De chef-Defensiestaf (CDS) was tot september 2005 de hoogste militaire functie van de Nederlandse Krijgsmacht. Daarna werd de functie van chef-Defensiestaf omgedoopt tot Commandant der Strijdkrachten, die wordt afgekort met CdS. De commandant der Strijdkrachten heeft sindsdien formeel het bevel van de gehele krijgsmacht, maar blijft ook chef van de Defensiestaf.

De chef-Defensiestaf gaf leiding aan de Defensiestaf en was de belangrijkste militaire adviseur van de minister en de staatssecretaris van Defensie. De Defensiestaf is belast met zaken die alle krijgsmachtdelen aangaan en met internationale aspecten van het veiligheidsbeleid. De CDS trad tevens op als voorzitter van gezamenlijke vergaderingen van de hoogste bevelhebbers van de marine, landmacht en luchtmacht: bevelhebber der Zeestrijdkrachten (tegenwoordig: commandant Zeestrijdkrachten) bevelhebber der Landstrijdkrachten (tegenwoordig: commandant Landstrijdkrachten) bevelhebber der Luchtstrijdkrachten (tegenwoordig: commandant Luchtstrijdkrachten)

De CDS was de eerst verantwoordelijke voor de uitvoering en de evaluatie van crisisbeheersings- en humanitaire operaties.

De CDS was bij toerbeurt afkomstig uit één der drie, tegenwoordig vier, krijgsmachtdelen en werd bij aanvang van de functie doorgaans bevorderd tot luitenant-generaal of generaal (indien de CDS afkomstig was uit de marine volgde bevordering tot vice-admiraal of luitenant-admiraal). Toen de functie in 1976 werd hernoemd van voorzitter Comité Verenigde Chefs van Staven naar chef Defensiestaf, werd het definitief een generaals- of luitenant-admiraalsfunctie. Hoewel de CDS hiërarchisch één rang hoger was dan de bevelhebbers, stond hij functioneel op hetzelfde niveau: de CDS was dus geen opperbevelhebber, de uiteindelijk verantwoording van de krijgsmacht ligt in Nederland bij de minister van Defensie.

Overzicht Opperbevelhebbers van de Land- en ZeemachtTermijnKrijgsmachtdeel / Eenheid 120px|C.J. (Cornelis) Snijders generaal C.J. (Cornelis) Snijders (1852–1939) 31 juli 1914 – 9 november 1918 Nederlandsch-Indisch Leger Landmacht Genie 120px|W.F. (Willem) Pop luitenant–generaal W.F. (Willem) Pop (1858–1931) 9 november 1918 – 20 november 1919 Landmacht Artillerie Vacant Interbellum (20 november 1919 – 28 augustus 1939) 120px|I.H. (Izaäk) Reijnders generaal I.H. (Izaäk) Reijnders (1879–1966) 28 augustus 1939 – 6 februari 1940 Landmacht Infanterie 120px|H.G. (Henri) Winkelman generaal H.G. (Henri) Winkelman (1876–1952) 6 februari 1940 – 15 mei 1940 Landmacht Infanterie Vacant Tweede Wereldoorlog (15 mei 1940 – 3 september 1944)Bevelhebber Binnenlandse StrijdkrachtenTermijnKrijgsmachtdeel / Eenheid 120px|z.k.h. prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld generaal / luitenant–admiraal z.k.h. prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld (1911–2004) 3 september 1944 – 13 september 1945 Landmacht Nederlandsch-Indisch Leger Marine Binnenlandse StrijdkrachtenChef Staf Militair GezagTermijnKrijgsmachtdeel / Eenheid 120px|H.J. (Hans) Kruls generaal mr. H.J. (Hans) Kruls (1902–1975) 13 september 1945 – 1 januari 1946 Landmacht Artillerie Vacant Tijdens de reorganisatie van de krijgsmacht (1 januari 1946 – 1 januari 1949)Voorzitters Comité Verenigde Chefs van StavenTermijnKrijgsmachtdeel / Eenheid 120px|H.J. (Hans) Kruls generaal mr. H.J. (Hans) Kruls (1902–1975) 1 januari 1949 – 1 februari 1951 Landmacht Artillerie 120px|E.J. (Ed) van Holthe viceadmiraal jhr. E.J. (Ed) van Holthe (1896–1967) 1 februari 1951 – 1 januari 1953 Marine Vlooteenheden Onderzeedienst 120px|I.A. (Fons) Aler luitenant–generaal I.A. (Fons) Aler (1896–1981) 1 januari 1953 – september 1953 Landmacht (1917–1923) (1946–1953) Luchtmacht (1953–1954) Luchtvaartafdeeling (1917–1923) (1946–1953) Transportvliegtuigen (1953–1954) 120px|B.R.P.F. (Ben) Hasselman generaal B.R.P.F. (Ben) Hasselman (1898–1984) oktober 1953 – 1 januari 1958 Landmacht Cavalerie 120px|H. (Heije) Schaper luitenant–generaal H. (Heije) Schaper (1906–1996) 1 januari 1958 – mei 1959 Marine (1929–1954) Luchtmacht (1954–1961) Marine Luchtvaartdienst (1929–1954) Jachtvliegtuigen (1954–1961) 120px luitenant–admiraal H.H.L. (Henk) PröpperNationaal Archief.nl, Vice-admiraal H.H.L. Propper. Gearchiveerd op 11 juni 2023. (1906–1995) mei 1959 – mei 1962 Marine Vlooteenheden 120px|G.J. (Gillis) le Fèvre de Montigny generaal G.J. (Gillis) le Fèvre de Montigny (1901–1982) juni 1962 – april 1965 Landmacht Infanterie 120px generaal H.P. (Hein) Zielstra (1908–1985) mei 1965 – december 1968 Luchtmacht Jachtvliegtuigen 120px luitenant–admiraal H.M. (Hugo) van den Wall Bake (1913–1981) januari 1969 – december 1971 Marine Vlooteenheden 120px|W. (Willem) van Rijn luitenant–generaal W. (Willem) van Rijn (1915–1997) januari 1972 – september 1973 Landmacht Infanterie 120px|A.J.W. (Robbie) Wijting generaal A.J.W. (Robbie) Wijting (1925–1986) november 1973 – 1 december 1976 Luchtmacht JachtvliegtuigenChefs van de DefensiestafTermijnKrijgsmachtdeel / Eenheid 120px|A.J.W. (Robbie) Wijting generaal A.J.W. (Robbie) Wijting (1925–1986) 1 december 1976 – oktober 1980 Luchtmacht Jachtvliegtuigen 120px|C. (Cor) de Jager generaal C. (Cor) de Jager (1925–2001) november 1980 – juni 1983 Landmacht Artillerie 120px|G.L.J. (Govert) Huijser generaal G.L.J. (Govert) Huijser (1931–2014) juli 1983 – december 1988 Landmacht Infanterie 120px|P.J. (Peter) Graaff generaal P.J. (Peter) Graaff (1936–2014) december 1988 – mei 1992 Landmacht Genie 120px|A.K. (Arie) van der Vlis generaal A.K. (Arie) van der Vlis (1940–2020) mei 1992 – augustus 1994 Landmacht Verbindingsdienst 120px|H.G.B. (Henk) van den Breemen generaal H.G.B. (Henk) van den Breemen (1941–2024) augustus 1994 – 5 juni 1998 Marine Korps Mariniers 120px|L. (Luuk) Kroon luitenant–admiraal L. (Luuk) Kroon (1942–2012) 5 juni 1998 – 5 juni 2004 Marine Vlooteenheden 120px|D.L. (Dick) Berlijn generaal D.L. (Dick) Berlijn (1950) 5 juni 2004 – 5 september 2005 Hierna verder als Commandant der Strijdkrachten. Luchtmacht Jachtvliegtuigen

Trivia Eenmaal was de chef van de Defensiestaf afkomstig uit het Korps Mariniers, een onderdeel van de Koninklijke Marine. Dit was de enige maal dat het Korps een viersterrengeneraal heeft gekend.

Referenties