thumb|Kasteel van Wetschot, thans cultureel centrum thumb|Bibliotheek thumb|Gemeentehuis in neorenaissance-stijl naar een ontwerp van Louis Gife thumb|Schotenvaart, de lokale naam voor het Kempisch Kanaal Schoten is een gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt ruim 34.000 inwoners. De inwoners worden Schotenaren genoemd. Schoten is een groene gemeente (11% van de gemeente bestaat uit natuur) in de Voorkempen, op gemiddeld 10 km van het centrum van de stad Antwerpen.
Schoten behoort tot het kieskanton Kapellen en tot het tiende gerechtelijk kanton Antwerpen.
Toponymie De naam Schoten is mogelijk afgeleid van houten schaaldelen waarmee landerijen vroeger werden afgescheiden: een dergelijk schaaldeel werd schot of schoot genoemd. Dit zou ook de herkomst verklaren van de namen van Bikschote, Zuidschote, Noordschote (West-Vlaanderen); Hondschote (Frans-Vlaanderen), de gemeente Voorschoten en de voormalige gemeente Schoten in Nederland. Zie echter -schote (toponiem).
Geschiedenis Algemeen Schoten had in de loop van de geschiedenis voortdurend een dubbel gezicht. In verschillende opzichten ligt de gemeente op een breuklijn, in de eerste plaats op geografisch vlak. Het noord- en oostelijk gelegen gedeelte van de gemeente is hoger gelegen en heeft een zanderigere bodem dan het westelijke gebied tegen Merksem dat een meer lemige grond bevat. Lange tijd bestond Schoten dan ook uit hei en bos aan de ene kant en landbouwgronden aan de andere kant.
Eenzelfde opsplitsing geldt verder het politieke verleden. Schoten zou gekerstend zijn door de heilige Ursmarus, abt van de abdij van Lobbes. Deze abdij had bezittingen te Schoten. Reeds in de 12e eeuw ontstond een wereldlijk Schoten onder de bevoegdheid van de heren van Breda (de vlaggen van Schoten en Breda zijn identiek), later die van Bergen-op-Zoom, en een kerkelijk Schoten dat ressorteerde onder de abdij van Villers. De groeiende machtspositie van Brabantse steden, in het bijzonder Antwerpen, verlegde vanaf het begin der 16e eeuw de invloedssfeer naar het zuiden. Schoten, eeuwenlang één geheel met Merksem en Sint-Job-in-'t-Goor, werd toentertijd gesplitst van Merksem. Doordat de heren van Schoten, afkomstig uit de rijke Antwerpse koopliedenstand en andere voorname burgers, hier een tweede residentie betrokken, zou de Scheldestad haar dominante aanwezigheid bevestigen. De kastelen markeerden deze sociale differentiatie ten opzichte van de in doorsnee eenvoudige boerderijen. Nochtans zou Schoten dichter aansluiten bij de grootstad. Haar oorspronkelijk Kempens karakter en haar perifere ligging ten opzichte van de grote invalswegen hebben de plaats daar lange tijd voor behoed. Tot midden 19de eeuw lag het dorp er dan ook stil en onberoerd bij met een bevolking die de duizend zielen juist oversteeg.
De komst van de machine bracht in de tweede helft van de 19de eeuw fabrieken in wijk de Deuzeld langs de grens met Merksem en langs het Albertkanaal. De gemeente bewoog toen op twee snelheden: enerzijds de industrialisering met haar fabrieksproletariaat, anderzijds het overleven van een stuk feodaliteit. Zelfs na 1945 was 1/3 van het gemeentelijk grondgebied in handen van amper tien grootgrondbezitters. Eind 19de eeuw zou de nieuwe burgerij, afkomstig uit de stad, hier villa's bouwen. Koningshof en Schotenhof zijn daar vandaag de getuigen van.
Ook de aanleg van het Albertkanaal (1930-1939) heeft aan de industriële ontwikkeling van Schoten bijgedragen.
Het specifieke karakter van deze gemeente ligt in haar brugfunctie tussen Antwerpen en de Kempen, tussen stad en platteland. Dit verklaart haar statuut van zelfstandige gemeente, haar woonkwaliteit gegroeid uit de onderscheiden gehuchten, die geleidelijk rond de dorpskern geïntegreerd werden, haar groene zones, die haar maken tot een levende long voor de grootstedelijke agglomeratie.
Geografie Hydrografie Twee waterwegen doorkruisen de gemeente: het Albertkanaal en het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten. De Hoogmolenbrug is een belangrijke verbindingsweg naar de gemeenten ten zuiden van het Albertkanaal.
Aangrenzende gemeenten Schoten ligt tussen de Antwerpse districten Merksem (in het westen) en Deurne (in het zuidwesten) en de gemeenten Brasschaat (in het noorden), Brecht (in het noordoosten), Schilde (in het oosten) en Wijnegem (in het zuiden).
Bezienswaardigheden thumb|Sint-Cordulakerk thumb|Voormalig politiebureel thumb|Pastorie Sint Cordula thumb|De Horst of Hof Ter Veken in neoclassicistische stijl thumb|Kapel van de Horst, toegewijd aan O.-L.-Vrouw, bedevaartsplaats thumb|Domein Vordenstein, oranjerie in laat-classicistische stijl thumb|Zicht op het kasteel van Schoten door Gaspar de Witte en Gonzales Coques (ca. 1680) te bezichtigen in het kasteel van Schoten thumb|Villa Flora (ook bekend als St. Mariahof) in eclectische stijl thumb|Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw, Koningin van Alle Heiligen thumb|Monument voor de gesneuvelden tijdens de Eerste Wereldoorlog
Kasteel van Schoten (nu Cultureel Centrum) Valkentoren Riddershoeve (nu restaurant) Kasteel Calixberg Marktplein: ontworpen door Maurice De Vocht (die ook het moederhuis (de kraamkliniek) tekende) en omgeven door een fraaie galerij met door Herman Cornelis gebeeldhouwde zuilen en in het midden een Uilenspiegelfontein. Gemeentehuis: in 1905 gebouwd in neogotische stijl Tibetaanse tempel van het Tibetaans Instituut Bibliotheek (1968) ontworpen door architect Renaat Braem Hof van Villers: de toren dateert uit het jaar 1267; de abdij speelde een belangrijke rol in de Schotense geschiedenis Sint-Cordulakerk: met een gotisch koor en kruisbeuk uit de 15de eeuw De Kapel van de Horst De Onze-Lieve-Vrouw Koningin van Alle Heiligenkerk De Heilig Hartkerk De Heilige Familiekerk De Sint-Philippuskerk Badhuizen langs het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten Het Fort van Schoten De Stenen Molen
Natuur en landschap Schoten ligt in de bosrijke omgeving van de Noorderkempen op een hoogte van 5-17 meter. Belangrijke waterlopen zijn het Albertkanaal en het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten.
De vele bosrijke kasteeldomeinen in de gemeente zijn niet toegankelijk voor het gewone publiek. Er zijn nog wel andere, meer toegankelijke stukken natuur: 't Asbroek, een broekbos (in beheer bij Natuurpunt) Het Wijtschot, een oude zandwinningsput (in beheer bij Natuurpunt) Domein Vordenstein: een parkdomein van 110 ha in Engelse stijl, met een oranjerie La Garenne, kasteeldomein waarvan 190 hectare in 2025 werd gekocht door de Vlaamse overheid Laarse Beek, vormt de grens met Brasschaat Peerdsbos, een groot bos op de grens met Brasschaat
Demografie Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 31.246 100,0 1993 31.382 100,4 1994 31.525 100,9 1995 31.794 101,8 1996 31.912 102,1 1997 32.099 102,7 1998 32.355 103,5 1999 32.498 104,0 2000 32.733 104,8 2001 32.720 104,7 2002 32.777 104,9 2003 33.063 105,8 2004 33.190 106,2 2005 33.230 106,3 2006 33.160 106,1 2007 33.132 106,0 2008 33.259 106,4 2009 33.247 106,4 2010 33.342 106,7 2011 33.600 107,5 2012 33.766 108,1 2013 33.776 108,1 2014 33.871 108,4 2015 34.016 108,9 2016 34.063 109,0 2017 34.273 109,7 2018 34.462 110,3 2019 34.517 110,5 2020 34.316 109,8 2021 34.291 109,7 2022 34.157 109,3 2023 34.360 110,0 2024 34.641 110,9 2025 34.926 111,8 2026 34.949 111,5
Politiek Structuur De gemeente Schoten maakt deel uit van het kieskanton Kapellen, gelegen in het provinciedistrict Kapellen, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Schoten Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Schoten BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenKapellen Kapellen SchotenVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
College van burgemeester en schepenen Legislatuur 2007 - 2012 Het bestuur van 2007-2012 bestond uit een coalitie van CD&V/N-VA, Open Vld en sp.a die samen 18 zetels van de 31 hadden. Het cordon sanitaire van Vlaams Belang werd dus behouden, ondanks de ambitie van VB-lijsttrekker Marie-Rose Morel bij de verkiezingen van 2006.
Legislatuur 2013 - 2018 Het bestuur van 2013-2018 bestond uit een coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld die samen 23 van de 31 zetels hebben:
College van burgemeester en schepenen (2013-2018)Burgemeester Maarten De Veuster (N-VA)Schepenen Luc Van Gastel (CD&V) Iefke Hendrickx (N-VA) Paul Valkeniers (Open Vld) Lieven De Smet (N-VA)
Wouter Rombouts (N-VA)Voorzitter van de gemeenteraad Gerd Adriaensen (CD&V)OCMW-voorzitter Catharina Van Osta (CD&V)
Legislatuur 2019 - 2024 Ondanks de absolute overwinning van N-VA bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2018, bestond het bestuur uit een coalitie van N-VA (16 zetels) en Open Vld (1 zetel) die samen 17 van de 31 zetels hadden. Op 28 oktober 2021 maakt gemeenteraadslid voor N-VA Nadine Van Mol bekend dat ze de overstap maakte naar Vlaams Belang.https://www.gva.be/cnt/dmf20211027_96143580 De bestuursmeerderheid van N-VA en VLD telde vanaf dan 16 zetels op 31. College van burgemeester en schepenen (2019-2024)Burgemeester Maarten De Veuster (N-VA)Schepenen Iefke Hendrickx (N-VA) Wouter Rombouts (N-VA) Charlotte Klima (N-VA) Paul Valkeniers (Open VLD) Paul De Swaef (N-VA) Walter Brat (N-VA) Veronique d’Exelle (N-VA)
Legislatuur 2024 - 2030 Na de verkiezingen van oktober 2024 vormde N-VA (14 zetels) een coalitie met CD&V Plus (3 zetels), goed voor een meerderheid van 17 op 31 zetels.
College van burgemeester en schepenen (2024-2030)Burgemeester Maarten De Veuster (N-VA)Schepenen Veronique d’Exelle (N-VA) Paul De Swaef (N-VA) Erik Block (CD&V Plus) Silke Kegeleers (N-VA) Christof Victor (N-VA) Paul Valkeniers (N-VA) Iefke Hendrickx (N-VA)
Geschiedenis Lijst van burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1800 - 1805 Michaël Dehaen (katholiek) 1805 - 1819 François Joseph Ullens (katholiek) 1819 - 1830 Daniël Thuret (katholiek) 1830 - 1847 Cornelius Florentinus Ullens (katholiek) 1847 - 1882 Charles Van Praet (Kath.Partij) 1882 - 1884 Jan Van De Mierop (Kath.Partij, waarnemend) 1884 - 1892 Gaston de Pret Roose de Calesberg (Kath.Partij) 1892 - 1899 Werner van Praet (Kath.Partij) 1899 - 1901 Petrus Jan Van de Velde (Kath.Partij, waarnemend) 1901 - 1902 Louis Van MechelenVan Croonenborch, J. - Schoten in de ban van verandering Schoten (1793-1913); Zoersel, 2010-2013 (Kath.Partij, waarnemend) 1902 - 1911 Alfons Ullens de Schooten (Kath.Partij) Tijdspanne Burgemeester 1912 - 1932 Theofiel Van Cauwenberghs (Kath.Partij) 1932 - 1938 Gustaaf Jorissen (BWP) 1938 - 1940 Victor Théodore BrachtInventaris van het archief van de provincie Antwerpen, Burgemeesters, 1798-1970: Ranst (UCB) 1940 - 1941 Frans Wildiers (VNV, waarnemend) 1941 - 1944 Antoon Wolfs (UCB, oorlogsburgemeester) 1944 - 1947 Joseph Ullens de Schooten (waarnemend) 1947 - 1964 Antoon Wolfs (CVP) 1965 - 1982 Marcel Imler (BSP) 1983 - 2003 Tony Sebrechts (CVP / CD&V) 2003 - 2012 Harrie Hendrickx (CD&V) 2013 - heden Maarten De Veuster (N-VA)
Legislatuur 2007 - 2012 Aan de lokale verkiezingen van 2006 namen 8 kieslijsten deel. Lijsttrekkers waren respectievelijk Kurt Vermeiren (sp.a), Els Empereur (VLD-LA), Eric De Swaef (Groen!-JOS), Marie-Rose Morel (Vlaams Belang-VLOTT), Harrie Hendrickx (CD&V-N-VA) en Wiebe Eekman (PVDA+).