thumb|upright=1.5|Schematische weergave van synoviale tertiaire lymfetructuren (TLS's). Synoviale TLS's vertonen opvallende anatomische overeenkomsten met secundaire lymfe-organen (SLO's). Binnen de lymfomyeloïde groep van reumatoïde artritis-patiënten lijken TLS'en op de secundaire differentiatie van de folliculaire dendritische cel-netwerken, ontwikkeling van hoogendotheliale venules (HEV's) en differentiatie van hypergemuteerde en class switching plasmacellen. Tph-cellen bevinden zich vermoedelijk aan de periferie van TLS'en, in plaats van in het centrum. Deze interacties tussen Tph-, Tfh-, Tfr- en B-cellen reguleren de kiemcentrumrespons. FDC: folliculaire dendritische cel; HEV: hoogendotheliale venule.
Perifere T-helpercellen (Engels: Peripheral helper T cells (Tph cells)) is een specifieke subgroep T-helpercellen die B-cellen kunnen ondersteunen en komen voor in de synoviale vloeistof.
PD-1hoogCXCR5−CD4+ Tph-cellen vertonen een hoge expressie van CXCL13, wat de vorming van lymfe-aggregaten en tertiaire lymfestructuren stimuleert en uiteindelijk de lokale productie van pathogene auto-antilichamen bevordert. Een lymfe-aggregaat is een klein groepje bij elkaar liggende lymfocyten. Tertiaire lymfestructuren zijn abnormale, op lymfeklieren lijkende structuren die zich vormen in perifere weefsels op plaatsen van chronische ontsteking.
Tph-cellen en folliculaire helper-T-cellen (Tfh) delen enkele belangrijke kenmerken, maar kunnen worden onderscheiden door hun oppervlaktemarkers, transcriptionele regulatie en migratievermogen.
Een specifieke subgroep van T-helpercellen is geïdentificeerd in de synoviale vloeistof van patiënten met reumatoïde artritis. Deze cellen worden gekenmerkt door de afwezigheid van de Tfh-celmarkers CXCR5 en Bcl6, en de expressie van hoge niveaus van CXCL13. CXCL13 is cruciaal voor de rekrutering van B- en T-cellen en de vorming van lymfestructuren. Vervolgens werd in een ander onderzoek bij reumatoïde artritis vastgesteld dat CXCL13-producerende CD4+ T-helpercellen CXCR5+ cellen konden rekruteren, zoals Tfh- en B-cellen. Deze CD4+PD-1+CXCR5- cellen misten IFN-γ, IL-4, IL-17 en FOXP3, en hadden een lagere expressie van ICOS vergeleken met Tfh-cellen. Tot 2017 werd de PD-1hoogCXCR5- T-celsubpopulatie gedefinieerd als een aparte T-celsubgroep op basis van multidimensionale flowcytometrie, transcriptoma en functionele assays. Deze populatie was aanzienlijk uitgebreid in het synoviale weefsel van seropositieve reumatoïde artritis-patiënten en vormde ongeveer 85% van de synoviale PD-1hoogCD4+ cellen. Vanwege hun vermogen om B-cellen te helpen, werd deze populatie cellen perifere helper-T-cellen (Tph-cellen) genoemd. Tph- en Tfh-cellen werden aangetroffen naast B-cellen binnen lymfe-aggregaten. Echter, er werden meer Tph-cellen dan Tfh-cellen aangetroffen naast B-cellen in gebieden buiten lymfe-aggregaten. Net als Tfh-cellen konden Tph-cellen plasmaceldifferentiatie induceren via interacties tussen IL-21 en SLAMF5. Aan de andere kant onderscheidde de expressie van Bcl6, Blimp-1 en chemokine-receptoren, waaronder CCR2, CX3CR1 en CCR5, Tph-cellen van Tfh-cellen. https://www.frontiersin.org/journals/immunology/articles/10.3389/fimmu.2023.1145573/full Huang Y, Ba X, Han L, Wang H, Lin W, Chen Z and Tu S (2023) T peripheral helper cells in autoimmune diseases: What do we know? Front. Immunol. 14:1145573. doi: 10.3389/fimmu.2023.1145573. Open access CC-BY 4.0
Klinische betekenis Talrijke studies hebben aangetoond dat Tph-cellen betrokken zijn bij een reeks ziekten, zoals auto-immuunziekten en kwaadaardige tumoren. Folliculaire T-cellen en perifere T-helpercellen worden steeds vaker herkend als een pathogene subgroep van T-helpercellen bij systemische lupus erythematodes (SLE). Het SLAM Associated Protein (SAP (proteïne)) reguleert de functie van Tfh- en Tph-cellen door te binden aan de co-stimulerende signalerende lymfocytactiverende molecule-familie (SLAMF)-receptoren die de interacties tussen T-cellen en B-cellen mediëren. SAP en SLAMF zijn cruciaal voor de Tph-afhankelijke rijping van B-cellen tot auto-antilichaamproducerende plasmacellen, die kenmerkend zijn voor de pathogenese van SLE.Gartshteyn Y, Geraldino-Pardilla L, Khalili L, Bukhari S, Lerrer S, Winchester RJ, Askanase AD and Mor A (2024) SAP-expressing T peripheral helper cells identify systemic lupus erythematosus patients with lupus nephritis. Front. Immunol. 15:1327437. doi: 10.3389/fimmu.2024.1327437. Open access CC-BY 4.0
Categorie:Cel Categorie:Immunologie