De tijdlijn van de Lage Landen is een chronologische lijst van feiten en gebeurtenissen betreffende de Lage Landen, een gebied dat ongeveer de laagvlakte in Nederland, België en sommige aangrenzende streken beslaat, gelegen rond de grote rivieren van Noordwest-Europa die in de Noordzee en het Nauw van Calais uitmonden. Daarin vormden zich variërende eenheden onder respectievelijk Keltisch-Germaanse, en Romeinse invloeden. Vervolgens evolueerden zij onder impuls van de kerstening mee in grotere imperiums met een toenemend feodale structuur. De opkomst van de steden zorgde voor toename in rijkdom, maar ook verschuiving van de macht en versplintering. Pogingen tot centralisatie wisselden af met tendensen tot autonomie. Klik op een jaartal hieronder om het scrollen te beperken →−2000→−1000→−500→0→250→500→750→1000→1100→1200→1300→1350→1400→1450→1500→1520→1550→1575→1600→1625→1650→1675→1700→1725→1750→1775→1800→1825→1850→1900→1925→1950→1975→2000→ Voorgaande perioden Tijdlijn van de Prehistorie (~500.000 v.C. - ~100 v.C.) Tijdlijn van de Romeinse tijd (~100 v.C.- 4e eeuw n.C.) Tijdlijn van de Frankische tijd (4e eeuw- 9e eeuw) Tijdlijn van de opkomst van steden en vorstendommen (925-1384) Tijdlijn van de Bourgondische tijd (1384 - 1482) Tijdlijn van de Habsburgse tijd (1482 - 1581/1795) Tijdlijn van de Spaanse tijd (1556-1588) Tijdlijn van de Lage Landen (vroegmoderne tijd) Tijdlijn van de Franse tijd (1794-1815)
Eerste jaren van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden
1816 thumb|Het bombardement van Algiers, 1823, Martinus Schouman. Dit jaar wordt ook wel het jaar zonder zomer genoemd. Overal ter wereld vinden extreme weersituaties plaats, zoals sneeuwval in hartje zomer in de Nederlanden. Dit alles wordt veroorzaakt door de vulkaanuitbarsting van de Tambora (1815) in Nederlands-Indië (tegenwoordig: Indonesië) in het 1815. 20 februari - Dichter Rhijnvis Feith wordt benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. 21 februari - In Sint-Petersburg trouwt de Prins van Oranje met grootvorstin Anna Paulowna, zuster van Tsaar Alexander I van Rusland. 27 februari - Het Britse tussenbewind draagt de kolonie Suriname over aan de Nederlandse interim-gouverneur Willem Benjamin van Panhuys. 1 april - Een regeringsreglement voor de Nederlandse Hervormde Kerk wordt goedgekeurd, waardoor de regering grote invloed krijgt op de aanstelling van predikanten, en op de interne orde in het kerkelijk gebeuren. 30 april - Een protectionistische tariefwet wordt overeengekomen, maar wordt geïnterpreteerd als een bevoordeling van de Zuidelijke Nederlanden. Het duurt dan ook tot 1819 eer de wet bekrachtigd wordt. 18 augustus - Nederlands-Indië wordt door de Britten teruggegeven. 21 augustus - In het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, dus nu ook in de Noordelijke Nederlanden, wordt bij wet het decimale stelsel als "het Nederlands metriek stelsel" van maten en gewichten ingevoerd. In het muntstelsel komt er een zilveren gulden, verdeeld is in 100 centen in plaats van 20 stuivers. Verder worden een gouden tientje en een drieguldenstuk in omloop gebracht. 27 augustus - Bombardementen op Algiers van schepen en de verdedigingswerken van de haven door een gecombineerd Brits-Nederlands-Franse vloot onder viceadmiraal Exmouth en Theodorus Frederik van de Capellen. De bei wordt gedwongen 1000 christenslaven vrij te laten en een verdrag tegen zeeroverij te ondertekenen. 7 november - De verwijdering tussen koning Willem I en Gijsbert Karel van Hogendorp culmineert in het ontslag van de minister van buitenlandse zaken. Hij bleef zich verzetten tegen invoerrechten op producten uit Groot-Brittannië, terwijl de vorst die nodig vindt om de industrie in de nieuwe zuidelijke provincies te beschermen. Bij Koninklijk Besluit wordt een nieuwe kerkorde voor de Nederduits Gereformeerde Kerk vastgesteld: het Algemeen Reglement. De naam wordt gewijzigd in Nederlandse Hervormde Kerk.
1817 29 januari - John Cockerill richt een fabriek op voor machines en spoorwegmateriaal. Als woning kiest hij de vroegere zomerresidentie van de prins-bisschoppen in Seraing. 12 maart - Verdragen tussen de Verenigde Nederlanden enerzijds en Pruisen, Oostenrijk, Engeland en Rusland anderzijds, waarbij het Nederlands grondgebied wordt uitgebreid met een gebied dat door Frankrijk in de tweede vrede van Parijs is afgestaan. 21 maart - Persproces tegen abt Leo de Foere. Hij wordt tot 2 jaar gevangenis veroordeeld, omdat hij fel op de antireligieuze stellingen van de regering reageert. 26 juni - Hongeroproer in Europa. In Rotterdam worden op grote schaal winkels geplunderd. 26 juni - Diefstal van Manneken Pis van Brussel. In het zuiden is de eerste onrust te bespeuren. Men moet meebetalen aan de enorme staatsschuld van het noorden en de protestanten nemen een dominante positie in bij een katholieke meerderheid. De ultramontanen onder leiding van bisschop Maurice de Broglie willen erkenning van het katholieke karakter van het zuiden en weigeren de eed op de constitutie af te leggen met daarin de gelijke behandeling van alle kerkgenootschappen. In de publicatie Jugement Doctrinal wordt de gelijkschakeling veroordeeld. De Broglie wijkt uit naar Frankrijk als hij veroordeeld wordt "Wien Neêrlands bloed" van Hendrik Tollens wordt het officiële volkslied van de Verenigde Nederlanden. Willem Bilderdijk vertrekt naar Leiden, waar hij tien jaar onder beroerde omstandigheden verblijft. Als privaatdocent geeft hij les in de vaderlandse geschiedenis. Hier verzamelt hij een groep jonge mannen om zich heen die later belangrijk zijn in Het Réveil, een internationale opleving in de christelijke wereld. Tot de personen die zijn privaatcolleges bezoeken behoren onder meer: Isaäc da Costa, Abraham Capadose, Willem van Hogendorp, Dirk van Hogendorp, Willem de Clercq en Guillaume Groen van Prinsterer. Door de dissertaties en de activiteiten van deze mensen heeft Bilderdijk een stempel gezet op het geestesleven van de 19e eeuw. Mede door hun toedoen wordt de overheersing van het Liberalisme gebroken. 9 oktober - De Universiteit Gent wordt plechtig geopend. 8 november - Bisschop De Broglie wordt bij verstek veroordeeld door de rechtbank van Brussel. Hij heeft geweigerd voor een voorspoedige bevalling van de prinses van Oranje te laten bidden. De aartsbisschop van Mechelen, monseigneur De Méan, staat weer toe dat de eed op de grondwet wordt gezworen, op voorwaarde dat er geen dogmatische stellingen in verkondigd worden.
1818 1 april - De Maatschappij van Weldadigheid wordt opgericht door generaal Johannes van den Bosch. Hij wil woeste gronden aankopen in Drenthe om ze te laten ontginnen door werklozen uit de steden in het westen. 22 juni - Prins Frederik zit de eerste Commissie van Weldadigheid voor. Hij stelt voor om land te laten ontginnen door werklozen. 29 oktober - De eerste gezinnen arriveren op het voormalig landgoed Westerbeeksloot in Drenthe, waar de Maatschappij van Weldadigheid een proefkolonie wil inrichten. Frankrijk sluit zich aan bij de Grote alliantie en behoort weer bij de grote mogendheden. Koning Willem I sticht het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. Caspar Reuvens wordt benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de archeologie en aangesteld als eerste directeur. Almelo heeft een bescheiden riool op de Schans. Bij Koninklijk Besluit geldt het Amsterdams Peil als referentievlak voor heel het grondgebied der Nederlanden. Nederland beëindigt de slavenhandel, maar de slavernij in de koloniën blijft bestaan. In de onder direct bestuurde staande delen van Nederlands-Indië wordt de slavernij in 1859 afgeschaft, vervolgens in de koloniën in Afrika en Amerika in 1863.
1819 20 juli - Gevolmachtigden van Engeland, Oostenrijk, Pruisen en Rusland sluiten te Frankfurt een algemeen reces waarin de grenzen van de Europese staten worden vastgelegd. Het reces is het sluitstuk van het Congres van Wenen. Met het Taalbesluit wordt het Nederlands de landstaal in Limburg, Oost- en West-Vlaanderen en Antwerpen. Vanaf 1823 geldt dit ook voor Brabant. Hoewel de Waalse provincies het Frans als officiële taal behouden, zien de Belgische nationalisten hierin het bewijs van de achterstelling van het zuiden. De Franstalige bourgeoisie is hoogst verontwaardigd.
1820 26 juli - In de Verenigde Nederlanden komt bij Koninklijk Besluit een liquidatieregeling van de gildefondsen tot stand: de fondsen worden onder het beheer van commissarissen geplaatst en bestemd uitkeringen te geven aan de vroegere leden en hun nabestaanden, alsook aan hen die hetzelfde bedrijf als deze ex-gildebroeders uitoefenen. Gent is op het einde van de jaren 1820 dé textielhoofdstad van het Europese continent met 30.000 goedbetaalde arbeiders. Het havenverkeer in Antwerpen is 585 schepen en 65.000 ton en zal aangroeien tot 1.028 schepen en 129.000 ton in 1829.
1822 De Oldenburger Anton Sinkel opent een manufacturenhandel aan de Nieuwendijk te Amsterdam. De zaak zal uitgroeien tot het eerste Nederlandse warenhuis; "In de winkel van Sinkel is alles te koop". 13 december - Koning Willem I der Nederlanden richt de Algemeene Nederlandsche Maatschappij ter Begunstiging van de Volksvlijt op. Deze zal later leiden tot de "Société Générale". Er worden maatregelen genomen tegen het bijzonder onderwijs. Het mag uitsluitend mits een speciale toelating worden ingericht en gegeven. Staatsathenea en openbare lagere scholen worden de stelregel. In Haarlem en Lier worden normaalscholen geopend. Het Amortisatiesyndicaat wordt opgericht, met als doel de fondsen voor het delgen van de staatsschuld te centraliseren. In werkelijkheid gebruikt de koning het fonds om uitgaven te doen zonder die aan het parlement voor te leggen. De twaalfstedentocht wordt voor de tweede en laatste keer geschaatst.
1823 28 mei tot 2 september - Jacob van Lennep en Dirk van Hogendorp, twee voorname Leidse studenten, houden een wandeltocht door Nederland en tekenen alles op in hun dagboeken, een gedetailleerde schets van het leven van toen. Oprichting van de Nederlandsch Genootschap voor Zedelijke Verbetering der Gevangenen. De Nederlander is het eerste stoomschip van de Koninklijke Nederlandse Stoomboot-Maatschappij. Het loopt van stapel op de scheepswerf van Hoogendijk in Capelle aan den IJssel. In Rotterdam richt Gerhard Moritz Roentgen de Nederlandsche Stoomboot Maatschappij op, nadat hij een verbetering op de stoommachine heeft uitgevonden. De maatschappij opent in 1825 een nieuwe scheepswerf in Feijenoord. De gemeenteraad van Antwerpen verklaart het Nederlands tot enige officiële taal in de gemeente.
1824 11 februari - Alleen wie een onderwijzersakte heeft, mag als lid van het onderwijsgenootschap worden toegelaten. De geestelijkheid mag weer naar eigen goeddunken leraars aanduiden. John Cockerill richt in Antwerpen Cockerill Yards op. Bij het eerste Sumatra-Traktaat, het Traktaat van Londen, worden Indië en Maleisië verdeeld tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk. 29 maart - Bij Koninklijk Besluit wordt de Nederlandsche Handel-Maatschappij opgericht door Willem I met als doel de expansie van handel en industrie, in voortzetting van wat tijdens de Franse overheersing van 1795 tot 1813 is ingezet. Koning Willem investeert in deze maatschappij 4 miljoen gulden voor een periode van 20 jaar. Er wordt een dividend van 4,5% gegarandeerd. Door de verbondenheid met de Nederlandse regering speelt de NHM een belangrijke rol in het ontwikkelen van de handel tussen de Nederlanden en Nederlands-Indië. De NHM acteert als staatsbankier, handels- en transportonderneming. 4 december - Als verlicht despoot trekt Willem I zich niet veel aan van het parlement en de grondwet. Hij gaat energiek te werk om de infrastructuur van het land te verbeteren. Het eerste grote project is het Noordhollandsch Kanaal dat wordt geopend.
1825 3 - 5 februari - De provincies Groningen, Friesland en Overijssel worden getroffen door ernstige dijkdoorbraken en overstromingen waarbij meer dan 800 mensen het leven laten.