|thumb|De voormalige abdij van Vorst(Foto: G. Debognies) |- |thumb|De Sint-Denijskerk(Foto: G. Debognies) |- |thumb|De oude bierbrouwerij Wielemans-Ceuppens aan de kruising van de van Volxemlaan en de Wielemans-Ceuppenslaan |} Vorst (Frans: Forest) is een plaats en gemeente in het zuidwesten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De gemeente ligt op de oostelijke helling van de Zennevallei, is tegelijk woon- en industriegemeente en telt ruim 58.000 inwoners .
Vorst heeft twee spoorwegstations. Station Vorst-Zuid ligt aan spoorlijn 96 en Station Vorst-Oost ligt aan spoorlijn 124.
Geschiedenis Etymologie De naam Vorst gaat terug naar de Latijnse termen foris en forestum die een terrein aanduidden dat uitsluitend door de adel mocht worden gebruikt en niet voor het publiek toegankelijk was. Deze benaming werd overgenomen in de Nederlandse taal van de eerste bewoners van de gemeente: Vorstbosch betekent immers bos (bosch) van de prins (vorst).Oorsprong van naam en wapen van de gemeente Vorst (website van de gemeente)
Ontstaan Vorst ontstond in de 7e eeuw, rond het Sint-Denijsplein, aan de oevers van de – nu ondergrondse – Geleytsbeek. Het oude dorp bevindt zich aan de oostelijke zijde van de drassige Zenne-vallei. Een eerste kerk, op de plaats van de huidige Sint-Denijskerk, werd gewijd aan Sint Dionysios de Areopagiet, die door Sint Paulus bekeerd werd en de eerste bisschop van Athene werd.Ontstaan van Vorst (website van de gemeente)
Vorst groeide uit dankzij de voormalige benedictinessenabdij rond het huidige Sint-Denijsplein. In de middeleeuwen was Vorst door een weg verbonden met Brussel via Sint-Gillis. Ten zuidoosten van het dorp was er een brug waar de Zenne overgestoken kon worden richting de naburige gemeente Ruisbroek.
Sociaal-economische ontwikkeling Door de vestiging van industrie en daarmee gepaard gaande de komst van arbeiders, ambtenaren en gegoede burgerij, evolueerde het centrum van Vorst tussen 1830 en 1870 van landelijk dorp tot verstedelijkte gemeente. Tussen 1875 en 1900 werden nieuwe, grote lanen aangelegd (onder meer de Fonsny-, Van Volxem-, Brugmann-, en Albertlaan), alsook verschillende nieuwe woonwijken, waardoor de industrialisering en verstedelijking nog toenam. Tussen de beide wereldoorlogen raakte het volledige centrum bebouwd. In 1926 vestigde Citroën in de Sint-Denijsstraat haar eerste autofabriek buiten Frankrijk.Wat is er geworden van de gebouwen van de oude Citroën-autofabriek in Vorst?, BRUZZ, 28 september 2020 Op een naburig terrein opende Volkswagen in 1948 een nog grotere fabriek. Citroën sloot in 1980 en de gebouwen werden zeven jaar later ingenomen door Volkswagen. Tegenwoordig (2024) wordt daar de elektrische Audi Q8 e-tron gebouwd.
Bezienswaardigheden In het oude centrum: het opmerkelijke gemeentehuis van Vorst van architect Jean-Baptiste Dewin in art-decostijl (ingehuldigd in 1938), met zijn imposante voorgevel (56 m lang) en toren (48m hoog). aan de overkant van de straat de in oorsprong 13e-eeuwse, maar diverse malen herbouwde en uitgebreide Sint-Dionysiuskerk of Sint-Denijskerk, met 15e-eeuwse kapel van Sint-Alena en interessant interieur. daarbij aansluitend de 18e-eeuwse gebouwen van de Abdij van Vorst (gesticht in 1106 en opgeheven in 1796), die nu dienstdoen als (Franstalig) cultureel centrum. de Sint-Dionysiusfontein. thumb|BLI:B, openbare bibliotheek Vorst, in Van Volxemlaan 364 te 1190 Vorst. thumb|BRASS, de machinezaal van de voormalige brouwerij Wielemans-Ceuppens in Van Volxemlaan 364 te 1190 Vorst. Buiten het centrum: het schilderachtige Dudenpark (23 ha) en het ernaast gelegen Park van Vorst (13 ha). op het Hoogte Honderdplein (= geodetisch punt van 100 m hoogte boven de zeespiegel) staat de Sint-Augustinuskerk (1927-1935), in art-decostijl. Vorst Nationaal (1969-1970), een uitgestrekte evenementenhal, goed bekend in de wereld van amusement, kunst en cultuur, onder meer voor de talrijke optredens van allerlei internationale beroemdheden. het Nederlandstalig cultureel centrum Ten Weyngaert, dat plaats biedt voor theater- en kindervoorstellingen, muziek, cursussen en vorming en een bioscoopzaal de gerestaureerde gebouwen van de oude bierbrouwerij Wielemans-Ceuppens, bekend van het biermerk Wiels. Het gebouw Blomme is nu het kunstencentrum WIELS. In het Brassgebouw zijn het Forest Centre Culturel en bli:b, de Nederlandstalige openbare bibliotheek van Vorst gevestigd. de moskee in de Berthelotstraat, een voormalig zwembad in art deco. de eigen woning van architect Arthur Nelissen in de Kemmelbergstraat, een voorbeeld van geometrische art nouveau. Pius X-kerk Heilige Maria Moeder Godskerk Sint-Antonius van Paduakerk
Beschermd erfgoed Lijst van beschermd onroerend erfgoed in Vorst
Natuur en landschap Het sterk verstedelijkte Vorst ligt aan de Zenne. De hoogte varieert van 21 meter in het westen tot 106 meter in het oosten, zie Hoogte Honderd.
Parken en natuurgebieden in Vorst zijn: Het Dudenpark Het Gewestelijk Park Abt Froidure Het Jacques Brelpark Het Jupiterpark Het Marconipark Het Park van Vorst
Politiek Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976 Partij of kartel 10-10-19761976-2000:Verkiezingsdatabase Binnenlandse Zaken 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006 14-10-2012Gegevens 2012: http://bru2012.irisnet.be 14-10-2018 13-10-2024 Stemmen / Zetels %37%37%37%35%35%35%37%37%37 PTB-PVA1/ PTB2/ PTB-PVDA3/ PTB*PVDA40,5100,22100,28200,52200,3830- - 10,854421,2038 PS1/ LB2/ PS-Vooruit322,511916,891724,9111123,711923,9217+230,7311231,1811424,7221024,7939 ECOLO1/ Ecolo-Groen2- 7,34127,16128,431219,121719,381717,722725,2621120,7728 PSC1/ PSCVP2/ cdH3/ Les Engagés411,06147,811210,3313- 4,9821- 8,49337,56327,4342 CVP-PVV1/ VLD2/ VLD-CD&V-O3- 3,61 0- - 1,71203,530- - - PRL1/ PRL-FDFC/ LBD/ MR3/ MR+DéFI415,21517,81826,6811125,6111036,08C1540,08D1624,8731015,333625,82410 FDF1/ DéFI240,1611734,911622,031917,291710,361311,7024 IF- - - - 10,833- - - - IRIS- - - 12,634- - - - - FN- - - 9,643- - - - - VORST- - 4,461- - - - - - UDRT-RAD- 6,062- - - - - - - E Vorst6,542- - - - - - - - Anderen(*) 4,0305,3804,1401,1602,9706,3007,3904,590-Totaal stemmen 32.434 27.59024.43822.07922.24224.15224.02825.24225.468Opkomst % 86,9985,684,2587,6383,1484,66 81,03Blanco en ongeldig %4,8 5,465,94,794,225,534,995,925,49 De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen. De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur. (*) 1976: VIVO (4,03%) / 1982: VIVO (2,46%), Volksunie (1,75%), MSN (1,17%) / 1988: AF (0,69%), EVA (1,59%), IC_GB (1,86%) / 1994: Vlaams Blok (1,66%), PLUS (0,5%) / 2000: FNB (2,78%), P.H. (0,19%) / 2006: Alternative Forestoise (3,55%), MCCF (2,75%) / 2012: Forest PLUS (3,92%), N-VA (2,23%), Nation (1,24%) / 2018: Forest En Mieux (3,80%), Chrétien (0,79%) De grootste partij staat in kleur.
Representativiteit Voor Vorst, net zoals voor de andere gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, geldt dat het aantal kiezers in verhouding tot het aantal inwoners erg laag ligt, zowel absoluut als in vergelijking met de rest van het land. Dit is het gevolg van het hoge aandeel niet Belgische inwoners (ook al kunnen deze onder bepaalde voorwaarden over gemeentelijk stemrecht beschikken). Daarnaast ligt ook het aantal kiezers dat niet komt opdagen, ondanks de stemplicht, erg hoog zodat het totaal aantal uitgebrachte stemmen, inclusief ongeldige en blanco, in de 19 gemeenten van het gewest slechts 44,66% van het aantal inwoners bedraagt. Vorst scoort nauwelijks beter met een verhouding van 45,07% uitgebrachte stemmen/inwoners.
Verhouding kiezers/inwoners en absenteïsme bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012 Vorst: 54,21% (kiezers/inw.) – 16,86% (absenteïsme) Totaal Brussels Gewest : 53,89% (kiezers/inw.) – 17,14% (absenteïsme)
Ter vergelijking: Vlaamse provinciehoofdsteden: 69,30% (kiezers/inw.) – 12,12% (absenteïsme) Waalse provinciehoofdsteden: 69,04% (kiezers/inw.) – 17,31% (absenteïsme)
Burgemeesters van Vorst 1903–1904 Auguste Heene 1946/7–1958/9 Henri Dulieu 1958/9–1970/1 Léon Wielemans (1889–1972), bierbrouwer 1971–1976 Jacques Lepaffe (FDF) 1977–1988 André Degroeve (PS) 1989–2000 Magda De Galan (PS) 2001–2007 Corinne De Permentier (MR) 2007–2012 Magda De Galan (PS) 2012–2018 Marc-Jean Ghyssels (PS) 2018-2022 Stéphane Roberti (Ecolo)Roberti was sinds november 2020 met ziekteverlof. Zijn taken als burgemeester werden waargenomen door Mariam El Hamidine. In februari 2022 besloot hij om gezondheidsredenen zijn functie neer te leggen.Roberti neemt ontslag als burgemeester Vorst, El Hamidine volgt hem op, BRUZZ, 9 februari 2022. 2020-2022: Mariam El Hamidine (Ecolo) (waarnemend) 2022-2024 Mariam El Hamidine (Ecolo) 2024-heden Charles Spapens (PS)
Demografische ontwikkeling
Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners van jaar tot jaar op 1 januari1992 tot heden jaar Aantalhttps://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fstatbel.fgov.be%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Ffiles%2Fdocuments%2Fbevolking%2F5.1%2520Structuur%2520van%2520de%2520bevolking%2FBevolking_per_gemeente.xlsx&wdOrigin=BROWSELINK Evolutie: 1992=index 100 1992 45.957 100,0 1993 46.161 100,4 1994 45.853 99,8 1995 45.577 99,2 1996 45.512 99,0 1997 45.752 99,6 1998 45.365 98,7 1999 45.465 98,9 2000 45.555 99,1 2001 46.048 100,2 2002 46.812 101,9 2003 47.313 103,0 2004 47.426 103,2 2005 47.555 103,5 2006 47.719 103,8 2007 48.284 105,1 2008 48.849 106,3 2009 49.757 108,3 2010 50.258 109,4 2011 51.838 112,8 2012 53.312 116,0 2013 54.024 117,6 2014 54.524 118,6 2015 55.012 119,7 2016 55.613 121,0 2017 55.746 121,3 2018 56.008 121,9 2019 56.289 122,5 2020 56.581 123,1 2021 56.281 122,5 2022 56.616 123,2 2023 57.724 125,6 2024 58.044 126,3 2025 58.675 127,7 2026 58.904 128,2
Geboren in Vorst Louise Ochsé (1884-1944), beeldhouwer Antoine Vriens (1902-1987), beeldhouwer, medailleur en tekenaar Paul Vanden Boeynants (1919-2001), politicus en premier, bijgenaamd "VDB" Raymond Goethals (1921-2004), voetballer en trainer Walter Swennen (1946-2025), kunstenaar Daniël Buyle (1951), journalist Guy Moreau (1954), atleet
Overleden in Vorst Eberhard van Arenberg (1892-1969), Lid Belgische adel Auguste Heene (1858-1934), politicus, burgemeester van Vorst
Bekende Vorstenaren Jean-Baptiste Dumonceau (1760-1821), graaf van Bergendael Eugène Ysaÿe, (1858-1931), violist, dirigent en componist Victor Rousseau (1865-1954), kunstschilder en beeldhouwer Jean Preckher (1866-1939), componist Louise De Hem (1866-1922), kunstschilderes Jean Delville (1867-1953), kunstschilder Marguerite Bervoets (1914-1944), verzetsstrijdster Paul Vanden Boeynants (1919-2001), politicus, premier van België Raymond Goethals (1921-2004), voetbaltrainer. Jacques Lepaffe (1923-2010), politicus, burgemeester van Vorst Corinne De Permentier (1960), politica, burgemeester van Vorst
Stedenbanden Courbevoie (Frankrijk)
Nabijgelegen kernen Vorst grenst met de klok mee aan de Brusselse gemeenten Anderlecht, Sint-Gillis, Elsene, Ukkel en de Vlaamse faciliteitengemeente Drogenbos en de plaatsen Ruisbroek, Zuun en Negenmanneke.
Externe links Website van de Gemeente Vorst archief van de gemeente Vorst
Categorie:Plaats in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest