Een tweedestadsyndroom, vaak met de Engelse term second city syndrome aangeduid is een sociologisch concept dat voorstelt dat een kleinere stad een grotere stad (de zogenaamde "primate city") minachtend probeert te bagatelliseren om vermeende onzekerheid weg te nemen over haar eigen grootte (inwonertal of oppervlakte) en/of het hebben van minder cultuur, muziek, kunst of werkgelegenheid. Urban Dictionary: second city syndrome. Geraadpleegd op 12 maart 2013. In feite wordt hiermee bedoeld om een minderwaardigheidscomplex op stadsniveau te duiden. Het wordt extra spannend wanneer de "tweede stad" in feite meer inwoners heeft, maar een politiek minder belangrijke rol heeft dan de stad waartegen zij zich afzet, die de hoofdstad of regeringszetel is van het land, subnationaal gebied of statenbond waarvan beide steden deel uitmaken; op zo'n moment wordt het twijfelachtig welke van beide steden nu eigenlijk de "tweede" is in rang.
Het begrip "second city" is in 1952 gemunt door de Amerikaanse journalist voor The New Yorker A.J. Leibling, die het toepaste op Chicago tegenover New York., Chicago: The Second City (1952). Inmiddels is Los Angeles de 2e stad van de Verenigde Staten, maar New York wedijvert vooral met Washington D.C. omdat daar de federale regering zetelt terwijl het qua inwoners weinig voorstelt vergeleken met New York. Naar het fenomeen van second city syndromes wordt al enige decennia academisch onderzoek gedaan, zoals bij Melbourne ten opzichte van Sydney., ‘Second City Syndrome’: Media Reportage of Urban Rankings (2012).
Voorbeelden Australië Melbourne tegenover Sydney
België Antwerpen tegenover Brussel Op Vlaams niveau: Gent tegenover Antwerpen Op Waals niveau: Charleroi tegenover Namen
Duitsland Hamburg tegenover BerlijnUmbach (2005).
Egypte Alexandrië tegenover Caïro
Europese Unie Straatsburg tegenover Brussel
Frankrijk Marseille tegenover Parijs
Italië Milaan tegenover Rome
Israël Tel Aviv tegenover Jeruzalem
Libië Benghazi tegenover Tripoli
Litouwen Kaunas tegenover Vilnius
Marokko Casablanca tegenover Rabat
Mexico Monterrey (rijkste stad van Mexico) tegenover Mexico-Stad (politieke en culturele centrum)
Nederland Landelijk: Rotterdam tegenover Amsterdam, Cultural Policy and Urban Re: The West European Experience (1993) 72, noot 3. Manchester University Press. Overijssel (Salland): Deventer (oudste stad van Overijssel, voormalige bisschopszetel) tegenover Zwolle (provinciehoofdstad); zie ook IJsselderby. Overijssel (Twente): Hengelo tegenover Enschede (zie ook Twentestad); Almelo tegenover Enschede; zie ook Twentse derby. Zeeland: Vlissingen (arbeidersstad) tegenover Middelburg (provinciehoofdstad)https://www.omroepzeeland.nl/nieuws/101950/Middelburgers-kijken-neer-op-Vlissingers
Polen Krakau tegenover Warschau (voormalige hoofdstad van Polen met historische binnenstad die de Tweede Wereldoorlog heeft doorstaan)
Rusland Sint-Petersburg tegenover Moskou (voormalige hoofdstad)
Spanje Barcelona tegenover Madrid
Syrië Aleppo tegenover Damascus
Turkije Istanboel tegenover Ankara (meer inwoners en economisch belang, rijkere geschiedenis)
Verenigd Koninkrijk Landelijk en Engeland: Birmingham tegenover LondenNewton 1976. Schotland: Glasgow tegenover Edinburgh (spottend "that city" genoemd) Wales: Swansea tegenover Cardiff Noord-Ierland: Derry tegenover Belfast
Verenigde Staten Los Angeles tegenover San Francisco New York tegenover Washington (meer inwoners en economisch belang) Portland tegenover Seattle
Zwitserland Zürich tegenover Bern (meer inwoners)
Zie ook Derby (sport) Lijst van grootste gemeenten in Nederland
Categorie:Stad Categorie:Sociologie