thumb|rechts|250px|Shabbat Dinner tafel met een lege stoel voor elke gijzelaar op het Gijzelaarsplein in Tel Aviv. De Gijzelingscrisis in Gaza (Engels: Gaza hostage crisis) was een grootschalige gijzelingsactie in de Gazastrook tussen 7 oktober 2023 en 25 januari 2026, waarbij 251 gijzelaars van 25 nationaliteiten gedurende kortere of langere tijd werden gegijzeld.
Na de inval van Hamas op 7 oktober 2023 die de Gaza-oorlog ontketende, ontvoerden Hamas en andere Palestijnse militante groeperingen 251 mensen uit Israël naar de Gazastrook. Onder hen waren kinderen, vrouwen en ouderen. Bijna de helft van de gijzelaars waren buitenlanders of hadden meerdere nationaliteiten. Sommige gijzelaars waren bedoeïenen uit de Negev. De gijzelaars werden op verschillende locaties in de Gazastrook vastgehouden.
In totaal werden 168 gijzelaars levend teruggebracht naar Israël. 105 van hen werden tijdens het staakt-het-vuren in de Gaza-oorlog van 2023 door Hamas vrijgelaten in ruil voor door Israël gegijzelde Palestijnen, vijf werden vrijgelaten door Hamas buiten het kader van een staakt-het-vuren-overeenkomst, acht werden gered door de Israëlische strijdkrachten (IDF) en 30 werden vrijgelaten in ruil voor door Israël gegijzelde Palestijnen tijdens het staakt-het-vuren in de Gaza-oorlog van januari 2025. De 20 overgebleven levende gijzelaars werden vrijgelaten als onderdeel van het "vredesplan voor Gaza" op 13 oktober 2025.All 20 remaining living hostages return to Israel, after over 2 years in Hamas captivity, The Times of Israel, 13 oktober 2025
De lichamen van 85 gijzelaars werden gerepatrieerd naar Israël. Zij werden op 7 oktober 2023, of overleden in Hamas-gevangenschap. Volgens analyses van de New York Times) stierven tientallen gijzelaars in gevangenschap. Een deel daarvan door executie door de ontvoerders (bijvoorbeeld wanneer IDF-troepen dichtbij kwamen), een deel door andere oorzaken zoals Israëlisch vuur of luchtaanvallen, en bij een deel is de precieze oorzaak onduidelijk of betwist.https://www.nytimes.com/2025/03/08/world/middleeast/israel-hamas-gaza-hostages.html Nog eens 48 gijzelaars werden bevrijd tijdens militaire operaties. Acht werden teruggegeven in het kader van de wapenstilstandsovereenkomst van januari 2025 en 27 tijdens het "vredesplan voor Gaza". Het lichaam van de laatste gijzelaar, Ran Gvili, werd op 26 januari 2026 door Israëlische troepen gevonden op een begraafplaats in het noorden van Gaza.
De terugkeer van de gijzelaars was een belangrijk doel van de Israëlische operatie in Gaza. Israël en Hamas kwamen op 22 november 2023 een vierdaags staakt-het-vuren overeen en de vrijlating van 50 vrouwen en kinderen die gegijzeld werden, in ruil voor 150 Palestijnse gevangenen die door Israël werden vastgehouden. Op de laatste dag van het staakt-het-vuren, 30 november 2023, waren 105 burgergijzelaars vrijgelaten, waaronder 81 Israëliërs, 23 Thai en één Filipijn. Twee Argentijns-Israëlische burgers werden gered op 12 februari 2024. Hamas insinueerde op 2 september 2024 dat het elke gijzelaar die de IDF met militair geweld probeerde te bevrijden, zou doden, zodat Israël de gijzelaars alleen terug kon krijgen door te onderhandelen over een uitwisseling van Palestijnse gevangenen. Op 15 januari 2025 werd aangekondigd dat Hamas in een eerste fase 33 van de 98 gijzelaars zou vrijlaten, waaronder baby's, kinderen, vrouwen, oudere mannen en jongere mannen met verwondingen of gezondheidsproblemen. Israël liet in ruil daarvoor meer dan 1000 Palestijnen vrij die in Israëlische gevangenissen werden vastgehouden.
De gijzelneming Op de ochtend van 7 oktober 2023, rond 6:30 uur lokale tijd, lanceerden ongeveer 6000 Palestijnen, waaronder 3800 leden van de Hamas-elite (Nukhba-strijdkrachten), een aanval op Israël vanuit 119 locaties aan de grens met de Gazastrook. De operatie omvatte aanvallen op bases van de Israëlische strijdkrachten (IDF) en massamoorden op Israëlische burgers. De grondaanval werd gecombineerd met een aanhoudend spervuur van minstens 4300 raketten.
Rond 7.00 uur 's ochtends vielen militanten veel gemeenschappen en kibboetsen (intentionele gemeenschappen) in de Gazastrook aan. Ze doodden 1200 burgers en soldaten. The Economist beschreef de gecombineerde aanvallen als de grootste terreuraanval in de geschiedenis van Israël.The economist d.d. 9 oktober 2023: Israel has suffered the biggest terror attack in its history. How will it respond?
In de eerste aanvalsgolf werden burgers ontvoerd en met geweld als gevangenen naar Gaza gesleept. Volgens Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad werden ongeveer 200 soldaten en burgers gevangengenomen of ontvoerd tijdens de aanval op de gemeenschappen aan de rand van Gaza. Schout-bij-nacht Daniel Hagari, een woordvoerder van de IDF, meldde op 7 oktober dat er militaire officieren onder de gevangenen waren. Israël bevestigde de identiteit van 203 gevangenen, onder wie 30 kinderen, terwijl woordvoerders uit Gaza meldden dat er ongeveer 200 gevangenen werden vastgehouden, en schatten dat er nog eens 50 door andere facties werden vastgehouden. De IDF meldde dat ze Hamas-handleidingen hadden buitgemaakt waarin strijders werden geïnstrueerd om lastige gevangenen te doden en de rest als menselijk schild te gebruiken.
Veel festivalbezoekers van de Supernova Sukkot Gathering werden afgevoerd naar Gaza, waar sommigen werden gefilmd voor Hamas-propagandavideo's. Hamas reed bijvoorbeeld met Shani Nicole Louk, een 22-jarige tatoeagekunstenares en Duits-Israëlisch staatsburger (achteraf bleek overleden), enkel gekleed in haar ondergoed rond in de laadbak van een pick-uptruck.
thumb|rechts|250px|Geblinddoekte teddyberen bedekt met rode vlekken (die bloed symboliseren) staan op het Dizengoffplein in Tel Aviv, als symbool voor de 30 kinderen die door Hamas waren ontvoerd.
Hoewel veel gijzelaars alleen de Israëlische nationaliteit bezaten, was ongeveer de helft van de gijzelaars buitenlands staatsburger of had meerdere nationaliteiten. Sommigen hadden de nationaliteit van Frankrijk, Duitsland, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Ten minste zeventien Thaise burgers die in kassen in de periferie van Gaza werkten, werden ook ontvoerd. Bipin Joshi uit Nepal werd ontvoerd uit kibboets Alumim en in gevangenschap vermoord. Een Filipijn werd ontvoerd en hij werd vrijgelaten tijdens het staakt-het-vuren van de Gaza-oorlog in 2023. Hamas nam ook leden van de Arabische bedoeïenengemeenschap in de Negev als gijzelaars.
Onderhandelingen Op 10 oktober 2023 zond Abu Obaida, de woordvoerder van de militaire vleugel van Hamas, een boodschap uit op Al Jazeera waarin hij stelde dat Hamas geen onderhandelingen over gijzelaars zou overwegen tenzij Israël alle militaire inspanningen om op Hamas-aanvallen te reageren zou staken.
Kort na de aanslagen in oktober voerde Thailand officiële gesprekken met Hamas, met een groep bijeengeroepen door de voorzitter van het Thaise parlement, Wan Muhamad Noor Matha, over de vrijlating van hun burgers. De groep deelde Hamas mee dat de burgers geen partij waren in het conflict, maar deel uitmaakten van de ongeveer 30.000 Thaise arbeiders die in de Israëlische landbouwsector werkten. Hoewel sommigen gevangen waren genomen, kwamen er ongeveer 39 om het leven bij de aanslagen.
Op 8 november meldden Hamas-bronnen aan persbureaus dat Hamas 10 tot 15 gijzelaars zou kunnen vrijlaten in ruil voor een humanitaire wapenstilstand van drie dagen. Op 9 november zou Benjamin Netanyahu een dergelijke ruil hebben afgewezen. Op 13 november werd gemeld dat Hamas aan Qatarese bemiddelaars had verteld dat de groep bereid was tot 70 vrouwelijke en kindergijzelaars in Gaza vrij te laten in ruil voor een wapenstilstand van vijf dagen en de vrijlating van 275 vrouwelijke en kindergijzelaars die door Israël werden vastgehouden.
Op 22 november werd bekendgemaakt dat Israël en Hamas een akkoord hadden bereikt over een staakt-het-vuren en de vrijlating van 50 gijzelaars. Hoewel de gijzelaars die door Hamas werden vastgehouden op zijn vroegst op 23 november zouden worden vrijgelaten, zouden het vrouwen en kinderen zijn. In ruil daarvoor zou de Israëlische regering 150 Palestijnse gevangenen vrijlaten, zou er meer hulp naar Gaza worden toegelaten en zou er een staakt-het-vuren van vier dagen komen, dat voor elke 10 extra vrijgelaten gijzelaars zou worden verlengd. Hamas heeft erkend dat kinderen het grootste deel van de vrijgelaten gijzelaars zouden vormen, en de IDF heeft gepland dat een IDF-officier aanwezig zou zijn om de overtocht en de overdracht te begeleiden, waarna de gijzelaars naar Israël zouden worden overgebracht voor medische zorg. Op 26 november had Hamas in totaal 58 gijzelaars vrijgelaten sinds het staakt-het-vuren van kracht was geworden, waaronder enkele buitenlandse staatsburgers die niet waren opgenomen in de overeenkomst om 50 Israëliërs vrij te laten.
Tijdens het staakt-het-vuren in de Gaza-oorlog van januari 2025 werden 33 Israëlische en 5 Thaise gijzelaars door Hamas vrijgelaten en ongeveer 2000 Palestijnse gevangenen door Israël. Israël probeerde de eerste fase van het staakt-het-vuren met 42 dagen te verlengen. Op 19 februari 2025 zei Hamas dat het bereid was alle resterende gijzelaars in één keer vrij te laten in plaats van in fases tijdens de tweede fase van de staakt-het-vurenovereenkomst.
Op 3 september 2025 kondigde Hamas aan dat het bereid is alle gijzelaars in Gaza vrij te laten in ruil voor een overeengekomen aantal Palestijnse gevangenen. De voorgestelde overeenkomst zou een volledig staakt-het-vuren en de terugtrekking van Israëlische troepen uit de enclave omvatten.
Op 29 september 2025 kondigden de Amerikaanse president Donald Trump en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu tijdens een persconferentie in het Witte Huis aan dat ze een akkoord hadden bereikt over een vredesplan voor Gaza, dat vanaf nu zou worden uitgevoerd. Het plan omvat de beëindiging van de vijandelijkheden, de terugkeer van alle Israëlische gijzelaars, zowel levend als dood, binnen 72 uur, en de oprichting van een alternatief bestuur voor Hamas. De resterende twintig levende gijzelaars werden op de ochtend van 13 oktober vrijgelaten.Nu.nl d.d. 13 oktober 2026: Hamas laat alle nog levende gijzelaars vrij, Palestijnse gevangenen naar Gaza
Reddings- en bergingsoperaties Op 30 oktober 2023 werd de 18-jarige Ori Megidish bevrijd tijdens een operatie onder leiding van de Israëlische strijdkrachten (IDF), met hulp van Shin Bet en Mossad.BBC.com d.d. 30 oktober 2023: Ori Megidish: Israeli soldier hostage in Gaza rescued
In de vroege ochtend van 12 februari 2024 hebben de IDF, Shin Bet en speciale politie-eenheden, in combinatie met luchtaanvallen, twee gijzelaars met een dubbele Israëlisch-Argentijnse nationaliteit, de 60-jarige Fernando Simon Marman en de 70-jarige Louis Har, bevrijd. De gijzelaars werden ontvoerd uit een gebouw in Rafah in het zuiden van Gaza. Een Israëlische soldaat raakte gewond en naar verluidt kwamen 37 Hamas-strijders om het leven, waaronder de bewakers van de gijzelaars.The Guardian d.d. 12 februari 2024: Thin, pale, but happy: freed Israeli hostages reunited with family
In mei 2024 werd gemeld dat – op basis van IDF-verhoren van gedetineerde Hamas-leden in Gaza – een nachtelijke operatie leidde tot de berging van de lichamen van vier mensen die op 7 oktober waren gedood, nabij de plaats van het bloedbad op het Re'im-muziekfestival. Op 31 mei 2024 trok de IDF zich terug uit Jabalia na een wekenlange operatie, waarbij troepen de lichamen van zeven Israëlische gijzelaars hadden geborgen.
Op 8 juni 2024 werden vier gijzelaars die tijdens het bloedbad op het Re'im-muziekfestival waren ontvoerd, bevrijd uit twee verschillende gebieden in het vluchtelingenkamp Nuseirat door leden van Yamam (Israëls nationale antiterreureenheid), Shin Bet en de IDF.