De Pantserdivisie Müncheberg (Duits: Panzer-Division Müncheberg) was een Duitse pantserdivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze divisie werd twee maanden voor het einde van de oorlog gevormd en kwam in actie langs de Oder en tijdens de uiteindelijke Sovjetaanval op Berlijn. Daar kwam de divisie ook aan haar einde.
Geschiedenis Oprichting De Pantserdivisie Müncheberg werd opgericht op 8 maart 1945 bij Müncheberg in Wehrkreis III uit o.a. de resten van Panzerbrigade 103, inclusief de staf daarvan. Op 12 maart 1945 telde de divisie slechts 6.836 manschappen, wat duidelijk maakte dat ze onderbemand naar het front moest.
Inzet Toen het Rode Leger op dreigde te rukken vanaf de Oder, werd de divisie snel toegevoegd aan de reserve van het 9e Leger, deel van Heeresgruppe Weichsel. De eenheid beleefde zijn eerste inzet in de frontlinie op 22 maart 1945 in Cottbus en iets later met het 39e Pantserkorps tijdens de Slag om Küstrin. Van 22 tot 25 maart 1945 schakelde de divisie samen met de 25e Pantsergrenadierdivisie, zo’n 200 Sovjet tanks uit. Op 25 maart voltooide het Rode Leger eindelijk de omsingeling van Duitse troepen bij Küstrin, waarop op 27 maart nog een laatste Duits tegenoffensief volgde. Deze aanvallen veroorzaakten zware verliezen, meest als gevolg van de beschietingen van Sovjet-artillerie. De divisie was uitgeput en moest worden opgefrist.
Begin april 1945 trok de divisie zich terug naar de Seelower Hoogten, waar zij een belangrijke rol moest spelen in de laatste grote Duitse verdedigingslinie ten oosten van Berlijn. Sommige Panther-tanks waren intussen voorzien van het (nachtzicht-) infraroodrichtsysteem FG 1250, waarmee de Duitsers in de nacht van 15 op 16 april een aanval uitvoerden op Sovjettroepen bij de Reitweiner Sporn. De Sovjets onder bevel van maarschalk Zjoekov zetten krachtige schijnwerpers in om de Duitse linies te verblinden, maar de verlichte silhouetten van hun eigen tanks werden daardoor juist goed zichtbaar voor de Duitse verdedigers en de divisie kon vele tanks vernietigen. Maar desondanks wist het Rode Leger met overweldigende artillerie en numerieke overmacht door te breken. Toen op 19 april de rechterflank van de divisie, de 9e Parachutistendivisie, bezweek, stortte ook bij de divisie de linie ineen en begon de terugtocht richting Berlijn.
In de daaropvolgende dagen trok de divisie zich, samen met onder andere de 11. SS-Freiwilligen-Panzergrenadier-Division Nordland, terug naar de hoofdstad en nam ze vanaf 20 april 1945 deel aan de verdediging van Berlijn. Rond 23 april beschikte de divisie nog slechts over twaalf tanks en dertig halfrupsvoertuigen. Generalmajor der Reserve Mummert kreeg van Generalmajor der Artillerie Helmuth Weidling het bevel over de sectoren A en B van de Berlijnse verdediging. De gevechten in de stad waren bijzonder hevig: tanks werden ingezet tussen ruïnes en barricades, infanterie vocht van huis tot huis, en sommige onderdelen trokken zich door het ondergrondse U-Bahn-netwerk terug naar nieuwe posities.
Tegen het einde van april concentreerde de divisie zich in het westelijke stadsdeel rond Kurfürstendamm, Halensee en Westkreuz, waar ze op 30 april – de dag van Hitlers zelfmoord – nog vol in gevecht was, samen met o.a. de 18e Pantsergrenadierdivisie en de Schwere Panzer-Abteilung 503. Op 1 mei trok de rest van de eenheid zich terug naar het gebied rond de Tiergarten en verdedigde daar de omgeving van de Flakturm Berlin-Zoo. Enkele dagen later probeerden overlevenden via Spandau de Havel over te steken om in westelijke richting te ontsnappen. Tijdens deze poging werden ze echter zwaar beschoten door Sovjet-artillerie. Slechts een klein aantal manschappen wist de rivier over te steken en bereikte de Amerikaanse linies; het merendeel kwam alsnog in Sovjetgevangenschap terecht.
Einde Op 2 mei 1945 was de Slag om Berlijn voorbij, Weidling had gecapituleerd. Dat was daarmee ook het eind van de Pantserdivisie Müncheberg.
Samenstelling Panzerregiment Coburg Panzer-Abteilung Müncheberg I./Panzerregiment 29 Pantsergrenadierregiment Müncheberg 1 Pantsergrenadierregiment Müncheberg 2 Pantser-Artillerieregiment Müncheberg Panzer-Späh-Kompanie Müncheberg schwere Heeres-Panzerjäger-Abteilung 682 Pionier-Kompanie Müncheberg Feldersatz-Bataillon Müncheberg Panzer-Nachrichten-Kompanie Müncheberg Versorgungstruppen Müncheberg
Tanksterkte De tanksterkte van de divisie naar datum (Panzer-Abteilung en Panzerjäger-Abteilung samen). Datum PzKw III PzKw IV Jgdpz IV PzKw V Tiger I StuG III Totaal 8 maart 1945 - 4 - 11 11 - 26 15 maart 1945 - 4 (3) 1 (1) 11 (10) 11 (8) 4 (4) 31 (26) 27 maart 1945 - 1 (0) 1 (0) 11 (5) 11 (2) 4 (4) 28 (11) 13 april 1945 1 3 1 21 10 - 36
Details over de in de tabel genoemde tank-types: PzKw IV = Panzerkampfwagen IV Jgdpz IV = Jagdpanzer IV/70(V) PzKw V = Panzerkampfwagen V Panther PzKw VI = Tiger I StuG III = Sturmgeschütz III Als twee getallen genoemd worden, betekent dit: aanwezig (inzetbaar), bijvoorbeeld 21 (19).
De getallen van 8 maart 1945 geven de aantallen aan van tanks die van PzAbt Kummersdorf overgenomen werden. De divisie kreeg op 25 maart extra 10 Panthers en op 5 april nogmaals 10 stuks. Deze laatste 10 hadden de FG 1250 apparatuur.
Bovenliggende bevelslagen Legerkorps Leger Legergroep Plaats/regio Begin Eind in oprichting - - Müncheberg 8 maart 1945 10 maart 1945 direct onder bevel 9. Armee Heeresgruppe Weichsel Müncheberg 11 maart 1945 19 maart 1945 XI SS-Pantserkorps 9. Armee Heeresgruppe Weichsel Küstrin 20 maart 1945 23 maart 1945 39e Pantserkorps 9. Armee Heeresgruppe Weichsel Berlijn 23 maart 1945 12 of 13 april 1945 56e Pantserkorps direct onder bevel Heeresgruppe Weichsel Berlijn 12 of 13 april 1945 2 mei 1945
Commandanten thumb|Werner Mummert, hier als Oberst in 1942 Rang Naam Begin Eind Generalmajor der Reserve Werner Mummert 9 maart 1945 3 mei 1945
Categorie:Heer (Wehrmacht) Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog