thumb|Luchtopname van Edegem-centrum thumb|Neo-byzantijnse Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdesbasiliek (1933) thumb|Hof ter Linden. thumb|Japanse villa in de Boniverlei
Edegem is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen. De gemeente telt net 23.000 inwoners. Edegem behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Kontich.
Geschiedenis Middeleeuwen In 1173 werd Edegem onder zijn oude benaming Buyseghem voor het eerst in een oorkonde vermeld. De oorkonde in kwestie regelt de overdracht van het Buizegemkerkje aan een nieuwe kerkheer. De bisschop van Kamerijk, tot wiens bisdom het Edegemse gebied behoorde, schonk namelijk de Sint-Gorikskerk van "Buyseghem" aan zijn kapittel. Dit kapittel verkreeg daardoor het recht om onder de vorm van "tienden" belasting te innen, maar moest dan wel instaan voor het onderhoud van de kerk en de benoeming van de pastoor. Zo stapte de parochie Buizegem en daarmee ook Edegem officieel de geschiedenis in.
Door allerlei omstandigheden werd het kerkje circa 1300 voor de eredienst opgegeven en werd op het gehucht Edegem (destijds Adingaheem) een nieuwe levenskrachtige kerk als parochiecentrum geboren. Terwijl er op Buizegem slechts een in puin vallend kerkje en een oud kerkhof overbleven, werd rondom de nieuwe Edegemse Sint-Antoniuskerk een dorpscentrum uitgebouwd. In de latere middeleeuwen kende het nieuwe dorpscentrum Edegem een aangroei.
Van 1387 af was het dorp onderworpen aan de heer van Cantecroy te Mortsel. Van dat Mortselse kasteel uit zouden de ambtenaren worden aangesteld, onder wie de schout of drossaard wel de voornaamste was. Deze schout of drossaard was het hoofd van het burgerlijk en gerechtelijk bestuur. Samen met de schepenen en de secretaris-griffier vormde hij de schepenbank, ook "de wet" genoemd. De schepenbank had naast een administratieve ook een rechterlijke functie.
Tussen 1500 en 1830 kreeg Edegem, zoals trouwens zoveel dorpen uit het Antwerpse, af te rekenen met periodes van afwisselend oorlog en vrede. Nadat in 1566 de beeldenstorm in de kerk verwoestingen had aangericht, volgden de gebeurtenissen van de godsdienstoorlogen en de strijd tussen Noord en Zuid elkaar onophoudelijk op. In 1585, toen de Spanjaarden Antwerpen belegerden en hun troepen de Scheldestad vanuit het openliggende platteland naderden, werd de dorpskerk in brand gestoken, maar gelukkig ook door de nog ter plaatse gebleven inwoners geblust. Het is de tijd van de verbrande steden, de wolvenplaag en de angstzaaiende pest.
Ancien régime Omstreeks de eeuwwisseling 1600 stonden er van de 85 huizen een 38-tal leeg. En nadat het Twaalfjarig Bestand van 1609 tot 1621 enige verademing had gebracht, sloeg de Retorsie in alle heftigheid toe in de jaren 1632-1642, toen geestelijken en leden van het dorpsbestuur als vogelvrijverklaarden waren en hun leven voortdurend bedreigd was. Met de Vrede van Münster kwam er weer enige rust, wat weerspiegeld werd door de herstellingen aan het kerkgebouw en de geleidelijke verfraaiing van het kerkinterieur.
Het einde van de 17de eeuw werd gekenmerkt door de oorlogen van Lodewijk XIV, terwijl Edegem, juist zoals alle andere dorpen, in 1797 te maken kreeg met de Beloken Tijd, toen alle bedehuizen moesten gesloten worden.
De 19de eeuw bracht weinig verandering in het stille dorp. Edegem bleef wat het altijd geweest was, een landbouwdorp, waarvan de goede grond werd geprezen. In 1830 kwam het wel tot vrij heftige artilleriegevechten op het Molenveld, tussen Belgische vrijwilligers en Hollandse troepen.
Moderne Tijd Sedert de eeuwwisseling, maar meer nog sedert de Tweede Wereldoorlog, werd Edegem het grote inwijkingsoord en groeide meer en meer uit tot een villadorp. Tussen 1925 en 1930 kwamen de Elsdonkwijk en een aantal landelijke leien of lanen in de richting van Kontich tot stand. Later voltrok zich de grootste metamorfose, door de verkavelingen Molenveld en Buizegem, die een nieuwe stroom inwijkelingen naar Edegem bracht. De niet eens 1.000 inwoners die de gemeente in 1831 telde, waren in 1930 aangegroeid tot bijna 7.000 inwoners en in 1972 werd de 20.000ste inwoner ingeschreven. Het bevolkingsaantal kende in 1981 de piek van 23.802 inwoners.
Geografie Kernen Naast de centrale dorpskern onderscheiden zich onder meer Buizegem, Molenveld en Elsdonk. De wijken Centrum-Noord, Centrum-Zuid, Buizegem, Elsdonk en Molenveld tellen ongeveer evenveel inwoners (4000-4500). De Collegewijk en de wijk Oude Elsdonk zijn kleiner met respectievelijk ongeveer 1500 en ongeveer 800 inwoners.
Aangrenzende gemeenten
Bezienswaardigheden
Grot en basiliek: De oprichting van de grot Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdes in het centrum in 1884, naar model van de grot in Lourdes, gaf aan Edegem naambekendheid bij menig bedevaarder en ligt er aan de basis van dat Edegem vaak als "grotgemeente" betiteld wordt. Niet ver van de grot staat de monumentale neo-Byzantijnse Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdesbasiliek uit 1933. Het Hof ter Linden met kasteeldomein, de dubbele dreef met zomerlindes en een oude kruishaag van beuk Het Kasteel Mussenborg heeft tot ver buiten Edegem bekendheid verworven. Wijlen Marie Gevers, schrijfster en residente van Mussenburg, evoceerde in haar werk de figuur van de rover Guldentop. Deze zou zich in de woelige Franse tijd op Mussenburg hebben schuilgehouden, maar werd door de Fransen aangehouden en te Antwerpen onthoofd. Zijn op Mussenburg verborgen schat, zo wil het de sage en het werk van Marie Gevers, komt hij in donkere nachten nog steeds bezoeken. Het Kasteel Arendsnest De Sint-Antoniuskerk De Heilige-Familiekerk De Onze-Lieve-Vrouw Troost in Noodkapel Huis Hellemans Villa 'Berkenhof' met een beeldbepalende rode beuk. Burgerhuis 'Het Zwaluwnest'. Aan de straatzijde staat een monumentale tamme kastanje. Pastorie 'Hof ter Elst' met pastorietuin en opgaande bomen. Diverse villa's en landhuizen in uiteenlopende bouwstijlen
Natuur en landschap Edegem heeft een hoogte van 9-22 meter en is gelegen tussen de Edegemsebeek en de Kleine Struisbeek. Edegem maakt onderdeel uit van de Antwerpse agglomeratie en is sterk verstedelijkt. Groengebieden zijn: Park-Centrum, het Meihof en de recreatiegebieden Romeinse Put en Fort 5. Daarnaast zijn er de domeinen van Kasteel Arendsnest bij de grens met Kontich, Kasteel Mussenborg aan de grens met Hove, de Hazeschrans bij de grens met Kontich en Wilrijk, het eigenlijke dorpskasteel Hof ter Linden, en Hof ter Elst.
Waterlopen De Edegemsebeek scheidt Edegem van Kontich; de Struisbeek (in hedendaagse bronnen: Kleine Struisbeek) loopt tussen Edegem en Wilrijk.Eug. De Seyn, "Geschied- en aardrijkskundig woordenboek der Belgische gemeenten," uitg. A. Bieleveld (Brussel) 1938. Volgens de website van de gemeente (2015) voldoen ze geen van beiden aan de basiskwaliteitsnormen voor oppervlaktewater.
Houtig erfgoed
Langs de Edegemsebeek staan aan beide kanten doorlopend knotbomen. Het betreft voornamelijk knotessen met nog enkele knoteiken.
Demografie Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 23.159 100,0 1993 23.128 99,9 1994 23.038 99,5 1995 22.932 99,0 1996 22.800 98,4 1997 22.675 97,9 1998 22.484 97,1 1999 22.333 96,4 2000 22.253 96,1 2001 22.188 95,8 2002 22.024 95,1 2003 21.964 94,8 2004 21.912 94,6 2005 21.866 94,4 2006 21.668 93,6 2007 21.616 93,3 2008 21.381 92,3 2009 21.222 91,6 2010 21.171 91,4 2011 21.103 91,1 2012 21.064 91,0 2013 21.159 91,4 2014 21.251 91,8 2015 21.291 91,9 2016 21.578 93,2 2017 21.835 94,3 2018 21.947 94,8 2019 22.063 95,3 2020 22.261 96,1 2021 22.244 96,0 2022 22.386 96,7 2023 22.761 98,3 2024 23.009 99,4 2025 23.502 101,5 2026 23.698 102,3
Politiek Structuur De gemeente Edegem ligt in het kieskanton Kontich, het provinciedistrict Boom, het kiesarrondissement Antwerpen en ten slotte de kieskring Antwerpen.
Edegem Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente AdministratiefNiveau Antwerpen Antwerpen Edegem BestuurEuropese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur RaadEuropees ParlementKamer vanvolksvertegenwoordigers Vlaams Parlement Provincieraad GemeenteraadKiesomschrijvingNederlands KiescollegeKieskring AntwerpenAntwerpenBoomKontich EdegemVerkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-
College van burgemeester en schepenen Legislatuur 2024-2030 Burgemeester is Koen Metsu (N-VA). Schepenen zijn : Koen Michiels (N-VA), 1ste schepen bevoegd voor onderwijs en buitenschoolse kinderopvang, sport, kunst en cultuur en toerisme, erfgoed en streekvereniging Zuidrand Andries Tjalma (CD&V), 2de schepen bevoegd voor jeugd, mobiliteit, organisatieontwikkeling en -beheersing en intercommunales Lawrence Vancraeyenest (N-VA), 3de schepen bevoegd voor evenementen, patrimonium, ICT, digitalisering en innovatie, energie en klimaat, duurzame ontwikkeling, facilitair beheer en juridische zaken Albert Follens (N-VA), 4de schepen bevoegd voor financiën, afvalbeleid, burgerzaken en omgeving Yves Coquilhat (N-VA), 5de schepen bevoegd voor publiek domein, natuur, wijkwerking, ondernemen en kind en gezin Brigitte Vermeulen-Goris (N-VA), voorzitter BCSD en schepen bevoegd voor lokaal sociaal beleid, gelijke kansen, wonen, personeelsbeleid en voorzitter van het Woonzorgnetwerk Edegem
Legislatuur 2019-2024 Burgemeester was Koen Metsu (N-VA). Schepenen waren : Koen Michiels (N-VA), 1ste schepen bevoegd voor onderwijs, sport, kunst en cultuur en buitenschoolse kinderopvang. Philippe Muyters (N-VA), 2de schepen bevoegd voor mobiliteit, openbaar domein, natuur en voorzitter van de gemeenteraad Lawrence Vancraeyenest (N-VA), 3de schepen bevoegd voor jeugd, ICT en Smart City, wijkwerking, duurzame ontwikkeling, organisatieontwikkeling en beheersing. Albert Follens (N-VA), 4de schepen bevoegd voor Financiën, Omgeving, Gezin en Kind, Publieke dienstverlening en Intercommunales. Brigitte Vermeulen-Goris (N-VA), voorzitter BCSD en schepen bevoegd voor • lokaal sociaal beleid • ouderenbeleid • wonen • personeelsbeleid • voorzitter algemene vergadering en raad van beheer van het Woonzorgnetwerk
Geschiedenis (Voormalige) Burgemeesters Tijdspanne Burgemeester 1800 - 1802 François Lanckpaep 1802 - 1818 François Vermeerbergen 1818 - 1830 Jacobus Eliaers 1830 - 1851 Ferdinand du Bois d'Oultremont (Kath.Partij) 1851 - 1860 Jan-Baptist Ramael 1860 - 1868 Adolphe du Bois d'Aische (Kath.Partij) 1868 - 1872 Daniël Puttemans 1873 - 1883 Karel Sebastiaan Mast 1883 - 1887 Petrus Joannes de Raet 1888 Frans Van Put 1888 - 1889 P.F. Van Put 1889 - 1891 Jan VerbertDoodsprent Petrus Joannes Verbert, Historisch Archief Edegem 1891 - 1903 Frans Van PutFrans van Put: waarnemend burgemeester Frans van Put, Historisch Archief Edegem Periode Burgemeester 1904 - 1914 Clément Segers 1914 - 1921 Frans Van Noyen 1921 - 1926 Alfons Schoesetters (LP) 1927 - 1941 Willem Arts 1941 - 1944 Gaston Mauquoi (VNV, oorlogsburgemeester) 1944 - 1947 Willem Arts 1947 - 1964 Gaston Adriaenssens (CVP) 1964 - 1968 Leo Tindemans (CVP) 1968 - 1988 Jan van den Kerkhof (CVP) 1989 - 1992 Luce Aerts-Liétaer (CVP) 1992 - 2012 Koen Snyders (CVP / CD&V) 2013 - heden Koen Metsu (N-VA)
Legislatuur 2013 - 2018