De Alte Schau was een 15e-eeuws civiel bouwwerk dat tot 1809 op de Rathausplatz in de Zuid-Duitse stad Neurenberg stond.Sebastian Gulden, Nürnberg – Sie bauten eine Stadt. Architektur und Städtebau zwischen Mittelalter und Gegenwart, 2024, p. 29-30Bratwürste ersetzten die Soldaten, NordBayern.de, 22 december 2017Hauptwache, NuernbergInfos.de (bezocht 8 september 2025)
Geschiedenis Het gebouw werd in 1454 opgetrokken op het Sint-Sebalduskerkhof naast het aalmoezenhuis (Almosenhaus).Fritz Traugott Schulz, "Beiträge zur Geschichte der Außenmalerei in Nürnberg. Die Schau" in: Mitteilungen des Germanischen Nationalmuseums, 1908, p. 13-14 In dit stedelijke Schauamt kon eenieder edelsmeedwerk, munten en andere kostbaarheden laten keuren en testen door stadsbeambten, zoals ook bleek uit het opschrift: Schau-Ambt der löblichen Stadt Nürnberg. De plaatselijke goud- en zilversmeden vormden een belangrijke industrie, die onderworpen was aan kwaliteitscontrole. Bovenal vormde de Schau een internationaal wisselagentschap waar handelaars terechtkonden, niet alleen voor edele metalen, maar ook voor lood, parels en koraal.Charles Zika, "The Kerry Stokes Schembart book: festivity, fashion and family in the late medieval Nuremberg Carnival" in: Antipodean Early Modern. European Art in Australian Collections, c. 1200–1600, ed. Anne Dunlop, Amsterdam University Press, 2018, p. 283.
Architecturaal viel de gevel op door de rijke versiering. De gekanteelde borstwering bevatte beschilderde nissen met afbeeldingen van vorsten en planeten, aangebracht door Hans Großen in 1514 of 1522.Michael Brix, Nürnberg und Lübeck im 19. Jahrhundert. Denkmalpflege, Stadtbildpflege, Stadtumbau, Prestel, 1981, p. 165-166Fritz Traugott Schulz, "Beiträge zur Geschichte der Außenmalerei in Nürnberg. Die Schau" in: Mitteilungen des Germanischen Nationalmuseums, 1908, p. 14 De grote nissen toonden keizer Karel IV en de zeven keurvorsten; de kleine nissen toonden de zes planeten (Maan, Mercurius, Venus, Mars, Saturnus, Jupiter).Fritz Traugott Schulz, "Beiträge zur Geschichte der Außenmalerei in Nürnberg. Die Schau" in: Mitteilungen des Germanischen Nationalmuseums, 1908, p. 17-18 De zevende en belangrijkste planeet, de Zon, kreeg een centrale plaats op het grote uurwerk, gevat in een rozet. Het ging wel degelijk om schilderingen, en niet om standbeelden of reliëfs, want ze werden regelmatig vernieuwd (1579, 1652, 1690, 1716, 1778). Boven het uurwerk was een klokkentorentje met twee beelden opgebouwd. Op de hoeken van het torentje en van het gebouw stonden pinakels als ornament.Paul Johannes Ree, Nürnberg in: Berühmte Kunststätten, vol. 5, E.A. Seeman, 1918, p. 72
In 1806 werd de Rijksstad Neurenberg ingelijfd bij het Koninkrijk Beieren en verloor ze haar bestuurlijke autonomie. Vijf jaar later liet de Beierse regering de Alte Schau afbreken om plaats te ruimen voor de Hauptwache, waar ze haar militaire ordehandhavers onderbracht. Flamboyante architectuur was toen uit de mode en het nieuwe gebouw werd een sober neoclassicisme aangemeten.
De schilder Paul Ritter hield de herinnering aan de Alte Schau levendig door het gebouw in 1884 centraal te plaatsen op een historiestuk. Onafhankelijk van mekaar maakten Karl Alexander Heideloff en Heinrich Wallraff plannen voor de heropbouw ervan, waarvoor het vertrek van de militairen in 1903 een opening leek te bieden. Het Neurenbergse stadsbestuur ging erin mee, maar kwam in 1904 in aanvaring met het Generalkonservatorium in München, dat voorrang gaf aan het conserveren van de Hauptwache.
Alles bleef zoals het was, tot de Hauptwache op 2 januari 1945 verwoest werd door geallieerde bombardementen. thumb|Bratwursthäusle Tot een heropbouw kwam het ook deze keer niet, want in 1959 bouwde men er een braadworstentent. Dit Bratwursthäusle staat er nog steeds.
Literatuur Michael Brix, "Die ‘Schau’ - Formzitate und Rekonstruktionsprojekte (1845 bis 1905)" in: Nürnberg und Lübeck im 19. Jahrhundert. Denkmalpflege, Stadtbildpflege, Stadtumbau, Prestel, 1981, p. 165-174 Fritz Traugott Schulz, "Beiträge zur Geschichte der Außenmalerei in Nürnberg. Die Schau" in: Mitteilungen des Germanischen Nationalmuseums, 1908, p. 10-21
Voetnoten
Categorie:Neurenberg Categorie:15e-eeuwse architectuur Categorie:Voormalig bouwwerk in Duitsland