L. Bezemer & Zonen (kortweg Bezemer) was een houtbewerkingsbedrijf te Helmond, bekend om zijn sigarenvormen, dat bestond van 1900 tot 1968.
Start en groei Omstreeks 1865 vestigde de geboren Vughtenaar Leonardus (Naris) Bezemer zich als jonge stukadoor in het opkomende industriestadje Helmond. Na zijn huwelijk met een Helmondse ambachtsdochter wist hij zijn zaak uit te breiden tot een allround aannemersbedrijf, met een eigen timmerwinkel. Samen met twee van de vijf zonen die in het timmervak actief waren, Bernard en Antoon, richtte Naris Bezemer in 1900 onder de firma L. Bezemer & Zonen een bescheiden stoomtimmerfabriek op aan de Weg op den Heuvel. Het machinaal timmerwerk voor vooral de bouw vond zijn weg tot ver buiten Helmond, rond 1910 werkten er circa vijftien personen. In 1914 kwam een eerste specialisatie: sigarenvormen, een secuur product (millimeterwerk), door de grote diversiteit aan sigaren in combinatie met de talrijke sigarenfabrieken en –jes een interessant basisartikel. Rond 1925 kwam daarbij de productie van houten hakken voor damesschoenen, een voor Nederland nieuw product, rond 1930 volgde de Bezemer patent gezwaluwstaart steenbeuken hakblok. Het personeelsbestand nam toe van 36 in 1924 tot bijna 90 in 1932. Er kwam een nieuwbouw met onder meer een eigen boomzagerij en ruwhoutbewerkingsafdeling. De crisis leidde tot personeelsvermindering, maar deze bleef beperkt door nieuwe producten als het in eigen huis ontwikkelde tafelweefgetouw en een keerapparaat voor de sigarenvormen.
Opbloei en neergang Na 1945 brak er een periode van groei aan. Het bedrijf verhuisde naar een nieuwbouw aan de Kanaaldijk Zuidwest, bij de Haagse Beemdweg, waar tussen 1947 en 1960 een heel complex verrees. De op deze locatie sinds 1935 gevestigde meubelfabriek van Frits Bezemer (een activiteit van de zoon van Johan Bezemer) werd in 1953 overgenomen. De sigarenvormen (een productie van rond de 1000 vormen per week midden jaren vijftig) kregen opvolgers in de wereldwijd geoctrooieerde Perlu-vorm en een kunststofsysteem, het Bezemer Band Systeem (waarbij het sigarenbosje in een gang geperst, gevormd, gekeerd én gedroogd werd). Rond 1960 was het familiebedrijf op zijn toppunt met circa 200 werknemers. Maar de nieuwe familiedirectie die in 1963 aantrad zag al gauw de markt voor de twee hoofdpijlers, sigarenvormen en schoenhakken, drastisch inkrimpen. Na uitstel van betaling in juni 1968 (met altijd nog iets meer dan 100 mensen in dienst) nam een oude zakenrelatie die al mededirecteur was, Bernhard Hartmann, Bezemer uiteindelijk over en zette het voort als Hartmann’s meubelfabrieken Helmond NV. Hartmann was weer compleet gericht op houtbewerking en vervaardigde vooral eikenhouten meubilair. Maar ook de vraag hiernaar zakte na verloop van tijd dramatisch in.
Literatuur Giel van Hooff/Henk Knapen, Vormen & hakken. De geschiedenis van houtwarenindustrie Bezemer, Werkend Verleden 13 (december 1998), 1-15
Categorie:Economie in Helmond