Kentaxon Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking kK 60 < 80% gewone es Fraxinus excelsior kK 0 < 20% zoete kers Prunus avium kK < 10% venijnboom Taxus baccata Struiklaag Kentaxon Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking kK 10 > 30% aalbes Ribes rubrum Kruidlaag Kentaxon Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking kK 30 > 70% gewoon speenkruid Ficaria verna subsp. verna kK 10 > 70% gewone salomonszegel Polygonatum multiflorum kK 0 > 70% klimop Hedera helix kK 0 > 60% bosanemoon Anemone nemorosa kK 0 > 40% gevlekte aronskelk Arum maculatum kK 0 > 40% kruipend zenegroen Ajuga reptans kK 0 > 30% schaduwgras Poa nemoralis kK 0 > 30% bosandoorn Stachys sylvatica kK 0 > 20% groot heksenkruid Circaea lutetiana kK 0 > 20% boskortsteel Brachypodium sylvaticum kK 0 > 20% knopig helmkruid Scrophularia nodosa kK 0 > 20% grote keverorchis Neottia ovata kK 0 > 10% daslook Allium ursinum kK 0 > 10% gulden boterbloem Ranunculus auricomus kK < 10% bosvergeet-mij-nietje Myosotis sylvatica kK < 10% gele anemoon Anemone ranunculoides kK < 10% vogelnestje Neottia nidus-avis kK < 10% zwartblauwe rapunzel Phyteuma spicatum Moslaag Kensoort Presentie Triviale naam Botanische naam Opmerking kK 20 > 50% geplooid snavelmos Eurhynchium striatum kK 10 > 50% gerimpeld boogsterrenmos Plagiomnium undulatum kK < 10% klein snavelmos Oxyrrhynchium pumilum

Fotogalerij

Zie ook Klasse van eiken- en beukenbossen op voedselarme grond Lijst van bosgemeenschappen in Nederland Atlantische gemengde bossen Bosflora

Eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond

Klasse van eiken- en beukenbossen op voedselrijke grond

Bron en licentie