thumb|De mechanische werkplaats van Aker in Oslo, waar op 8 september 1941 een spontane staking van leerlingen, de zogenaamde melkstaking, begon. De melkstaking (Noors: melkestreiken) was een spontane arbeidersstaking in het door nazi-Duitsland bezette Oslo op 8 en 9 september 1941. De staking ontstond als reactie op de steeds slechter wordende voedselvoorziening tijdens de Duitse bezetting van Noorwegen in de Tweede Wereldoorlog, en in het bijzonder op het wegvallen van de dagelijkse melktoewijzing voor arbeiders. De gebeurtenis leidde tot uitzonderlijk harde repressie door de Duitse bezettingsmacht en werd een belangrijk symbool voor Noors arbeidersverzet.
De directe aanleiding was de aankondiging op 8 september 1941 dat melk niet langer aan werkplekken zou worden geleverd. Arbeiders bij onder meer Akers mekaniske verksted (een scheepswerf) en Christiania Spigerverk (een staalbedrijf) verlieten daarop spontaan hun werk. Het protest breidde zich snel uit naar andere bedrijven. Op 9 september namen naar schatting 20.000 tot 25.000 arbeiders, verspreid over ongeveer vijftig industriële locaties on Oslo, deel aan de staking.
Een maand eerder had rijkscommissaris Josef Terboven al gewaarschuwd dat stakingen zouden leiden tot een noodtoestand en standrecht. De Duitse reactie was dan ook snel en meedogenloos. Op 10 september 1941 riep Terboven de staat van beleg uit in Oslo en omliggende gemeenten zoals Aker, Asker en Bærum. Honderden mensen werden gearresteerd, onder wie vakbondsleiders, politici, journalisten en academici.
Twee prominente vakbondsfiguren, Viggo Hansteen (jurist) en Rolf Wickstrøm (arbeidsactivist), werden ter dood veroordeeld en nog diezelfde dag geëxecuteerd. Andere vakbondsleiders, waaronder Ludvik Buland, Harry Vestli en Josef Larsson, kregen eveneens de doodstraf, die later werd omgezet in levenslange gevangenisstraf. Buland en Vestli overleden later in Duitse gevangenschap, Larsson overleed in 1987 op 94-jarige leeftijd. In totaal werden tijdens de periode van de staat van beleg, die duurde tot 16 september, ongeveer 300 personen gearresteerd.
De melkstaking had grote gevolgen voor de Noorse vakbeweging. De legale leiding van de Noorse Vakbondsfederatie (LO) dook onder, waarna de organisatie werd genazificeerd. Leden van de fascistische partij Nasjonal Samling namen de leiding over.
Categorie:Geschiedenis van Oslo Categorie:Staking Categorie:Tweede Wereldoorlog in Noorwegen