Jette (vroeger ook Sint-Pieters-Jette) is een plaats en gemeente in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De gemeente telt ruim 54.000 inwoners.
Jette heeft in de eerste plaats een woonfunctie; er wonen voornamelijk gezinnen. Het noordwestelijke stuk van de gemeente (tussen het UZ Brussel op de Campus Jette van de VUB en het Koning Boudewijnstadion in Laken) is duidelijk minder verstedelijkt en groener dan het centrum met het Koningin Astridplein, ook wel 'Het Spiegelplein' genoemd. De folkloristische bijnaam voor de inwoners van Jette is dan ook spiegelmannen.
Jette grenst in het noorden aan Laken (deelgemeente van Brussel-stad) en in het zuiden aan Ganshoren. Niet ver van de basiliek van Koekelberg is er een klein grensgebied met Koekelberg en Sint-Jans-Molenbeek; aan de rand van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest grenst Jette aan de Vlaamse faciliteitengemeente Wemmel en een klein stukje Asse (deelgemeente Zellik).
Kernen Jette heeft geen deelgemeenten. Wel zijn enkele wijken te onderscheiden zoals Esseghem en Dielegem.
Geschiedenis In de Romeinse tijd was de omgeving van Jette reeds bewoond, getuige de Romeinse villa van Jette die er opgegraven is.Gallo-Romeinse villa. Gearchiveerd op 8 februari 2023.
Op het eind van het ancien régime ontstond de gemeente Jette-Ganshoren met het dorp Jette en het gehucht Ganshoren. Het historische centrum bevindt zich ter hoogte van het Kardinaal Mercierplein. Ten noordwesten van het dorp werd de Abdij van Dielegem opgericht. In 1841 werd de gemeente opgesplitst en werden Jette en Ganshoren afzonderlijke gemeenten.
Bezienswaardigheden
De Abdij van Dielegem Het Magrittemuseum Het Onze-Lieve-Vrouw van Lourdesdomein (grot van Jette) en de Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskapel De Sint-Magdalenakerk De Sint-Pieterskerk De Sint-Clarakerk De Sint-Jozefskerk De overblijfselen van een Gallormeinse villa Het Station Jette
Galerij
Natuur en landschap Jette telt enkele parken en drie bossen: het Laarbeekbos, het Poelbos en het Dielegembos.
Mobiliteit Jette wordt door de NMBS bediend met het station Jette.
De gemeente heeft meerdere bus- (MIVB, De Lijn) en tramlijnen, waarvan de recentste (tramlijn 9) op nieuw aangelegde sporen volledig in eigen bedding rijdt en sinds 1 september 2018 dienst doet.
De Tentoonstellingslaan (N290) doorkruist Jette en verbindt de grote ring met Koekelberg.
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken. Gearchiveerd op 10 januari 2022. 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006Gegevens 2006: www.bruxelleselections2006.irisnet.be. Gearchiveerd op 14 mei 2013.14-10-2012Gegevens 2012: http://bru2012.irisnet.be. Gearchiveerd op 14 mei 2021.14-10-201813-10-2024 Stemmen / Zetels %35%35%35%33%33%35%35%37%37 PTB-PVA1/ PTB-PVDA20,97100,37100,31100,57100,4620- - - 11,7324 ECOLO1/ Ecolo-Groen2- 6,23126,32126,971212,131410,691311,112417,772711,8624 PSB-BSP1/ PS2/ PS-SP3/ PS-sp.a4/ PS-Vooruit516,93179,062312,792512,292415,253619,382724,3641015,594614,1356 PSB-BSP1/ SP2/ LRGA/ PS-SP3/ sp.a-Spirit3/ PS-sp.a4/ PS-Vooruit511,522410,86247,95A 26,9932 CVP1/ LRGA/ LBJ3/ LBJette48,61134,89114,991127,3531132,4231328,4331237,7741624,01411 PSC1/ LBJLT2/ LBJ3/ LBJette413,261527,2321331,621428,31212 VU1/ N-VA28,38125,32113,5810- - 0,642 04,162 14,28212,3220 PLP-PVV1/ PVV2/ PRL-VLDD/ VLD-VBJ3/ MR-VLDF 5,94114,82 112,06D 44,733 1- 15,29F 613,49F 513,01F 517,23F7 PL-LP1/ PRL2/ PRL-VLDD/ PRL-FDFE/ MR-VLDF/ MR313,05157,672210,322422,51E9 FDF1/ PRL-FDFE/ FDF-RJ2/ DéFI327,3111116,461714,421514,1155,31216,22116,71323,4530 Vlaams Blok1/ Vlaams Belang2- - 1,13104,03106,88128,92233,59202,95202,5820 Team Fouad Ahidar+1090- - - - - - - - 12,695 LES Liberaux- - - - - - 7,352- - L.B.- - - - 5,011- - - - FN- - - 9,6332,850- - - - UDRT-RAD- 5,71- - - - - - - IC-GB4,8810,75 0- - - - - - - Anderen(*)0,670- 1,9301,1007,5500,3601,2802,220- Totaal stemmen 29.021 26.94325.46923.23423.21025.33425.70426.43525.103 Opkomst % 88,6385,8684,7987,28 84,08 85,5681,16 Blanco en ongeldig %4,675,115,064,594,455,965,627,026,34(*) 1976: AJF (0,67%) / 1988: EJ_JV (0,83%), UFJ (1,1%) / 1994: MRL (0,56%), PH-HP (0,54%) / 2000: L.I.C.O.R.N. (4,06%), Vivant (2,9%), M.L.J. (0,32%), P.H. (0,27%) / 2006: PH-HP / 2012: Gauches Communes (1,28%) / 2018: Les Démocrates (2,22%). De grootste partij is in kleur.
Representativiteit Voor Jette, net zoals voor de andere gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, geldt dat het aantal kiezers in verhouding tot het aantal inwoners erg laag ligt, zowel absoluut als in vergelijking met de rest van het land. Dit is het gevolg van het hoge aandeel niet Belgische inwoners (ook al kunnen deze onder bepaalde voorwaarden over gemeentelijk stemrecht beschikken). Daarnaast ligt ook het aantal kiezers dat niet komt opdagen, ondanks de stemplicht, erg hoog zodat het totaal aantal uitgebrachte stemmen, inclusief ongeldige en blanco, in de 19 gemeenten van het gewest slechts 44,66% van het aantal inwoners bedraagt. Jette scoort beter met een verhouding van 52,67% uitgebrachte stemmen/inwoners.
Verhouding kiezers/inwoners en absenteïsme bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 Jette: 62,64% (kiezers/inw.) - 15,92% (absenteïsme) Totaal Brussels Gewest : 53,89% (kiezers/inw.) - 17,14% (absenteïsme)
Ter vergelijking:
Vlaamse provinciehoofdsteden: 69,30% (kiezers/inw.) - 12,12% (absenteïsme) Waalse provinciehoofdsteden: 69,04% (kiezers/inw.) - 17,31% (absenteïsme)
Burgemeesters Burgemeester waren:
1909-1926 : Philippe Werrie (katholiek) 1927-1940 : Gustave Van Huynegem (liberaal) 1940-1952 : Jean Neybergh (katholiek) 1953-1958 : Etienne Demunter (socialist) 1959-1968 : Jacques Swartenbrouck (liberaal) 1968-1974 : Jean Neybergh (PSC) 1974-1976 : Gilbert Doyen (liberaal) 1977-1999 : Jean-Louis Thys (PSC-LBJLT-LBJ) 1999-2022 : Hervé Doyen (LBJette) 2022-heden: Claire Vandevivere (LBJette)
Bestuur 2024-2030 Het bestuur van Jette bestaat uit een coalitie van de LBJette (Les Engagés, CD&V en onafhankelijken), MR-VLD en Ecolo-Groen: + College van burgemeester en schepenenGemeentelijk InformatiebladBurgemeesterClaire Vandevivere (LBJette)SchepenenJennifer Gesquière (MR-VLD)Thomas Naessens (Ecolo-Groen)Benoît Gosselin (LBJette)Nathalie De Swaef (Ecolo-Groen)Laura Vossen (LBJette)Christophe Kurt (LBJette)Eren Güven (MR-VLD)Anna Hovsepyan (MR-VLD)Nathalie Vandenbrande (LBJette) (OCMW-voorzitter)
Bestuur 2019-2024 Het bestuur van Jette bestaat uit een coalitie van de LBJette (cdH, CD&V en onafhankelijken), Ecolo-Groen en MR. + College van burgemeester en schepenenGemeentelijk InformatiebladBurgemeesterClaire Vandevivere (LBJette)SchepenenBenoît Gosselin (LBJette)Mounir Laarissi (LBJette)Jacob Kamuanga (LBJette)Joris Poschet (LBJette)
Bernard Van Nuffel (Ecolo/Groen)Nathalie De Swaef (Ecolo/Groen)
Olivier Corhay (MR)
Jennifer Gesquière (MR)
Nathalie Vandenbrande (LBJette) (OCMW-voorzitster)
Bestuur 2013-2018 College van burgemeester en schepenenBurgemeesterHervé Doyen (LBJette)SchepenenGeoffrey Lepers (MR-OpenVLD) (1ste schepen)Bernard Van Nuffel (Ecolo/Groen)Benoît Gosselin (LBJette)Claire Vandevivere (LBJette)Paul Leroy (LBJette)Brigitte Gooris (MR/OpenVLD)Jean-Louis Pirottin (LBJette)Nathalie De Swaef (Ecolo/Groen)Voorzitster (OCMW): Brigitte De Pauw (LBJette)
Bestuur 2007-2012 Het bestuur van Jette bestaat uit een coalitie van LBJ, de lijst van de burgemeester met cdH, CD&V en onafhankelijken met PS, Ecolo en FDF-RJ. Na aanhoudende problemen met PS-schepen Hermanus volgde eind 2009 een coalitiewissel, waarbij de PS ingeruild werd voor MR en Open VLD. Schepen Hermanus zijn bevoegdheden werden afgenomen, maar hij bleef in functie.
De volgende personen maken deel uit van het bestuur: College van burgemeester en schepenenBurgemeesterHervé Doyen (LBJ (cdH))SchepenenMerry Hermanus (PS)Christine Gallez (Ecolo)Benoît Gosselin (LBJ (cdH))Bernard Lacroix (LBJ (cdH))Claire Vandevivere (LBJ (cdH))Brigitte De Pauw (LBJ (CD&V))Paul Leroy (LBJ)Jean-Louis Pirottin (LBJ (cdH))
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 38.640 100,0 1993 38.529 99,7 1994 38.499 99,6 1995 38.855 100,6 1996 38.479 99,6 1997 38.686 100,1 1998 38.855 100,6 1999 39.166 101,4 2000 39.749 102,9 2001 40.075 103,7 2002 40.893 105,8 2003 41.569 107,6 2004 41.938 108,5 2005 42.250 109,3 2006 42.981 111,2 2007 43.564 112,7 2008 44.614 115,5 2009 45.637 118,1 2010 46.818 121,2 2011 47.947 124,1 2012 48.805 126,3 2013 49.411 127,9 2014 50.237 130,0 2015 50.724 131,3 2016 51.426 133,1 2017 51.933 134,4 2018 52.201 135,1 2019 52.536 136,0 2020 52.728 136,5 2021 52.854 136,8 2022 52.751 136,5 2023 53.704 139,0 2024 54.107 140,0 2025 54.390 140,8 2026 54.330 140,6
Sport De gemeente huisvest twee voetbalclubs, namelijk Royal Scup Dieleghem Jette en Ritterklub VSV Jette.
Geboren in Jette Willy Corsari (= Wilhelmina Douwes-Schmidt) (1897-1998), Nederlands schrijfster Achiel Emiel Meeussen (1912-1978), Bantoetaalkundige*Swiggers, Pierre (2009) "Meeussen, Achiel Emiel". In Stammerjohann, H. (ed). Lexicon grammaticorum. A Bio-Bibliographical Companion to the History of Linguistics, vol. 2: 993-994. Georges Van Riet (1916-1998) filosoof en theoloog Paul Vandenbussche (1921-2011), eerste administrateur-generaal van de BRT François Narmon (1934-2013), bankier Luk De Koninck (1952), acteur Marc Daniëls (1959-2021), striptekenaar Alain De Nil (1966), voetballer Hermes Sanctorum (1981), politicus F.W. Daem (1988), schrijver Max Colombie (1991), muzikant Merveille Goblet (1994), voetballer Jason Denayer (1995), voetballer Hasan Özkan (1997), Turks voetballer Thomas De Smet (2000), acteur en televisiepresentator Ilan Van Wilder (2000), wielrenner Tom Crabbe (2005), wielrenner
Stedenbanden Sidi Bibi (Marokko) Jojutla (Mexico)
Nabijgelegen kernen Ganshoren, Wemmel, Laken, Sint-Jans-Molenbeek, Koekelberg
Externe links Website van de gemeente Archief van Jette
Categorie:Plaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest