De Nijmeegse Vierdaagse, sinds 2021 ook wel aangeduid als de 4Daagse en officieel bekend als de Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen, is een vierdaags wandelevenement dat jaarlijks sinds 1909 plaatsvindt en begint op de derde dinsdag van juli. Dit oudste en meest bekende vierdaagse wandelevenement in Nederland is tevens de grootste meerdaagse wandelprestatietocht ter wereld en staat inmiddels ook bekend als The Walk of the World. Elk jaar nemen deelnemers uit ongeveer tachtig landen deel, waaronder een groot aantal militairen.
Achtergrond Van 1890 tot 1940 was Nijmegen, na Den Haag, de belangrijkste 'Indische' stad. De Europese tak van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL), de Koloniale reserve, had sinds 1890 Nijmegen als standplaats. Vanaf 1911 betrokken ze de Prins Hendrikkazerne. De Koloniale Reserve stond tevens aan de basis van de Nijmeegse Vierdaagse, ooit begonnen als mars voor KNIL-troepen.
De eerste editie van de Vierdaagse Afstandsmarsen begon op 1 september 1909. Deze allereerste editie werd georganiseerd als een wandelvierdaagse met als doel de conditie van militairen te verbeteren. Tijdens deze eerste editie konden deelnemers starten in vijftien verschillende plaatsen verspreid over Nederland, en de route was dus oorspronkelijk niet aan Nijmegen gebonden. Deelnemers konden zelf kiezen welk traject ze liepen en niet iedereen liep dezelfde route. In totaal deden 306 mensen mee, waarvan het overgrote deel militair was
Drie jaar later vertrok de Vierdaagse vanuit Utrecht. Op de derde dag liepen de deelnemers toen vanuit Ede via de Betuwe naar Nijmegen om daar vervolgens in de Prins Hendrikkazerne, thuisbasis van de Koloniale Reserve, te overnachten. Op de laatste dag werd er gewandeld door de omgeving van Nijmegen en was de kazerne opnieuw het eindpunt.Redactie Historiek, De Koloniale Reserve en de Nijmeegse Vierdaagse. De marcherende militair als propagandamiddel Historiek, 27 november 2023
In de beginjaren (1909-1924) werd er elk jaar vanaf een andere plek gestart, en was het parcours niet vast. Vanaf 1925 werd Nijmegen de vaste start- en finishplaats van de Vierdaagse. Sindsdien zijn de routes geconcentreerd rond Nijmegen en haar omgeving, wat het karakter van het evenement blijvend heeft gevormd. Sindsdien staat iedere wandeldag in het teken van een andere regio rondom Nijmegen (Elst, Wijchen, Groesbeek en Cuijk). Daardoor is het huidige concept – met Nijmegen als centraal vertrekpunt en regionale routes – vanaf 1925 het uitgangspunt van het evenement gebleven
In 1928 werd voor het eerst een Vlaggenparade gehouden als officiële opening van de Vierdaagse. Ook deze traditie werd ingevoerd door de Koloniale Reserve. De parade werd gehouden op het binnenterrein van de Prins Hendrikkazerne en later op het exercitieterrein. Militair tehuis Insulinde, voor terugkerende KNIL militairen, werd in 1918 in Hees gesticht. In 1951 werd de Koloniale Reserve opgeheven. Van 1951 tot 2011 vond de vlaggenparade plaats in het Goffertstadion.
Afstanden De Vierdaagse kent drie afstanden: 30, 40 en 50 kilometer. In de week dat de Vierdaagse Nijmegen wordt gehouden worden in de binnenstad van Nijmegen ook de Vierdaagsefeesten (voorheen Nijmeegse Zomerfeesten) gehouden. In de diverse doorkomstgemeenten van de Vierdaagse Nijmegen worden ook festiviteiten georganiseerd. Vele honderdduizenden supporters van de Vierdaagse zijn de hele Vierdaagseweek in de regio aanwezig.
Gebouw en terreinen van De Vereeniging aan het Keizer Karelplein in Nijmegen zijn langjarig start- en finishplaats en onderkomen van de organisatie geweest. Inmiddels is dat verplaatst naar de nabijgelegen Wedren, waar met tijdelijke voorzieningen veel meer ruimte is gecreëerd, ook in het aangrenzende Julianapark en op het Vierdaagseplein. Gestart wordt in afstandsblokken 's ochtends vanaf 4.00 uur; de uiterlijke finishtijd is de eerste drie dagen 17.00 en op vrijdag 18.00 uur. Het is heel belangrijk om op tijd te finishen, want wie te laat finisht wordt gediskwalificeerd en mag de volgende dag niet meer starten. Militaire deelnemers starten en melden af op het militaire kamp Heumensoord. Dit is ook de plek waar zij overnachten tijdens de Vierdaagse.
Vlaggenparade thumb|Traditionele vlag van de Nijmeegse Vierdaagse Het evenement werd sinds 1928 traditioneel geopend met een vlaggenparade; sinds 1951 werd deze kleurrijke deelnemers-ontvangst in Stadion De Goffert in Nijmegen gehouden. In 2011 werd de vlaggenparade voor de laatste keer gehouden vanwege de teruglopende belangstelling. In 2016 keerde de vlaggenparade terug ter gelegenheid van de 100ste Vierdaagse – niet in het Goffertstadion, maar door de straten van Nijmegen.
De Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding is gelieerd aan het Internationaal Olympisch Comité. Alleen landen die aangesloten zijn bij het IOC mogen hun vlag plaatsen.Zonder Olympisch Comité is Curaçao kansloos bij internationale sportevenementen
Organisatie Als gevolg van van een akkoord dat de Koninklijke Nederlandse Bond voor Lichamelijke Opvoeding sloot met de Belastingdienst werd op 1 juli 2002 een aparte stichting opgericht, de Stichting Internationale Vierdaagse Afstandsmarsen Nijmegen (Stichting DE 4DAAGSE), die met ingang van de 86ste Vierdaagse verantwoordelijk is voor de organisatie van het evenement. Stichting DE 4DAAGSE krijgt hierbij steun van de Koninklijke Wandelbond Nederland (KWbN), Defensie en de gemeente Nijmegen.
Aan het hoofd van de organisatie, die grotendeels uit vrijwilligers bestaat, stond traditioneel iemand met een militaire achtergrond. Sinds 2017 wordt deze rol door een burger vervuld. Deze functie wordt ook wel de "marsleider" genoemd, hoewel hij zelf niet meeloopt.
Vierdaagselogo Van 2002 tot 2026 werd een rood-wit-blauw logo gevoerd met de slogan ‘Walk of the World’. Na de Vierdaagse van 2026 werd een nieuw logo aangekondigd dat per 2027 wordt gevoerd.
Programma De Vierdaagse kent iedere dag een andere route door het Gelderse, Brabantse of het Limburgse land, in de wijde omgeving van de stad Nijmegen. Tijdens elke wandeldag staat een andere plaats in de omgeving van Nijmegen centraal.
Dag van Elst / Blauwe Dinsdag De eerste dag van de Vierdaagse gaat door de Betuwe, ten noorden van Nijmegen, via Elst en Arnhem. Hierbij lopen de wandelaars zowel in het begin als aan het eind van de dag over de Waalbrug.
Tot en met 2016 werd deze route in de tegenovergestelde richting gelopen. Traditioneel was het laatste deel van het parcours, de dijk tussen Oosterhout en Lent, een zwaar stuk. Hier zag men in de verte de spoorbrug en later de Waalbrug al liggen, terwijl men nog ruim een uur (militairen twee uur) moest lopen. Dit deel van het parcours heeft in 2006 de meeste problemen veroorzaakt. Mogelijke oorzaken van deze problemen waren: het afleggen van dit traject op het heetst van de dag terwijl men al vermoeid is (laatste deel van de route), het grote aantal mensen waardoor de wandelsnelheid daalt en ook het ontbreken van voldoende mogelijkheden om op een verantwoorde manier (niet op relatief koude grond) te rusten. Ook werd de aanrijtijd van hulpdiensten steeds langer in verband met stadsuitbreidingen.
Plaatsen van de Dag van Elst (t/m 2016)Met afstanden naar de plaats in kmPlaatsen van de Dag van Elst (vanaf 2017)Met afstanden naar de plaats in kmPlaats 30 km 40 km 50 kmPlaats 30 km 40 km 50 kmCiviel MilitairCiviel MilitairLent(1e doorkomst) 4 4 9 4Lent(1e doorkomst) 2 2 7 2Bemmel - 9 14 9Oosterhout 7 7 12 7Huissen - - - 21Slijk-Ewijk 10 11 15 11Arnhem (Elden) - - - 29Valburg 14 15 19 15Elst 14 21 20 35Elst 18 19 24 19Valburg 18 25 24 39Arnhem (Elden) - - - 25Slijk-Ewijk 23 30 29 44Huissen - - - 33Oosterhout 26 33 32 47Bemmel 24 31 30 44Lent(2e doorkomst) 31 38 37 52Lent(2e doorkomst) 29 36 35 49Nijmegen(Wedren) 33 40 39 52,4Nijmegen(Wedren)33,2 39,7 39 51,1Heumensoord - - 44 -Heumensoord - - 43,3-
Dag van Wijchen / Roze Woensdag Tijdens de tweede dag worden Wijchen en Beuningen bezocht. Deze plaatsen liggen ten westen van Nijmegen. Op deze dag vallen de meeste mensen uit (veelal de ongetrainden). Tot en met 2005 liep de route via de Betouwstraat en de Van Welderenstraat, waar o.a. Villa Lila, het COC en homo-uitgaansgelegenheden zijn gevestigd en waardoor deze dag de naam Roze Woensdag kreeg. Uiteindelijk ontstond daar een groot volksfeest, waarbij lopers in het gedrang kwamen. 'Snelheden' van een paar meter per minuut waren het gevolg. In 2005 kostte het in de drukste periode een uur om deze twee straten door te 'lopen'. Onder normale omstandigheden wordt dit in tien minuten gelopen. Vanaf 2006 gaat de route daarom via de Waalkade.
Net als op de eerste dag moeten de militaire deelnemers die de mars vanaf Heumensoord lopen, nog een kilometer of vijf (ongeveer een uur gaans) afleggen nadat de civiele lopers op de 30, 40 en de 50 km gefinisht zijn. Dit laatste stuk, waarvan de Heyendaalseweg het grootste deel is, met nauwelijks of geen publiek, is slechts voor weinig militairen reden tot vreugde.
Plaatsen van de Dag van WijchenMet afstanden naar de plaats in kmPlaats 30 km 40 km 50 kmCiviel MilitairAlverna 14 14 13 14Balgoij - - - 19Niftrik - - - 27Wijchen 16 22 15 31Woezik 18 24 17 33Beuningen 24 30 23 39Weurt 27 33 26 42Nijmegen(Wedren) 33,6 39,5 33 48,5Heumensoord - - 37,5 -
thumb|Canadese militaire begraafplaats Groesbeek
Dag van Groesbeek / Groene Donderdag Op de derde dag is de marsroute heuvelachtig met als toppunt de beruchte Zevenheuvelenweg. De route loopt deze dag ten zuiden van Nijmegen aan de oostzijde van de Maas. Via Mook en Milsbeek wordt de klim ingezet naar Groesbeek. De 50 kilometerlopers en de militairen maken bij Milsbeek een extra lus waarbij eerstgenoemden ook Gennep en Ottersum aan doen. Van Groesbeek gaat de route via de Zevenheuvelenweg naar Berg en Dal en vandaar terug naar Nijmegen. Halverwege de Zevenheuvelenweg stoppen de 'mannen en vrouwen in uniform' bij de Canadese militaire begraafplaats Groesbeek om een eerbetoon te brengen aan de in de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde militairen.
Plaatsen van de Dag van GroesbeekMet afstanden naar de plaats in kmPlaats 30 km 40 km 50 kmCiviel MilitairMalden 10 10 9 10Molenhoek 13 13 12 13Mook 14 14 13 14Middelaar - 18 17 18Plasmolen - 19 18 19Milsbeek - 21 20 21Gennep - - - 26Ottersum - - - 28Breedeweg - 26 25 37Groesbeek 20 29 28 40Berg en Dal 25 34 33 45Nijmegen(Wedren) 30,5 39,3 - 50,2Heumensoord - - 40,0 -
Dag van Cuijk / Oranje Vrijdag De route van de vierde en laatste dag van de Vierdaagse is wederom ten zuiden van Nijmegen, alleen wordt nu de zuid- en westzijde van de Maas bezocht. Tot Overasselt lopen de meeste parcoursen gelijk op. Soldaten slaan vlak voor Overasselt af naar Grave (via de Graafsebrug), de 50 km slaat in Overasselt af, ook naar Grave. De 40-km-wandelaars lopen via Overasselt naar de Maasbrug van de A73 bij Heumen en komen dan in het kleine dorp Linden. thumb|Pontonbrug over de Maas bij CuijkDit dorpje wordt ieder jaar voor de wandelaars versierd aan de hand van een bepaald thema. Voor de militaire en de 50-km-wandelaars gaat het na Grave en Gassel verder via Beers, waar de 40-km-wandelaars, de militaire en de 50-km-wandelaars elkaar even ontmoeten. Na Beers is het rechtstreeks naar Cuijk, behalve voor de 50 km, die de laatste lus via Vianen maakt.