thumbnail|Slot met label geplaatst op handrem. Lockout-tagout of LOTO is een veiligheidsprocedure waarbij energievoorziening van industriële machines of apparatuur wordt afgesneden tijdens onderhoudswerkzaamheden. LoTo beschermt tegen het onbedoeld terug opstarten van de machines. Elektriciteitsvoorziening wordt dikwijls geïsoleerd en vergrendeld met behulp van speciale hangslotenvoorzien van een label met de naam van degene die het slot geplaatst heeft.
Deze veiligheidsvoorschriften zijn ontstaan in de Verenigde Staten met Noord-Amerikaanse richtlijn 29 CFR 1910.147 of OSHA-richtlijnen, maar kregen later een opmars in de hele wereld.
De LoTo-procedure wordt toegepast bij werken in industriële omgevingen bij elektrische, mechanische, pneumatische en hydraulische processen. Bij vloeibare en gasvormige chemicaliën, thermische en hete oppervlakken en stoffen, gravitatieobjecten of bij uitrustingen in de hoogte die kunnen vallen en verpletteren. Andere zijn opgeslagen energie en vliegwielen gestopt in het midden van de beweging en resterende elektriciteit die afgevoerd moet worden.
Normen en regelgeving thumbnail geeft minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats. De werkgever treft hierbij passende maatregelen om de risico's tot een minimum te beperken. Elk arbeidsmiddel moet voorzien zijn van duidelijk identificeerbare inrichtingen waarmee het van elk van zijn krachtbronnen kan worden losgekoppeld. Onderhoudswerkzaamheden moeten kunnen plaatsvinden wanneer het arbeidsmiddel uitgeschakeld is. Bij onderhoudswerkzaamheden moeten de werknemers onder voortdurende veilige omstandigheden alle nodige punten kunnen bereiken. Deze Europese richtlijn is reeds van toepassing in Nederland en België (B.S. 28/09/93). De regels kunnen verschillend zijn per regio. In het Verenigd Koninkrijk geldt de BS7671:2008 regelgeving.
Stappenplan thumbnail De procedure van LoTo werkt met een stappenplan en een volgorde zoals hieronder. Deze verschilt volgens de industrie en de mogelijks aanwezige risico's in het bedrijf die de werkvergunning uitgeeft.
Bereid de werken voor. Vraag een werkvergunning aan. Ga na welke soort energie er aanwezig is (bijvoorbeeld elektrisch of mechanisch) en wat de potentiële gevaren zijn. Lokaliseer de afsluiter of schakelaar en bereid het blokkeren van de energiebron voor. Schakel de energietoevoer uit ('vrijschakelen') en vergrendel (bescherming tegen herinschakeling). Schakel de apparatuur of machine uit, zet kranen dicht. Controleer op aanwezigheid van restenergie en vergrendel volgens de procedure of instructie. Test op alle bedieningsinstrumenten, schakelaars en stroomkringen van de apparatuur om na te gaan of deze volledig geïsoleerd zijn en geen energie meer leveren. Controleer daarnaast zorgvuldig op de aanwezigheid van restenergie, zoals opgeslagen hydraulische of pneumatische druk, elektrische condensatoren, of mechanische spanning (bijvoorbeeld veerspanning). Pas als deze restenergie volledig is afgevoerd of veilig geblokkeerd, kan worden vastgesteld dat de machine veilig is. Controleer ook of het lock-out-systeem correct is aangebracht en vergrendeld, zodat ongewenste herstart onmogelijk is. Plaats indien nodig aarding of kortsluitbescherming. Plaats waarschuwingstags en informeer betrokkenen. Draag bij de werkzaamheden de nodige Persoonlijke Beschermingsmiddelen.
Externe link
Categorie:Arbeidsveiligheid Categorie:Standaard Categorie:Industrie Categorie:Gevaren van technologie