miniatuur|Bedrijfsoprichter Justus Sältzer Kaufhaus Sältzer in Hannover, eigenlijk J.W. Sältzer geheten, was volgens de volledige naam een “warenhuis en postorderwinkel voor gefabriceerde goederen en modeartikelen”.
Geschiedenis Het bedrijf werd in 1859 opgericht in Hannover, de hoofdstad van het koninkrijk Hannover, door de koopman Julius Wilhelm Sältzer (geboren op 12 november 1835 in Celle; overleden op 8 januari 1896 in Hannover) als een "detailhandel in industriële goederen tegen vaste prijzen" – wat destijds nog niet overal gebruikelijk was. De eerste vestigingsplaats was de Seilwinderstraße in de oude binnenstad van Hannover.
Tijdens de Gründerzeit van het Duitse Rijk had het bedrijf al 24 mensen in dienst in 1875. In 1882 trad de zoon van de oprichter, Carl Sältzer, toe tot het bedrijf. Hij richtte zich al vroeg op reclame en startte datzelfde jaar met het versturen van catalogi. Nadat hij in 1888 het bedrijf van zijn vader had overgenomen, liet hij een van Hannovers eerste bedrijfseigen verlichtingssystemen installeren, een MAN-stoommachine, die volgens het Deutsches Reichs-Adressbuch für Industrie, Gewerbe und Handel, in 1895 in gebruik werd genomen. Carl Sältzer vormde het kleinschalige bedrijf, dat aanvankelijk slechts een bescheiden postorderdienst had geëxploiteerd, snel om tot een grootschalig warenhuis. Hij verwierf geleidelijk naburige gebouwen en kon door renovaties, sloop en nieuwbouw de winkel in de loop der tijd aanzienlijk uitbreiden. Zo werd tussen 1896 en 1897 aan de Schmiedestraße 29 een nieuw gebouw opgetrokken volgens de plannen van architect Friedrich Geb, en aansluitend daaraan een uitbreiding op de Seilwinderstraße 14.
In de stadsgids van Hannover uit 1900 werd het bedrijf vermeld als lerancier van "textiel, mode, stoffen, fournituren, linnengoed, witgoed, confectiekleding, meubelstoffen, gordijnen, tapijten en linoleum". Vanaf 1903 breidde het warenhuis zich uit – wederom volgens de plannen van Geb – met de panden aan de Seilwinderstraße nummers 8, 9, 10, 11, 12 en 13.
Nadat Carl Sältzer jr. in 1909 tot het bedrijf toetrad, werd tussen 1912 en 1913 een nieuw gebouw opgetrokken volgens de plannen van architect Wilhelm Mackensen. Vanaf dat moment presenteerde het warenhuis – dat nu ook een zijvleugel aan de Osterstraße had – zich met een moderne gevel van glas en staal, waarboven een verlichte wereldbol draaide. In de eigen beschrijving was het familiebedrijf "architectonisch en praktisch gezien een voorbeeld van een modern warenhuis en postorderbedrijf." Naast een eigen stroomvoorziening en liften beschikte het ook over een restaurant waar ook theaterkaartjes en kaartjes voor de tram van Hannover konden worden gekocht.
Vanaf het begin van de jaren 1930 opereerde J.W. Sältzer als een ‘afdelings- en postorderbedrijf voor industriële en modeartikelen’, dat ook tentoonstellingen in eigen panden hield, zoals een verkooptentoonstelling met werken van de kunstenaar Carl Buchheister van 1 tot 15 februari 1933. miniatuur|1947: Uitzicht vanaf het verwoeste dakgebinte van de Marktkirche op de ruïnes van Kaufhaus Sältzer (midden op de afbeelding) aan de Schmiedestraße; uiterst rechts het huis aan de Seilwinderstraße 1. Tijdens de Tweede Wereldoorlog begon de jonge Hansrudi Wäscher, die later striptekenaar zou worden, hier zijn leertijd als 'commercieel verkoper'. Hij was in het gebouw aanwezig tijdens de luchtaanvallen op Hannover, toen het warenhuis ten prooi viel aan de luchtaanvallen en uiteindelijk werd verwoest.
In de naoorlogse periode, toen het nog in de Britse bezettingszone in Duitsland viel en slechts enkele dagen voor de West-Duitse munthervorming, werd het bedrijf J.W. Sältzer op 8 juni 1948 bij de arrondissementsrechtbank van Hannover geregistreerd als een GmbH (vennootschap met beperkte aansprakelijkheid) in het handelsregister onder nummer HRB 4276. De verkoop werd op bescheidener schaal hervat, aanvankelijk op de oude locatie. In 1956 verhuisde het bedrijf naar Georgstraße 18. Een paar jaar later, in 1960, werd de detailhandel stopgezet. Vanaf het jaar daarop, was J.W. Sältzer alleen nog maar als groothandel in textiel actief. Het bedrijf werd op 7 december 1987 uit het handelsregister geschrapt.
Literatuur J. W. Sältzer, Hannover. 50 [Jahre]. 1859–1909, Jubiläumsschrift mit zahlreichen Illustrationen, Hannover: J. W. Sältzer, 1909 Paul Siedentopf (Hauptschriftleiter): J. W. Sältzer, in ders.: Das Buch der alten Firmen der Stadt Hannover im Jahre 1927, unter Mitwirkung von Karl Friedrich Leonhardt (Zusammenstellung des Bildmaterials), Jubiläums-Verlag Walter Gerlach, Leipzig 1927, S. 246–247 Heinz Lauenroth, Ewald Brix, Herbert Mundhenke (Mitarb.): Das Buch der alten Firmen der Stadt Hannover 1954, Hannover: Adolf Sponholtz Verlag Kommandit-Gesellschaft (Seelhorststraße 46), September 1954, S. 217 Ludwig Hoerner: Agenten, Bader und Copisten. Hannoversches Gewerbe-ABC 1800–1900. Hrsg.: Hannoversche Volksbank, Reichold, Hannover 1995, , S. 270 u.ö.
Categorie:Duits warenhuis