thumb|Vlissingen en omgeving (2009) Vlissingen () (Zeeuws: Vlissienge) is een stad en gemeente in de Nederlandse provincie Zeeland, gelegen aan de noordzijde van de monding van de Westerschelde op het schiereiland Walcheren. Vlissingen is de op een na grootste stad van de provincie Zeeland. De gehele gemeente Vlissingen heeft inwoners (, bron: CBS) en een oppervlakte van 344,98 km², waarvan 310,84 km² water. Middelburg is de grootste gemeente op Walcheren met 50.004 inwoners. Veere is de kleinste met 22.067 inwoners.
Tot de gemeente Vlissingen behoren ook de plaatsen Oost-Souburg (10.500 inwoners), West-Souburg (1960 inwoners) en Ritthem (500 inwoners); het aan Vlissingen vastgegroeide West-Souburg wordt abusievelijk ook wel als wijk van de stad Vlissingen gezien.
De gemeenten Middelburg en Vlissingen vormen samen een samenhangend stedelijk gebied (soms aangeduid als "de kernstad van Zeeland") met meer dan 95.000 inwoners.
De eerste vermelding van Vlissingen was in 1247.Hollandse graaf, eigenaar van Oud-Vlissingen, Canon van Vlissingen
Geschiedenis
thumb|Vlissingen tijdens de Spaanse overheersing op de Kaart van het Brugse Vrije door Pieter Pourbus, 1571 thumb|De opening in 1930 van een nieuwe keersluis te Vlissingen door minister P.J. Reymer (Waterstaat). thumb|Luchtopname uit 1931 boven Vlissingen. Luchtopname van het strand westelijk van de stad, Vlissingen-West, de watertoren, de zoutwaterbekkens, de boulevard, het centrum, de vissershaven, de havenwerken, de molen, het einde van het kanaal door Walcheren, het havenbekken en de ronde bouwput met de sluizen. Aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog was de stad in Spaanse handen. Vlissingen was op 6 april 1572 de tweede stad (na Den Briel) die zich van de Spanjaarden bevrijdde.Vlissingen van 1572 tot 1795, Gemeente VlissingenVlissingse Opstand 1572, Gemeente Vlissingen In tegenstelling tot Den Briel werd Vlissingen niet door de geuzen maar door zijn eigen inwoners bevrijd. In 1585 werd Vlissingen Engels bezit: koningin Elizabeth verkreeg het in onderpand, samen met Oostende, Brielle en Fort Rammekens, in ruil voor militaire en financiële hulp in de strijd tegen Spanje. Dit in het kader van het Verdrag van Nonsuch. A General Collection of Treatys, Volume 2, verdragstekst In 1616 kwamen deze gebieden terug bij de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Vlissingen is onder Napoleon Bonaparte, voordat hij heel Nederland inlijfde, ook een tijd in Franse handen geweest door het Verdrag van Fontainebleau. De stad hoorde in die tijd dus niet tot het Koninkrijk Holland, zoals een groot deel van de rest van het huidige Nederland wel deed, maar werd onderdeel van het arrondissement Eeklo in het Scheldedepartement. Vlissingen werd zwaar getroffen tijdens de watersnood van 1808.
In de jaren 30 van de 20e eeuw wilde burgemeester C.A. van Woelderen de economie van de stad vergroten op basis van de drie pijlers toerisme, haven en industrie. Om het toerisme te stimuleren was er in de jaren twintig reeds een vliegveld aangelegd in het noorden van Vlissingen. De havens van de stad werden vergroot en Vlissingen werd als badplaats gepromoot. Hiervoor werd een badstrand en een wandelpier opgericht.
In de Tweede Wereldoorlog is de pier op last van de Duitse bezetters alweer afgebroken, om een landing van de geallieerden te voorkomen. In oktober 1944 kwam Vlissingen onder water te staan door de Inundatie van Walcheren. In dit plan van de geallieerden bombardeerden zij verschillende dijken en liep het grootste deel van Walcheren onder water. De Duitse stellingen verzwakten en de geallieerden kregen beter toegang tot de Schelde en de haven van Antwerpen.
Scheepvaart en scheepsbouw zijn altijd van grote betekenis geweest voor Vlissingen. In de loop der jaren is scheepswerf Koninklijke Maatschappij De Schelde steeds verder gegroeid en zodoende is een deel van de historische binnenstad van Vlissingen gesloopt ten gunste van grote fabriekshallen. Toen De Schelde na 120 jaar de binnenstad verliet en zich in het nieuwe havengebied Vlissingen-Oost vestigde, bleef een groot gat middenin de stad over. Dit gebied is door de gemeente opgekocht om daar nieuwbouwwijk het Scheldekwartier te bouwen. Door de kredietcrisis werd dit project een groot hoofdpijndossier. Vlissingen vroeg de artikel 12-status eind 2014 aan, toen duidelijk was dat de schuld van ruim 230 miljoen euro onoplosbaar was.Vlissingen nu officieel artikel 12-gemeente, Omroep Zeeland, 15 januari 2016, geraadpleegd op 23 april 2024 In 2016 werd deze status verleend. Vlissingen krabbelt met de ontwikkeling van het Scheldekwartier uit het financiële dal.
Naamgeving thumb|Vlissingen in 1931 Er zijn verschillende verhalen over de herkomst van de naam Vlissingen. Zo gaat er het verhaal dat Sint-Willibrord in de 7e eeuw in Vlissingen aankwam met een fles. Hij deelde de inhoud van deze fles met bedelaars en probeerde ze te bekeren. Er gebeurde een wonder, waardoor de inhoud van de fles niet afnam. Toen de bisschop merkte dat de bedelaars niet naar zijn woorden wilde luisteren gaf hij hun de fles en noemde de plaats Flessinghe.
Een andere bron stelt dat de naam van een oud veerhuis komt, waaraan bij wijze van bijgeloof een fles vastgemaakt was. De monnik Jacob van Dreischor, die de plaats in 967 bezocht noemde het veerhuis toen: het veer aan de flesse. Omdat veel plaatsen in die tijd het achtervoegsel -inge kregen, verbasterde de naam later naar Vles-inge.
Vlissingen kreeg in 1315 stadsrechten.
Buitenlandse benamingen voor Vlissingen zijn: Flushing (Engels). Wordt onvertaald vooral op zeekaarten gebruikt. Flesinga (Spaans) Flessinga (Italiaans) Flessingue (Portugees) Flessingue (Frans) Flisingena (Lets) Fúlìxīnēn 弗利辛恩 (Chinees) Vurishingen ヴリシンゲン Japans)
Op oude kaarten wordt de naam van de stad ook wel gespeld als: Vlißingen, of in 16-eeuwse boeken als Vliſſingen en Vlisſingen.
Vernoemingen Kapen: Kaap Flissingski, het oostelijkste punt van Europa. Plaatsen en wijken: Nieuw-Vlissingen, Nieuw Walcheren (thans Scarborough) Flushing (Cornwall) Flushing (Michigan) (vernoemd naar Flushing Queens) Flushing (Ohio) Flushing (Queens, New York) Vlissingen Noord Vlissingen Suid
Wateren: Flushing River (Flushing Creek), Queens, New York Flushing Bay, Queens, New York
Er zijn ook veel straten naar Vlissingen genoemd, niet alleen in Nederland (bijv. in Almere Stad), maar ook in Brussel (Vlissingenstraat/Rue de Flessingue) en Willemstad (Curaçao) (Vlissingenstraat in de wijk Steenrijk).
Stadsindeling thumb|Vlissingen vanaf de Westerschelde thumb|Noordstraat, Lange en Korte Zelke voor sloop
Wijken Oost-Souburg (10.145 inwoners) / Inwonertallen 01-01-2021 Middengebied (10.640 inwoners) Groot-Lammerenburg (9765 inwoners) Vlissingen-Centrum (7810 inwoners) Paauwenburg-Westduin (5335 inwoners) Ritthem-Buitengebied (545 inwoners) Vlissingen-Stadshaven (105 inwoners) Vlissingen-Oost (0 inwoners)
Buurten Bloemenbuurt (Middengebied) Bossenburgh (Groot-Lammerenburg) Boulevards (Vlissingen-Centrum) Centrum West (Vlissingen-Centrum) Centrum Oost (Vlissingen-Centrum) Citadel (Oost-Souburg) Claverveld (Groot-Lammerenburg) Edisonpark (Vlissingen-Stadshavens) Engelse Wijk (Middengebied) Galgewei (Paauwenburg) Groot-Abeele (Oost-Souburg) Groote Markt (Vlissingen-Centrum) Het Eiland (Vlissingen-Stadshavens) Het Fort (Middengebied) Hofwijk (Groot-Lammerenburg) Kenniswerf (Vlissingen-Stadshavens) Lammerenburg (Groot-Lammerenburg) Nieuw-Bonedijke (Middengebied) Nollewijk (Middengebied) Oost-Souburg Centrum (Oost-Souburg) Oost-Souburg Oost (Oost-Souburg) Oude Stad (Vlissingen-Centrum) Paauwenburg (Paauwenburg) Papegaaienburg (Groot-Lammerenburg) Parkzicht (Middengebied) Ritthem (Ritthem) Rode Buurt (Vlissingen-Centrum) Rosenburg (Groot-Lammerenburg) Scheldebuurt (Middengebied) Scheldekwartier (Vlissingen-Stadshavens) Schildersbuurt (Middengebied) Schoonenburg (Oost-Souburg) Singel (Vlissingen-Centrum) Souburg-Noord (Oost-Souburg) Spaans Kwartier (Middengebied) Tuinstad (Middengebied) Vredehofwijk (Middengebied) Vrijburg (Groot-Lammerenburg) Westduin (Paauwenburg) Westerzicht (Groot-Lammerenburg) West-Souburg (Groot-Lammerenburg) Weyevliet (Groot-Lammerenburg) Wittewijk (Oost-Souburg) Zeestratenbuurt (Oost-Souburg) Zeewijksingel (Oost-Souburg) Zuidbeek (Groot-Lammerenburg) Zwanenburg (Paauwenburg)
Bedrijventerreinen Baskensburg (Middengebied) Binnenhavens (Vlissingen-Stadshaven) Buitenhavens (Vlissingen-Stadshaven) Edisonpark (Vlissingen-Stadshaven) Souburg (Oost-Souburg-Ritthem) Vlissingen-Oost (Nabij Vlissingen) Vrijburg (Groot-Lammerenburg)
Dorpen Bonedijke (voormalige heerlijkheid, nu Vlissingen) Groot-Abeele (buurtschap) Lammerenburg (voormalige buurtschap, nu Vlissingen) Nieuw-Vlissingen (voormalig dorp, nu Vlissingen) Nieuwerve (ook Nyewerve) (voormalig gehucht) Oost-Souburg (dorp) Oud-Vlissingen (ook Oudt Vlißingen) (voormalig dorp, nu Vlissingen) Ritthem (ook Rythem) Welzinge (ook Welsinge) (voormalig dorp) West-Souburg (dorp in de woonplaats Vlissingen)
Verdwenen wijken, straten en architectuur thumb|Voormalige Koningsweg Vlissingen begin 21ste eeuw, in 2015 omgedoopt tot De Willem Ruysstraat thumb|Koningsweg Vlissingen begin 20ste eeuw Bonedijkestraat (nu Salvador Dalistraat, Pablo Picassoplein, Nieuw-Bonedijkelaan), Cruquiusstraat (nu Antoni Gaudipark), Keldermanstraat, Dirk Dronkersstraat (sanering middengebied) De Tachtig Plagen (op Het Eiland) Havendorp (op de kop van de Buitenhaven) vanaf 1965 Koningsweg, Peperdijk, Houtkade, Wijnbergsekade, Dokkade (door uitbreiding De Schelde) Nieuwe Markt (nu Stadhuisplein) Noordstraat, Kromme Elleboog (door sanering binnenstad) van Dishoeckhuis Pier van Vlissingen Sint-Jacobus de Meerderekerk (Wilhelminastraat) Vliegpark Vlissingen Bioscoop Alhambra
De straatnamen Koningsweg, Peperdijk, Houtkade en Dok van Perry zijn teruggekomen in de nieuwe wijk Scheldekwartier. De naam Havendorp is in 2019 teruggekomen bij de herinrichting van de Buitenhaven als Havendorpweg.
Buitenplaatsen Bon Repos (woonhuis; 1647-1814, boerderij; 1647-heden) (Gerbrandystraat) Bossenburg Grooten Boomgaard (1610-1813) Het Park St. Aldegonde (17..-heden) (West-Souburg) Lammerenburg (1633-19..) Paauwenburg (1585-1816) Swanenburg (1633-1940) (Zwanenburg) Veldzigt (Edisonweg/Prins Hendrikweg) Vlugtenburg (1625-heden) (Oost-Souburg)
Stadsprofiel thumb|Het windorgel in Vlissingen thumb|Loodsenhuizen in jugendstil Vlissingen is met het beschermde stadsgezicht een van de zeventien beschermde stads- en dorpsgezichten in Zeeland. In de zomermaanden trekken de Boulevards, het Nollestrand en het Badstrand veel recreanten, zo'n 300.000 mensen per jaar. Op de zuidelijke pier staat het Vlissingse windorgel, dat bestaat uit bamboepijpen (met diverse gaten). Bij krachtige wind klinkt dit vagelijk als een koor.
Het oude centrum telt zo'n 300 monumenten, waardoor de stad de 30e monumentenstad van Nederland is. De stad heeft door zijn ligging aan de Westerschelde, en mede door deze monumenten uit een roemrucht verleden, een maritiem karakter. De Westerschelde kent veel ondiepe plekken waardoor bij de meeste schepen een loods aan boord komt. Vanaf de boulevards is de beloodsing van schepen goed te volgen.
Monumenten In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie: Lijst van rijksmonumenten in Vlissingen (gemeente) Lijst van rijksmonumenten in Vlissingen (plaats) Lijst van oorlogsmonumenten in Vlissingen Lijst van Stolpersteine in Vlissingen
Bijzondere bouwwerken thumb|Beursgebouw thumb|Gevangentoren thumb|Grote of Sint-Jacobskerk thumb|Lampsinshuis thumb|Maritiem Instituut De Ruyter Beeldenhuis (Hendrikstraat) Belgische loodshuizen (Spuistraat) Beursgebouw (Beursplein) Cinecity Cornelia Quackshofje (Zeemanserve) (Zeemanserve-Torenstraat) Dokje van Perry (Steenen Beer-Dokje van Perry-Houtkade)