miniatuur|Beeldentuin van het Oranje Elftal van de Eeuw (inclusief latere toevoegingen) op de KNVB Campus in Zeist (2024) Het Oranje van de Eeuw was een voetbalselectie die in 1999 werd samengesteld door voormalig voetballer en coach Johan Cruijff, in samenwerking met voetbalbond KNVB en krant de Telegraaf. Naast het volgens Cruijff beste Oranje elftal van de Eeuw, selecteerde hij ook 41 andere spelers en vijf bondscoaches; deze 52 spelers werden door Cruijff aangeduid als de selectie van de beste Nederlandse voetbalinternationals van de twintigste eeuw. De nog levende spelers in de selectie kwamen op dinsdag 21 december 1999 in de Amsterdam ArenA (sinds 2018 Johan Cruijff ArenA) in actie tijdens de Wedstrijd van de Eeuw, waarin de spelers het opnamen tegen een selectie van buitenlandse voetballers die in de Eredivisie hebben gespeeld. De opbrengsten van het duel kwamen via de Johan Cruyff Foundation ten goede aan goede doelen. De elf spelers en bondscoach van het Oranje elftal van de Eeuw werden ook vereeuwigd voor een beeld in een beeldentuin dat op het KNVB Sportcentrum (later KNVB Campus) in Zeist te vinden is.
Selectie Oranje van de Eeuw Cruijff maakte een selectie van 55 spelers (vijf spelers per positie) en vijf bondscoaches, volgens het of stopperspilsysteem (1 keeper, 3 verdedigers, 2 middenvelders, 5 aanvallers). Drie spelers waren geselecteerd voor twee posities: Ruud Krol, Frank Rijkaard en Ruud Gullit. Hierdoor bestond de selectie uit 52 spelers.
Positie Naam Nationaliteit Interlands Doelpunten Jaren actief als international of bondscoach Referentie Keeper Frans de Munck 31 0 1949-1960 Keeper Eddy Pieters Graafland 47 0 1957-1967 Keeper Jan van Beveren 32 0 1967-1977 Keeper Hans van Breukelen 73 0 1980-1992 Keeper Edwin van der Sar 130 0 1995-2008 Rechtsback Roel Wiersma 53 0 1954-1962 Rechtsback Wim Suurbier 60 3 1966-1978 Rechtsback Sjaak Swart 31 10 1960-1972 Rechtsback Danny Blind 42 1 1986-1996 Rechtsback / rechtsbuiten Ruud Gullit 66 17 1981-1994 Centrale verdediger Cor van der Hart 44 2 1955-1961 Centrale verdediger Rinus Israël 47 3 1964-1974 Centrale verdediger Barry Hulshoff 14 6 1971-1973 Centrale verdediger / linksback Ruud Krol 83 4 1969-1983 Centrale verdediger / rechtsbinnen Frank Rijkaard 73 10 1981-1994 Linksback Kees Kuijs 43 0 1955-1962 Linksback Cor Veldhoen 27 0 1961-1967 Linksback Adri van Tiggelen 56 0 1983-1992 Linksback Frank de Boer 112 13 1990-2004 Rechtshalf Puck van Heel 64 0 1925-1938 Rechtshalf Wim Jansen 65 1 1967-1980 Rechtshalf Arie Haan 35 6 1972-1980 Rechtshalf Johan Neeskens 49 17 1970-1981 Rechtshalf Jan Wouters 70 4 1982-1994 Linkshalf Jan Klaassens 57 1 1953-1963 Linkshalf Willem van Hanegem 52 6 1968-1979 Linkshalf Gerrie Mühren 10 0 1969-1973 Linkshalf Willy van de Kerkhof 63 5 1974-1985 Linkshalf Arnold Mühren 23 3 1978-1988 Rechtsbuiten Beb Bakhuys 23 28 1928-1937 Rechtsbuiten Johnny Rep 42 12 1973-1981 Rechtsbuiten Marco van Basten 58 24 1983-1992 Rechtsbuiten Dennis Bergkamp 79 37 1990-2000 Rechtsbinnen Faas Wilkes 38 35 1946-1961 Rechtsbinnen Willy Dullens 4 0 1966 Rechtsbinnen Ronald Koeman 78 14 1983-1994 Rechtsbinnen Gerald Vanenburg 42 1 1982-1992 Spits Johan Cruijff 48 33 1966-1977 Linksbinnen Kick Smit 29 26 1934-1946 Linksbinnen Abe Lenstra 47 33 1940-1959 Linksbinnen Kees Rijvers 33 10 1946-1960 Linksbinnen Henk Groot 39 12 1960-1969 Linksbinnen Willy van der Kuijlen 22 7 1966-1977 Linksbuiten Bertus de Harder 12 3 1938-1955 Linksbuiten Coen Moulijn 38 4 1956-1969 Linksbuiten Piet Keizer 34 11 1962-1974 Linksbuiten Rob Rensenbrink 46 14 1968-1979 Linksbuiten John van 't Schip 41 2 1986-1995 Bondscoach Georg Kessler 28 — 1966-1970 Bondscoach František Fadrhonc Tsjechoslowakije 20 — 1970-1974 Bondscoach Rinus Michels 53 — 1974, 1984, 1986-1988, 1990-1992 Bondscoach Ernst Happel 12 — 1977-1978 Bondscoach Kees Rijvers 21 — 1981-1984
Oranje Elftal van de Eeuw Op zaterdag 27 november 1999 maakte Cruijff het beste Nederlands elftal van de twintigste eeuw (ook in een stopperspilsysteem, oftewel 1-3-2-5), inclusief bondscoach, bekend:
Positie Naam Keeper Edwin van der Sar Rechtsback Ruud Gullit Centrale verdediger Frank Rijkaard Linksback Ruud Krol Rechtshalf Johan Neeskens Rechtsbinnen Faas Wilkes Linksbinnen Abe Lenstra Linkshalf Willem van Hanegem Rechtsbuiten Marco van Basten Spits Johan Cruijff (aanvoerder) Linksbuiten Piet Keizer Bondscoach Rinus Michels
Selectie buitenlandse spelers Eredivisie Deze selectie stond onder leiding van coach Barry Hughes met Bobby Haarms als assistent.
Positie Naam Nationaliteit Competitiewedstrijden Eredivisie Doelpunten Eredivisie Clubs in Nederland Referentie Keeper Jerzy Dudek 139 0 Feyenoord Keeper Jørgen Henriksen 146 0 FC Utrecht Verdediger Velibor Vasović 145 13 Ajax Verdediger Jan Heintze 395 6 PSV Verdediger Björn Nordqvist 101 0 PSV Verdediger Ivan Nielsen 277 19 Feyenoord, PSV Verdediger Horst Blankenburg 139 3 Ajax Verdediger Eric Gerets 213 8 PSV, MVV Middenvelder Lazar Radović 183 6 PSV Middenvelder Jan Mølby 57 11 Ajax Middenvelder Włodzimierz Smolarek 212 46 Feyenoord, FC Utrecht Middenvelder Franz Hasil 112 34 Feyenoord Middenvelder Søren Lerby 287 82 Ajax, PSV Middenvelder Simon Tahamata 196 42 Ajax, Feyenoord Middenvelder Jari Litmanen 179 96 Ajax Aanvaller Kristen Nygaard 299 81 AZ Aanvaller Ove Kindvall 144 129 Feyenoord Aanvaller Michael Laudrup 21 11 Ajax Aanvaller Ralf Edström 112 55 PSV Aanvaller Willy Kreuz 197 78 Sparta, Feyenoord Aanvaller Finidi George 86 18 Ajax Aanvaller Nwankwo Kanu 54 25 Ajax Aanvaller Jesper Olsen 85 23 Ajax Aanvaller Inge Danielsson 27 21 Ajax Aanvaller József Kiprich 128 53 Feyenoord, FC Den Bosch Aanvaller Frank Arnesen 213 63 Ajax, PSV Aanvaller Stefan Pettersson 151 77 Ajax Aanvaller Jørgen Kristensen 247 55 Feyenoord, Sparta Aanvaller Bent Schmidt Hansen 212 52 PSV Coach Barry Hughes 58 (speler) / 563 (coach) 1 (speler) O.a. Sparta, HFC Haarlem, Go Ahead Eagles
Wedstrijd van de Eeuw De wedstrijd tussen het Oranje van de Eeuw en de selectie van buitenlandse voetballers in de Eredivise werd op dinsdag 21 december 1999 gespeeld in de Amsterdam ArenA. De wedstrijd stond onder leiding van de scheidsrechters John Blankenstein, Jan Keizer en Jaap Uilenberg en de aftrap werd verricht door Cruijffs jeugdidool Faas Wilkes. De wedstrijd eindigde in 1-1; de eerste treffer werd gemaakt door Simon Tahamata voor de selectie van buitenlandse spelers, en de gelijkmaker van het Oranje van de Eeuw werd gemaakt door John van 't Schip.
Beeldentuin Van het beste elftal en de beste bondscoach werden 12 bronzen beelden gemaakt. Deze 12 beelden werden eerst in het stadion na de wedstrijd, en later officieel onthuld op het KNVB Sportcentrum op 10 maart 2000.
Ter ere van het 125-jarig bestaan van de KNVB in 2014 werd er een verkiezing georganiseerd om een nieuw beeld toe te voegen. Het publiek en de negen nog levende spelers van het Oranje van de Eeuw konden kiezen uit vijf spelers (Frank de Boer, Ronald Koeman, Dennis Bergkamp, Philip Cocu en Giovanni van Bronckhorst), van wie Dennis Bergkamp uiteindelijk werd gekozen. Het beeld van Bergkamp werd op 14 december 2017 officieel toegevoegd.
Op 1 juni 2021 werd ook een beeld van coach Sarina Wiegman toegevoegd.
Positie Naam Interlands Doelpunten Beeld toegevoegd Bondscoach (heren) Rinus Michels 5 (speler) / 53 (coach) 0 (speler) 10 maart 2000 Keeper Edwin van der Sar 130 0 10 maart 2000 Rechtsback Ruud Gullit 66 17 10 maart 2000 Centrale verdediger Frank Rijkaard 73 10 10 maart 2000 Linksback Ruud Krol 83 4 10 maart 2000 Rechshalf Johan Neeskens 49 17 10 maart 2000 Rechtsbinnen Faas Wilkes 38 35 10 maart 2000 Linksbinnen Abe Lenstra 47 33 10 maart 2000 Linkshalf Willem van Hanegem 52 6 10 maart 2000 Rechtsbuiten Marco van Basten 58 24 10 maart 2000 Spits Johan Cruijff 48 33 10 maart 2000 Linksbuiten Piet Keizer 34 11 10 maart 2000 Aanvaller Dennis Bergkamp 79 37 14 december 2017 Bondscoach (dames) Sarina Wiegman 99 (speler) / 79 (coach) 3 (speler) 1 juni 2021
Trivia Op dinsdag 6 april 1999 organiseerde Ajax een wedstrijd in de Amsterdam ArenA ter ere van Johan Cruijff, die in het teken stond van Dertig jaar finales. Ajacieden die ooit deel uitmaakten van een elftal dat in een Europese finale speelde, speelden nog een keer samen op initiatief van Cruijff. Deze wedstrijd, die soms ook wordt aangeduid als Wedstrijd van de Eeuw, leidde tot het idee om een benefietwedstrijd te organiseren rondom het Oranje van de Eeuw. De oudste speler aanwezig tijdens de wedstrijd was Frans de Munck, de jongste was Edwin van der Sar. Lezers konden het uiteindelijke Elftal van de Eeuw raden door een speciaal nummer te bellen en hun gekozen spelers per positie door te geven. De opbrengsten kwamen ten goede aan goede doelen. De door Cruijff gemaakte selectie voor het Oranje van de Eeuw leidde tot de nodige kritiek, omdat spelers die actief waren vóór 1950 grotendeels over het hoofd zouden zijn gezien. Ook werd opgemerkt dat veel van de geselecteerde spelers een achtergrond bij Ajax hebben gehad. Omdat Abe Lenstra al was overleden, werd voorafgaand aan de aftrap een minuut voor hem geapplaudiseerd door publiek en spelers. Ook werd een stoel in de dugout, waarop een oranje voetbalshirt met de naam van Lenstra en een paar voetbalschoenen lagen, voor hem vrijgehouden. Guus Hiddink fungeerde tijdens de wedstrijd als assistent van Michels. Cruijff brak tijdens de wedstrijd zijn linker onderarm na een botsing met Søren Lerby. De wedstrijd, die live op het toenmalige Nederland 2 werd uitgezonden met commentaar van Eddy Poelmann, werd door gemiddeld 2,5 miljoen tv-kijkers bekeken. In het stadion waren zo'n 37.000 toeschouwers aanwezig. Een ticket voor de wedstrijd kostte tussen de 35 en 100 gulden. De presentator op het veld was Jack van Gelder. De wedstrijd duurde twee keer 20 minuten. De shirts die tijdens de wedstrijd werden gedragen, werden via internet geveild en de opbrengst van de veiling ging naar goede doelen.
Referenties
Categorie:Nederlands voetbalelftal Categorie:Johan Cruijff