Graaf Sergej Vasilievich Saltykov (Russisch: Сергей Васильевич Салтыков]) (*1722 - Moskou, 24 september 1784) was een Russische officier (kamerheer) die na zijn aankomst in Rusland de eerste minnaar werd van keizerin Catharina de Grote.
Levensloop Saltykov zou de biologische vader zijn geweest van Catharina II's zoon, Paul I van Rusland, zoals gesuggereerd in Catharina's memoires. Er werd beweerd dat Paul "bijna zeker het kind van Catharina's liefje" was. Paul leek echter sterk op zijn officiële vader Peter III van Rusland, zowel qua houding als uiterlijk. Er was weinig gelijkenis tussen de vechtlustige, gedrongen Paul en de lange knappe Sergej Saltykov. In Catharina's memoires merkte zij echter op hoe "lelijk" Saltykovs broer was.
De Saltykovs waren een oude bojarenfamilie die in aanzien concurreerde met de familie Romanov. Saltykov stamde via de vrouwelijke lijn ook af van verschillende takken van de Rurikidische en Gediminidische dynastieën, als ook van Tatiana Feodorovna, de zus van de eerste Romanov-tsaar Michaël I van Rusland. Tsarina Praskovia, de moeder van keizerin Anna, kwam ook uit deze familie, hoewel haar tak slechts in de verte verwant was met de grootvader van Sergej.
Sergej's vrouw, Matryona Balk, was vernoemd naar haar grootmoeder Modesta Mons, de zus van Anna Mons en Willem Mons. Modesta (beter bekend onder haar Russische naam Matryona) werd in 1718 in het openbaar gegezeld en naar Siberië verbannen, nadat Peter de Grote had ontdekt dat haar broer Willem een affaire had met zijn vrouw Catharina I van Rusland.
Categorie:Russisch militair Categorie:Huis Romanov