Kraftfahrbewährungsabzeichen (Nederlands: Vrachtwagenchauffeursinsigne) die op 23 oktober 1942 door de Führer Adolf Hitler werd ingesteld.
Het was een Duitse militaire onderscheiding het diende vooral als erkenning voor chauffeurs die zich in de oorlog hadden bewezen, maar moest ook het personeel stimuleren om hun voertuigen goed te onderhouden en zorgvuldig te gebruiken. Geschiedenis van het Vrachtwagenchauffeursinsigne De belasting voor de chauffeurs was enorm toegenomen, vooral na het begin van de oorlog tegen de Sovjet-Unie (Operatie Barbarossa). Het Oberkommando des Heeres (OKH) besloot in de winter van 1941/1942 een nieuwe onderscheiding in te voeren.
Ontwerp Wie het idee voor de insigne als eerste had, is niet meer te achterhalen. Hitler gaf de Oostenrijkse SS-Oberführer Jakob Werlin uit Himmlers Persönlicher Stab Reichsführer-SS de opdracht een ontwerp te maken voor een insigne. Toen Himmler dat hoorde, gaf hij dezelfde Werlin opdracht – los van Hitlers aanwijzing – om ook een eigen ‘SS-Kraftfahrbewährungsabzeichen’ voor de Waffen-SS te ontwerpen. Beide ontwerpen moesten gelijktijdig worden gepresenteerd. Enkele weken later, in het voorjaar van 1942 overhandigde Werlin beide versies aan Generalleutnant Rudolf Schmundt, die ze aan Hitler moest voorleggen. De invoering van een eigen SS-insigne stuitte zoals te verwachten was gezien de rivaliteit tussen het leger en de Waffen-SS, op sterke weerstand binnen de legerleiding. Himmler probeerde in de weken daarna nog meerdere keren via tussenpersonen zijn ‘SS-Kraftfahrbewährungsabzeichen’ goedgekeurd te krijgen, maar zonder succes. Waarom hij dit niet rechtstreeks bij Hitler aankaartte, is onbekend. Uiteindelijk koos Hitler voor één uniform Vrachtwagenchauffeursinsigne. Opvallend is dat het insigne, hoewel ontworpen door een lid van de Waffen-SS, geen hakenkruis bevatte.Klietmann 1982, p.84.
Het ronde Vrachtwagenchauffeursinsigne is aan beide kanten versierd met een eikenbladeren. In het midden staat een gestileerd vrachtwagenstuur (Opel Blitz), bedoeld als symbool voor de chauffeur.
Het insigne meet 44 millimeter in de lengte en 41 millimeter in de breedte.
De tamelijk eenvoudige onderscheiding werd meestal uit dun ijzerplaat geperst en had aan de achterkant vier pinnetjes, waarmee een ronde tegenplaat van hetzelfde materiaal vastgezet kon worden. Tussen de twee platen werd meestal stof gespannen, zodat het insigne op het uniform genaaid kon worden. Een stoffen versie van het Vrachtwagenchauffeursinsigne is nooit gemaakt.
Instellingsbeschikking Op 23 oktober 1942 werd in het Reichsgesetzblatt de instellingsbeschikking voor het Vrachtwagenchauffeursinsigne gepubliceerd.Wikimedia Commons: Deutsches Reichsgesetzblatt 42T1 112 0631.jpg. p.631. Geraadpleegd op 23 september 2025.
Kwalificatie voor de toekenning rechts|thumb|Een rupsvoertuigbestuurder (Raupenschlepper) in Zuid-Rusland. Zowel militair personeel als civiele chauffeurs die onder bevel van de Wehrmacht stonden konden in aanmerking komen. Evenals buitenlandse vrijwilligers, maar geen leden van strijdkrachten die bondgenoten van Duitsland waren.
De voorwaarden voor de onderscheiding was dat men sinds 1 december 1940 aan het front of in de achtergebieden op de Balkan, in Noord-Afrika en aan het Oostfront had gediend. Naarmate de oorlog vorderde, kwamen daar andere gebieden bij.
Voor de verschillende graden waren dat de volgende: motorverkennings- en motorordonnans rijders: 90 dagen (brons), 180 dagen (zilver), 270 dagen (goud); bevoorradingsvoertuigen ter ondersteuning van de frontlinie: 165 dagen (brons), 330 dagen (zilver), 495 dagen (goud); andere vormen van militair transport: 135 dagen.
Het zilveren insigne werd toegekend wanneer aan deze eisen voor de tweede keer werd voldaan. Het gouden insigne voor de derde keer. Het kon voor kortere periodes worden toegekend wanneer chauffeurs met bijzonder zware omstandigheden werden geconfronteerd, of voor bijzondere rijprestaties. De insignes werden goedgekeurd door bataljonscommandanten en hoger. Voor burgers door het Rijksministerie van Binnenlandse Zaken.
Het insigne kon komen te vervallen als de ontvanger gevaarlijk rijdt of zijn voertuig niet goed onderhoudt.Lumsden 2001, p.57.
Uitbereiding kwalificatie voor de toekenning
Op 9 maart 1944 bepaalde het OKH een uitbreiding van de gebieden die gerechtigd waren tot toekenning. Sicilië (vanaf 1 juni 1943) Sardinië (vanaf 1 juni 1943) Corsica (vanaf 1 juni 1943) Italië; frontlinie: Ancona-Piombino (vanaf 1 augustus 1943) Albanië (vanaf 9 september 1943) Estland, Letland en Litouwen (vanaf 1 februari 1944)
De geleidelijke versoepeling van de aanvankelijk strikt afgebakende toekenningsgebieden stortte, als gevolg van de zich steeds verder toespitsende ‘eindstrijd’, vanaf juni 1944 volledig ineen. Op 23 september 1944 bepaalde het OKH dat het Vrachtwagenchauffeursinsigne voortaan ook in alle achterhoede gelegen legergebieden aan alle fronten kon worden toegekend.
Graden 1e Graad (brons) 2e Graad (zilver 3e Graad (goud rechts|thumb|Een legermotorrijder met het insigne op zijn linkeronderarm. Draagwijze Het werd op een stoffen basis bevestigd en op de uniformjas boven de linker manchet genaaid. Op de burgerkleding kon een verkleinde versie van het insigne op de linker revers gedragen worden.Doehle 1945, p.136.Angolia 1976, p.251.
Na de Tweede Wereldoorlog De geallieerde mogendheden hebben na de bezetting van Duitsland het dragen van alle Duitse orden en onderscheidingen, dus ook die uit het Duitse Keizerrijk van vóór 1918, verboden. Dat verbod is in de DDR altijd van kracht gebleven. Op 26 juli 1957 vaardigde de Bondsrepubliek Duitsland een wet uit waarin het dragen van onderscheidingen met daarop hakenkruizen of de runen van de SS werd verboden. Het dragen van dit insigne werd net als het dragen van de Orde van Verdienste van de Duitse Adelaar en het Ereteken voor de 9e November 1923, de zogenaamde "Bloedorde", streng verboden. Ook het verzamelen, tentoonstellen en afbeelden van de onderscheiding werd aan strenge regels gebonden. Een aantal onderscheidingen werd ontdaan van de hakenkruizen en soms van hakenkruis en adelaar. In deze gedenazificeerde uitvoering mochten de onderscheidingen worden gedragen.Ordensjournal met afbeeldingen. Geraadpleegd op 23 september 2025 Ook met het Vrachtwagenchauffeursinsigne is dat het geval.
Zie ook Ridderorden en onderscheidingen van nazi-Duitsland
Externe links TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met het Vrachtwagenchauffeursinsigne in goud. TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met het Vrachtwagenchauffeursinsigne in zilver. TRACESOFWAR: databank van gedecoreerden met het Vrachtwagenchauffeursinsigne in brons. Wehrmacht awards: Driver Proficiency Badge Lexikon der Wehrmacht: Kraftfahrbewährungsabzeichen
Categorie:Onderscheiding in nazi-Duitsland