thumb|260px|Madonna en Kind, met St. Josef en engel, olieverf op paneel, 37,5 × 26,7 cm Jan van Dornicke was een schilder uit de Bourgondische Nederlanden die werd geboren als Janne MertensVolgens een archiefdocument van 9 februari 1512, dat het heeft over "Janne Mertens die men heet van Dornicke schildere (...); KIK-IRPA, Van Dornicke, Jan.. Zijn afkomst is niet met zekerheid gekend, maar gezien zijn bijnaam wordt soms verondersteld dat hij uit Doornik zou komen.Charles D. Cutler , Review of Georges Marlier, La renaissance flamande, Pierre Coeck d'Alost, in: The Art Bulletin, Vol. 53, No. 3 (Sep., 1971), pp. 409-412, p. 411. Anderen laten hem in Antwerpen het levenslicht zien omstreeks 1470The Grove Encyclopedia of Northern Renaissance Art, ed. Gordon Cambell, Mertens Janssone van Dornicke, Jan, the younger; Master of the Abbey of Dilighem; Master of 1518. Zijn voornaam wordt soms gespeld als "Janssone/Janszoon" en zijn achternaam als "Van Doornik" of "Van Dornick". Hij is ook bekend als "Jan Mertens Janssone", "Jan Mertens van Dornicke" en "Jan Mertens de Jongere".
Hij kreeg zijn opleiding vanaf 1505 bij Jan Gossaert en werd ingeschreven als vrijmeester bij het Antwerpse Sint-Lucasgilde tussen oktober 1509 en september 1510.Biografische gegevens op RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. Gearchiveerd op 30 oktober 2022. Hij was actief in Antwerpen tussen ongeveer 1509 tot aan zijn dood in 1527.De datum van overlijden is afgeleid uit de documenten aangaande het voogdijschap over zijn schoonzus; Charkes D. Cutler, p.411. Zijn schilderijen worden gerekend tot het Antwerps maniërisme. Van Dornicke leidde een belangrijk atelier met een winkel waar de werken verkocht werden. Zijn dochter, Anna Mertens van Dornicke, huwde in 1526 met Pieter Coecke van Aelst, die bij het overlijden van zijn schoonvader diens atelier zou hebben verder gezet.C. Périer-D'Ieteren, Biographie d'artiste. Van Dornicke, Jan Hij werd in 1966 door Marlier vereenzelvigd met de Meester van 1518, voornamelijk op basis van iconografische kenmerken, maar die toewijzing staat nog ter discussie.Voor een volledige discussie zie het artikel over de Meester van 1518. Het vroege werk van Pieter Coecke van Aelst sluit dan ook goed aan bij dat van zijn schoonvader.H.LM. Defoer, Pieter Coecke van Aelst - De intocht van Christus in Jeruzalem, Bonnefantenmuseum, Maastricht.
Werken De grote verzameling van werken die aan Van Dornicke worden toegeschreven is vrij variabel van kwaliteit. Een aantal van die werken, bedoeld voor de export als zelfstandige werken of als retabels werden naar modellen geschilderd door medewerkers van het atelier. Alleen al van de Aanbidding der Wijzen zijn minstens 65 triptieken gekend die door MarlierGeorges Marlier, La renaissance flamande, Pierre Coeck d'Alost, Brussel 1966. uitvoerig werden beschreven en als atelierproductie worden aanzien.
Een aantal van de kernwerken vindt men hierbij. Voor de andere werken kan men zoeken op de websites van het KIK-IRPA en het RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (zie 'Weblinks'). Maria retabel van Lübeck, Marienkirche, Lübeck Triptiek van Maria Magdalena, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, Brussel Retabel van de Passie van Christus, ca. 1516, Västeras, kathedraal Visitatie, ca. 1515, National Gallery, Londen."Visitatie" online bekijken. Gearchiveerd op 9 april 2023. Vlucht naar Egypte, ca. 1515, National Gallery, Londen."Vlucht naar Egypte" online bekijken. Gearchiveerd op 9 april 2023. Jezus onderwijst in de tempel, Museum Mayer van den Bergh, Antwerpen Christus neemt afscheid van zijn moeder, Staatliche Museen, Berlijn Heilige Maagschap, Alte Pinakothek der Bayerischen Staatsgemäldesammlungen, München
Weblinks afbeeldingen van toegeschreven werken KIK-IRPA Biografische gegevens op RKD-Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis.Men kan klikken op het aantal treffers onder de titel 'Deze kunstenaar in andere databases', om de toegeschreven werken te bekijken.
Categorie:Zuid-Nederlands kunstschilder (voor 1830) Categorie:Antwerps maniërisme Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 15e eeuw Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 16e eeuw Categorie:15e-eeuws schilder Categorie:16e-eeuws schilder