John Philip Sousa of John Philip de Sousa (Washington D.C., 6 november 1854 — Reading (Pennsylvania), 6 maart 1932), ook bekend als The March King, is waarschijnlijk de bekendste dirigent, trombonist en componist in de geschiedenis van de marsmuziek. Sousa's naam leeft voort in de sousafoon.
Levensloop Sousa werd geboren als het derde van tien kinderen van het echtpaar John Antonio Sousa (geboren in Spanje uit Portugese ouders) en Maria Elisabeth Trinkhaus (geboren in Beieren). John Philips vader was trombonist in de United States Marine Band "The President's Own" in Washington D.C.. Hij groeide op te midden van militaire muziek. Op 6-jarige leeftijd kreeg hij lessen voor zang, viool, piano, dwarsfluit, cornet, bariton/eufonium, trombone en althoorn.
Op 13-jarige leeftijd plaatste zijn vader hem als instrumentalist in de United States Marine Band "The President's Own". In 1872 publiceerde hij zijn eerste compositie, Moonlight on the Potomac Waltzes. In 1875 stopte hij met zijn werk bij de Mariniers en speelde voortaan viool in verschillende orkesten, die hij ook dirigeerde. Hij dirigeerde de operette van Sir Arthur Seymour Sullivan en William Schwenck Gilbert Her Majesty's Ship (HMS) Pinafore in een theater op Broadway.
Op 30 december 1879 huwde hij met Jane van Middlesworth Bellis, die hij bij de repetities in februari van hetzelfde jaar had leren kennen.
In 1880 ging hij naar Washington D.C. terug en werd dirigent van de United States Marine Band "The President's Own". Hij blijft dirigent van dit prestigieus militair orkest tot 1892, tijdens de regering van de Amerikaanse Presidenten Rutherford B. Hayes, James Garfield, Grover Cleveland, Chester A. Arthur en Benjamin Harrison. Na twee succesrijke concerttournees in 1891 en 1892 besloot hij een eigen civiel harmonieorkest op te richten en te organiseren.
Het eerste concert van deze eerste Sousa's New Marine Band vond plaats op 26 september 1892 in de Stillman Music Hall in Plainfield, New Jersey. Naar dit harmonieorkest waren 19 leden van het orkest van Patrick Gilmore, die twee dagen tevoren in St. Louis overleden was, overgestapt. Onder deze leden was ook de solocornettist Herbert L. Clarke en de saxofonist E. A. Lefebre.
In 1882 ging zijn eerste operette in première The Smugglers. In 1896 componeerde hij dé Amerikaanse mars The Stars and Stripes Forever. In 1900 en 1901 volgden zeer succesrijke concertreizen door Europa, en ook in 1905 was hij in Europa op tournee. In 1910 maakte hij zelfs een wereldtournee: New York, Verenigd Koninkrijk, Canarische Eilanden, Zuid-Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland, Fiji-eilanden, Hawaï en Canada.
Om de Europese tour van Sousa beter te promoten, verspreidde zijn agent het gerucht dat Sousa een emigrant uit het respectievelijke gastland zou zijn. De naam Sousa zou afkomstig zijn van de afkorting S. O. USA op zijn koffer tijdens de emigratie. Hiervan stonden de eerste twee letters voor zijn naam (in Frankrijk bijvoorbeeld "S. Oulette"; in Duitsland "Sigmund Ochs" of "Siegfried Otz"), gevolgd door de afkorting van het land van bestemming.John Philip Sousa, Marching Along, Recollections of Men, Women and Music, 1928, pagina 307-308 Het gerucht is, hoewel onjuist, nog steeds wijdverspreid. Ook een variant op dit gerucht waarin de patriottische immigrant Johan Philip Ochs het acroniem SOUSA (Super Omnia USA, "boven alles de VS")Marsenkoning Sousa weer in het nieuws. "De Volkskrant". 's-Hertogenbosch, 10-11-1973. Geraadpleegd op Delpher op 23-11-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010849705:mpeg21:p023 als achternaam zou hebben gekozen, is onjuist.
In de tijd na de Eerste Wereldoorlog ging hij weer met zijn harmonieorkest op tournee. In deze tijd werd hij ook met vele prijzen en onderscheidingen overladen. Hij zet zich zeer in voor de auteursrechten. In 1932 overleed hij tijdens een repetitie met de Ringgold Band in Reading (Pennsylvania).
Composities Werken voor harmonieorkest Marsen
Ouvertures 1877: Rivals 1886: Tally-Ho! 1886: Vautour (Sans Souci) 1914: The Lambs' Gambol
Instrumentale solo's 1879: La Reine d'Amour, voor cornet en harmonieorkest 1885: Belle Mahone, voor saxofoon en harmonieorkest
Suites 1893: The Last Days of Pompeii In the House of Burbo and Stratonice Nydia (Nydia the Blind Girl) The Destruction (The Destruction of Pompeii and Nydia's Death) 1895: Three Quotations The King of France with Twenty-Thousand men/Marched up the hill, and then down again. I, Too, Was Born in Arcadia In Darkest Africa 1902: Looking Upward By the Light of the Polar StarLooking Upward suite, 1e deel "By the Light of the Polar Star" door de United States Marine Band "The President's Own" o.l.v. Colonel John R. Bourgeois (gearchiveerd) Beneath the Southern CrossLooking Upward suite, 2e deel "Beneath the Southern Cross" door de United States Marine Band "The President's Own" o.l.v. Colonel John R. Bourgeois (gearchiveerd) Mars and VenusLooking Upward suite, 3e deel "Mars and Venus" door de United States Marine Band "The President's Own" o.l.v. Colonel John R. Bourgeois (gearchiveerd) 1904: At the King's Court Her Ladyship, the Countess Her Grace, the Duchess Her Majesty, the Queen 1909: People Who Live in Glass Houses 1910: Dwellers of the Western World The Red Man The White Man The Black Man 1911: Tales of a Traveler The Kaffir on the Karoo In the Land of the Golden Fleece Grand Promenade at the White House (ook bekend als: "New Year's Reception at the White House", "Grand Festival March") Easter Monday on the White House Lawn (in plaats van: "Grand Promenade..." in 1928) 1920: Camera Studies 1922: Impressions at the Movies The Serenaders The Crafty Villain and the Timid Maid Balance All and Swing Partners 1922: Leaves from My Notebook The Genial Hostess The Campfire Girls The Lively Flapper 1925: Cubaland Under the Spanish Flag Under the American Flag Under the Cuban Flag
Andere werken 1890: The Chariot Race 1891: Sheridan's Ride La Reine de la Mer, walsLa Reine de la Mer door de United States Marine Band "The President's Own" o.l.v. Colonel John R. Bourgeois (gearchiveerd) Presidential PolonaisePresidential Polonaise door de United States Marine Band "The President's Own" o.l.v. Colonel John R. Bourgeois (gearchiveerd)
Muziektheater Operettes Voltooid intitelaktespremièrelibretto 1879 Katherine 3 aktes Wilson S. Vance 1879-1882 The Smugglers 2 aktes 1882, Washington, D.C. Wilson S. Vance, naar Francis C. Burnand, «The Contrabandista» 1881 Florine onvoltooid Mary A. Denison 1882-1883 Désirée 2 aktes 1884, Washington, D.C. Edward M. Taber, naar John M. Morton, «Our Wife» 1885 The Queen of Hearts; ook bekend als: Royalty and Roguery 1 akte 1886, Washington D.C. Edward W. Faber 1888 The Wolf 3 aktes van de componist 1893 The Devil's Deputy onvoltooid J. Cheever Goodwin 1895 El Capitan 3 aktes 20 april 1896, Boston, Tremont-Theatre Charles Klein en Tom Frost 1897 The Bride Elect 3 aktes 1897, New Haven (Connecticut) van de componist 1898 The Charlatan; ook bekend als: The Mystical Miss 3 aktes 1898, Montréal Charles Klein 1899 Chris and the Wonderful Lamp 3 aktes 1899, New Haven (Connecticut) Glen MacDonough 1905 The Free Lance 2 aktes 1906, Springfield (Massachusetts) Harry B. Smith 1909 The American Maid; sinds 1913: The Glass Blowers 3 aktes 1913, Rochester (New York) Leonard Liebling 1915 The Irish Dragoon 3 aktes Joseph W. Herbert, naar Charles Lever, «Charles O'Malley» 1915 The Victory onvoltooid Ella Wheeler Wilcox
Schouwspel 1875: The Phoenix, ook: Bohemians and Detectives of John Bludso, toneelmuziek - tekst: Milton Nobles
Zie ook Lijst van maçonnieke muziek
Bibliografie
Jesse Daniel Krebs: The Clarinetists of the John Philip Sousa Band: 1892-1931, Florida State University - College of Music, March 15th, 2006, dissertatie Paul E. Bierley: All-Time Roster of Sousa’s Band, unpublished, 2003 Paul E. Bierley: John Philip Sousa: American Phenomenon, Revised Edition, Alfred Publishing, 2001, 274 p., Paul E. Bierley, William H. Rehrig: The heritage encyclopedia of band music : composers and their music, Westerville, Ohio: Integrity Press, 1991, Paul E. Bierley: Works of John Philip Sousa, Integrity Press, 1984. 234 p., Paul E. Bierley: Questions and Answers about John Philip Sousa, Program of 125th Anniversary Commemorative Concert of Detroit Concert Band, November 6, 1979 H. Wiley Hitchcock, Stanley Sadie: The new Grove dictionary of American music, New York, N.Y. : Grove's Dictionaries of Music, 2002, 4 volumes, 2736 p., Pamela Weston: Yesterday’s Clarinettists: a sequel, Yorkshire: Emerson Edition, 2002 Piero Sonti: Repertorio di musica sinfonica - Gli autori, le composizioni dal Seicento a oggi, Ricordi, 2001, 1060 p., Colin Larkin: The encyclopedia of popular music, Third edition, New York: Macmillan, 1998, 8 vols., 6653 p., Colin Larkin: The Guinness encyclopedia of popular music, Enfield, Middlesex: Guinness Publishing, 1992, 4 Vols, 1296 p., Constance Fairchild: The Amazing Sousa Band in: The Instrumentalist, 51 (June 1997), pp. 36 Ken Bloom: American song - The complete musical theater companion: 1877-1995. Volume 2: T-Z and indexes, Second edition, New York: Schirmer Books, 1996, 2093 p., Michael Eric Hester: A Study of the Saxophone Soloists Performing with the John Philip Sousa Band: 1893-1930, D.M.A. dissertation, University of Arizona, 1995 Julia M. Rubiner: Contemporary Musicians: Profiles of the People in Music: Volume 10, Detroit, Michigan: Thomson Gale; 1994, 307 p., Jonathan Korzun: The Orchestral Transcriptions for Band of John Philip Sousa: A Description and Analysis, Ph.D. dissertation, University of Illinois at Urbana-Champaign, 1994 Wolfgang Suppan, Armin Suppan: Das Neue Lexikon des Blasmusikwesens, 4. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1994, Wolfgang Suppan: Das neue Lexikon des Blasmusikwesens, 3. Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Schulz GmbH, 1988, Wolfgang Suppan: Lexikon des Blasmusikwesens, 2. eränzte und erweiterte Auflage, Freiburg-Tiengen, Blasmusikverlag Fritz Schulz, 1976 Bonnie Lois Hedges, Bonlyn Hall: Twentieth-century composers in the Chesapeake region: A bio-bibliography and guide to library holdings. Richmond, Virginia: Chesapeake Chapter Music Library Association, 1994, 168 p. William Waterhouse: The new Langwill index - A dictionary of musical wind-instrument makers and inventors, 1st. edition, London: Tony Bingham, 1993, 518 p., Edith Borroff, J. Bunker Clark: American opera : a checklist, Detroit: Harmonie Park Press, 1992, 334 p., Michele Girardi, Franco Rossi: Il Teatro La Fenice. Cronologia degli spettacoli (1938-1991), Albrizzi Editore, Venezia 1992, Barrie Perrins: Brass band digest, Baldock, Herts: Egon Publishers, 1987, 126 p., Margaret Hindle Hazen, Robert M. Hazen: The music men. An illustrated history of brass bands in America, 1800-1920, Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press, 1987, Elise Kirk: Music at the White House: A History of the American Spirit, Urbana: The University of Illinois Press, 1986 Harry R. Gee: Saxophone soloists and their music 1844-1985, Bloomington: Indiana University Press, 1986, 318 p., Norman E. Smith: March music notes, Lake Charles, La.: Program Note Press, 1986, Sven G. Winquist: Musik i svenska ljudfilmer 1950-1959, Stockholm: Svensk Musik, 1985, 194 p., Neil Butterworth: A dictionary of American composers, New York: Garland, 1984. 523 p., Mike Lake: Great Guys: Laughs and Gripes of Fifty Years of Show-Music Business, Grosse Pointe Woods, Michigan: Bovaco Press, 1983. 170 p., Jon Newsom: Perspectives on John Philip Sousa, Washington, D.C.: Library of Congress, 1983. 144 p., Malcolm Heslip: Nostalgic Happenings in the Three Bands of John Philip Sousa, Laguna Hills, California: Malcolm Heslip, 1982. 109 p., Lubov Breit Keefer: Baltimore's music - The haven of the American composer, Baltimore: 1982, 343 p.