Het Monument voor de Gevallen Helden is een gedenkteken op het Plein van 30 juli 1902 in Mariënburg, Suriname. Het werd gemaakt door Rahied Abdoel ter herinnering aan het 120-jarige jubileum van de opstand van Mariënburg. Er was in Mariënburg ook al een Monument voor de Gevallen Helden uit 2006, met daarop plaquettes met onder meer de namen van de slachtoffers uit 1902.Werkgroep Caraïbische Letteren, ‘Helden van Mariënburg’ pionnen in de strijd van de antikoloniale emancipatiebeweging, Rolf van der Marck. Gearchiveerd op 26 juli 2025.
Het monument werd op 30 juli 2022 onthuld door de twee oudste bewoners van Mariënburg. Daarna werden kransen gelegd door de Indonesische ambassadeur Julang Pujianto, de ministers Albert Ramdin en Kenneth Amoksi, Assemblée-voorzitter Dew Sharman en districtscommissaris Mohamedsafiek Radjab.De Ware Tijd, Santokhi en Murmu brengen hulde aan gevallen helden 1902, Audry Wajwakana, 6 juni 2023. Gearchiveerd op 8 juni 2023. Een jaar later legden de president Chan Santokhi en zijn ambtsgenoot Droupadi Murmu van India kransen bij het monument.De West, Staatshoofden Santokhi en Murmu brengen hulde aan gevallen helden 1902, 9 juni 2023. Gearchiveerd op 26 juli 2025.
Het monument herinnert aan de bloedig neergeslagen opstand van Mariënburg in 1902. De opstand was ontstaan vanwege de lage lonen voor het zware werk. De misdragingen van James Mavor, directeur van de Nederlandsche Handel Maatschappij (NHM), maakten de arbeiders woedend. Zij achtervolgden hem en brachten hem om. Het leger arresteerde een aantal verdachten, waarop arbeiders woedend naar het kantoor trokken. Het leger opende het vuur met 24 doden tot gevolg. Ze werden in een massagraf geworpen en met ongebluste kalk bestrooid zodat ze niet teruggevonden zouden worden. Acht arbeiders werden tot 12 jaar dwangarbeid veroordeeld.OHM Suriname, 30 juli 1902: Opstand Mariënburg. Gearchiveerd op 15 mei 2025.
Monument thumb|left|Het relief van het monument
Het monument bestaat uit twee gebogen muren op een groot rond plateau. Vooraan staat het reliëf waarop het moment wordt afgebeeld waarop de militairen van het koloniale leger het vuur openen op de opstandige contractarbeiders. De soldaten staan in slagorde opgesteld, de bajonetten zijn op de geweren geplaatst. De groep contractarbeiders is chaotisch afgebeeld. Enkele arbeiders zijn al gevallen, anderen proberen te vluchten. Ze zijn gewapend met kapmessen en ander handgereedschap. Op de voorgrond liggen dode lichamen, opgestapeld tegen een muurtje. Op de achtergrond van het reliëf staan, tussen enkele grote kankantri bomen, de bedrijfsgebouwen van de plantage. Het hoge, gezichtsbepalende gebouw van de rumdistilleerderij staat er ook tussen.Historisch gezien is dit niet correct, het gebouw is pas in 1954 opgeleverd. Links en rechts van het bedrijfscomplex zijn velden met suikerriet te zien.
Onder het reliëf staat een toelichting: 'Op 30 juli 1902 werd op deze lokatie een 16-tal heldhaftige kontraktarbeiders die in verzet kwamen tegen uitbuiting, onrecht en onderdrukking door het koloniaal leger doodgeschoten. Hun lichamen werden daarna in een massagraf gegooid'.
Het monument is een initiatief van de Stichting Gevallen Helden 1902 met Dharm Mungra als voorzitter. De voorbereidingen voor het monument begonnen in of voor het jaar 2018.Suriname Herald, Stichting Gevallen Helden 1902 herdenkt massaslachting Mariënburg, 31 juli 2018. Gearchiveerd op 26 juli 2025.
Zie ook Lijst van gedenktekens in Suriname
Gevallen Helden (2022) Gevallen Helden (2022)