De Heineken Zesdaagse 1983 in het marathonschaatsen werd gehouden van 28 november tot en met 3 december. De zes wedstrijden werden verreden op de Vechtsebanen in Utrecht, IJsstadion Stadspark in Groningen, IJsstadion Drenthe in Assen, IJsbaan Haarlem in Haarlem, De Meent in Alkmaar en in Thialf in Heerenveen. Jos Pronk werd de winnaar bij de mannen. Het zilver werd gewonnen door Jan Kooiman en het brons door Henri Ruitenberg. Coby Borst werd de winnaar bij de vrouwen. Het zilver werd gewonnen door Joke van der Voort en het brons door Atje Keulen-Deelstra.
Voorafgaand Er stond iedere dag een wedstrijd op het programma. Van de zes wedstrijden telden de beste vier resultaten mee voor het eindklassement. De KNSB koos voor deze opzet, omdat het niet voor iedere schaatser mogelijk zou zijn om aan alle wedstrijden deel te nemen.
De winnaar van het eindklassement ontving de Gouden Schaats. Voor de tweede en derde plaats waren respectievelijk de Zilveren Schaats en de Bronzen Schaats beschikbaar. De wedstrijden telden niet mee voor het KNSB-Cupklassement.
Voor sponsor Heineken betekende het evenement een terugkeer in het marathonschaatsen na bijna zeven jaar. De laatste keer was Heineken sponsor in 1977 tijdens de Heineken Driedaagse. De zes wedstrijden werden verreden over de traditionele marathonafstand van 42,195 kilometer (110 ronden).
De meeste rijders waren van plan om gedurende de week alle zes wedstrijden te rijden. Volgens Henk Portengen vormde het herstel van de inspanning geen groot probleem, maar waren vooral het vele reizen, de beperkte eetmomenten en het gebrek aan tijd om de schaatsen te slijpen, belastend. Oud-marathonschaatser Jeen Wester stelde dat het laten schieten van twee wedstrijden betekende dat het evenement feitelijk geen zesdaagse meer genoemd kon worden. Jos Niesten noemde het geen zesdaagse, maar een vierdaagse en regerend Nederlands kampioen op kunstijs Jan Kooiman zei zelfs: "Als het echte topsport zou zijn, zou je alle wedstrijden mee moeten tellen. In een wielerzesdaagse kun je ook niet twee dagen aan de kant blijven zitten."
In de zes dagen kwamen er tussen de acht- en negenduizend bezoekers naar de wedstrijden kijken. Vooral tijdens de wedstrijden in Haarlem en Groningen was er weinig publiek. Heineken gaf bewust weinig publiciteit aan dit schaatsevenement vanwege de ontvoering van directeur Freddy Heineken.Jos Pronk staat op scherp voor de marathontitel. "NRC Handelsblad". Rotterdam, 05-12-1983. Geraadpleegd op Delpher op 31-01-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBNRC01:000027723:mpeg21:p011 Deze zaak kwam tijdens de zesdaagse tot een ontknoping.
Wim Vos reed de derde marathon in een tijd van 1 uur en 9 minuten. Dit was de snelste tijd van deze editie. Hij ontving hiervoor een zilveren bierpul van de hoofdsponsor.
Hoofdsponsor Heineken trok voor deze editie 75.000 gulden uit.
Podium Categorie Goud Zilver BronsMannen a-rijders Jos Pronk Jan Kooiman Henri RuitenbergVrouwen Coby Borst Joke van der Voort Atje Keulen-DeelstraMannen b-rijdersNiet uitgereiktVoor de mannen b-rijders werd er geen algemeen klassement opgemaakt. Wel werden er losse wedstrijden verreden.Mannen veteranen Jan Visser Cees Molenaar Dorus Borst
Kalender DatumIJsbaanWedstrijdCategorieën 28 november 1983 Vechtsebanen (Utrecht) Heineken Zesdaagse 1 XXXX 29 november 1983 IJsstadion Stadspark (Groningen) Heineken Zesdaagse 2XXXX 30 november 1983 IJsstadion Drenthe (Assen) Heineken Zesdaagse 3XXXX 1 december 1983 IJsbaan Haarlem (Haarlem) Heineken Zesdaagse 4XXXX 2 december 1983 De Meent (Alkmaar) Heineken Zesdaagse 5XXXX 3 december 1983 Thialf (Heerenveen) Heineken Zesdaagse 6XXX
Daguitslagen Dag 1 Door een stevige bries en regen was er sprake van zwaar ijs. Er waren in Utrecht circa achthonderd toeschouwers aanwezig.
Jos Niesten en Henk Portengen zorgden vroeg in de wedstrijd voor een tempoversnelling met honderd meter voorsprong op de achtervolgende groep met daarin vijf rijders, waarna zeventien rijders aansluiting vonden bij de kopgroep. Deze groep nam een ronde voorsprong op het peloton.
Halverwege de wedstrijd zette Emiel Hopman het peloton op een extra ronde achterstand. In de kopgroep bevonden zich vrijwel alle favorieten. In de slotfase scheidde een groep van acht rijders zich af: Jos Pronk, Emiel Hopman, Ruud Christoffers, Frans Boon, Co Giling, Henri Ruitenberg, Henk Portengen en Dries van Wijhe.
Op ongeveer een kilometer van de finish demarreerden Henk Portengen en Dries van Wijhe uit deze kopgroep. Van Wijhe moest kort voor de eindstreep lossen, waarna Portengen solo als winnaar finishte.
Grote namen zoals: Anne Postmus, Albert Bakker, Lex Cazemier en Lubbert van der Molen stonden niet aan de start.
Bij de vrouwen ging de overwinning naar Coby Borst, die als nationaal kampioene de eindsprint van het peloton won. Het zilver was voor Joke van der Voort en het brons voor Tilly Alderts. Dit kwam mede door de afwezigheid van van Atje Keulen-Deelstra en Erna Uitham.
+ Mannen a-rijders Plaats Naam Land Henk Portengen Dries van Wijhe Emiel Hopman 4 Jos Pronk 5 Henri Ruitenberg 6 Co Giling 7 Frans Boon 8 Theun Busser 9 Marten Hoekstra 10 Dirk Maarssen 11 Wim Vos 12 Jan Kooiman 13 Jan Wessels 14 Jos Niesten 15 Ruud Christoffers 16 Rein Jonker 17 Jan Kroon 18 Alex Janssen 19 Jan Huigsloot 20 Bennie van der Weide
+ Vrouwen Plaats Naam Land Coby Borst Joke van der Voort Tilly Alderts 4 Ada van Zwieten 5 Betty Westerveld-van Rijn 6 Iepie op de Hoek 8 Corine Slagter 9 Sophie Piest-Westenbroek 10 Hennie Ebbinge
+ Mannen b-rijders Plaats Naam Land Richard van Kempen
+ Mannen veteranen Plaats Naam Land Cees Molenaar Dorus Borst Jan Roelink 4 Jannes Bast 5 Kees Borst 8 Jacob Hoogewerf 9 Roel Heemstra 11 Flip van der Meer
Dag 2 De winnaar van de eerste wedstrijd in Utrecht, Henk Portengen, ontbrak op de tweede dag vanwege tijdgebrek. De wedstrijd werd verreden op de Groningse kunstijsbaan IJsstadion Stadspark.
Pas na zestig ronden wist een kopgroep, van zestien rijders, zich los te maken van het peloton en een ronde voorsprong te nemen. Lex Cazemier bleek niet op de presentielijst te staan en werd daarom tijdens de wedstrijd door scheidsrechter Rein Zwart uit deze kopgroep gehaald. Cazemier had vooraf nagelaten zijn handtekening te zetten. Hij noemde de beslissing na afloop enigszins kinderachtig, maar gaf toe dat de jury formeel in haar recht stond.
Hierdoor bleven vijftien rijders in de kopgroep over. Kort voor de finish viel de kopgroep uiteen, waarbij Dries van Wijhe, Emiel Hopman en Jan Kooiman zich afscheidden. Zij kregen gezelschap van Jos Pronk, Co Giling, Jos Niesten, Jan Kroon en Henri Ruitenberg.
In de laatste ronde zette Pronk een lange eindsprint in, maar op het laatste rechte stuk passeerde Jan Kroon hem alsnog. Kroon behaalde hiermee zijn derde overwinning in zijn carrière op kunstijs. Door zijn tweede plaats nam Pronk de leiding in het klassement.
Emiel Hopman gold als een van de kanshebbers voor de overwinning. Maar hij kwam in de slotfase ten val, nadat hij van achteren werd aangetikt en met zijn schaats in aanraking kwam met die van Pronk. Hopman smakte tegen het ijs en viel uit de strijd. Pronk hield aan de botsing slechts een krom ijzer over.
Bij de vrouwen won de nationale kampioene Coby Borst opnieuw, net als in Utrecht door de pelotonsprint te winnen. Het podium was identiek aan dat van de eerste wedstrijd: zilver voor Joke van der Voort en brons voor Tilly Alderts.
+ Mannen a-rijders Plaats Naam Land Jan Kroon Jos Pronk Henri Ruitenberg 4 Co Giling 5 Dries van Wijhe 6 Jos Niesten 7 Jan Kooiman 8 Emiel Hopman 9 Dirk Maarssen 10 Wim Vos 12 Rein Jonker 16 Marten Hoekstra 17 Bennie van der Weide 18 Maarten Hoekstra 20 Tjeerd Uiterdijk
+ Vrouwen Plaats Naam Land Coby Borst Joke van der Voort Tilly Alderts 4 Alida Pasveer 6 Yvonne van der Ploeg 7 Iepie op de Hoek 9 Elske van den Meer 10 Sophie Piest-Westenbroek 12 Atje Keulen-Deelstra
+ Mannen b-rijders Plaats Naam Land Piet de Boer Bert van Dalen Jan Eise Kromkamp 4 Siemen Albada 6 Franke Bouwstra 11 Durk Albada 13 Peter de Rond
+ Mannen veteranen Plaats Naam Land Jan Visser Cees Molenaar Jannes Barst 8 Roel Heemstra 9 Flip van der Meer
Dag 3 Er waren 1500 toeschouwers aanwezig in Assen. Alle bezoekers kregen een gratis biertje aangeboden, ter gelegenheid van de vrijlating na de ontvoering van Freddy Heineken. Voor de marathonrijders waren er extra sprintpremies. Deze acties verhoogden de sfeer tijdens de wedstrijd.
Halverwege ontstonden meerdere aanvalspogingen, maar geen enkele groep wist definitief weg te blijven. In de slotfase werd het tempo verder opgevoerd en bleef een compacte kopgroep over. Wim Vos hield zich bewust afzijdig van de meeste versnellingen en spaarde zijn krachten voor de eindsprint.
In de laatste ronde plaatste Vos zijn beslissende aanval. Waar Jos Pronk en Jan Kooiman elkaar vooral bleven controleren, profiteerde Vos van een moment van aarzeling. Hij reed overtuigend weg bij zijn concurrenten en kwam solo over de finish. Pronk eindigde als tweede en Kooiman werd derde. Door zijn sluwe koerswijze en het afwachten van het juiste moment, werd Vos door de pers omschreven als de tactisch sterkste rijder van de wedstrijd. Ondanks zijn zege bleef hij zelf bescheiden en gaf hij aan dat vooral het onderlinge aftasten tussen de favorieten hem in de kaart had gespeeld.
Jeen van den Berg en Jan Uitham namen ook aan deze wedstrijd deel.
De wedstrijd bij de vrouwen werd voor de derde achtereenvolgende keer gewonnen door Coby Borst. Ze was sneller dan Atje Keulen-Deelstra die tweede werd, gevolgd door Iepie op de Hoek met een derde plaats. Door de overwinning was Borst al vrijwel zeker van het eindklassement. + Mannen a-rijders Plaats Naam Land Wim Vos Dirk Maarssen Henk Portengen 4 Jos Pronk 5 Jan Kroon 6 Jan Wessels 7 Theun Busser 8 Alex Janssen 9 Henri Ruitenberg 10 Jos Niesten 11 Albert Bakker 12 Dries van Wijhe 13 Ruud Christoffers 14 Lex Cazemier 15 Evert van Benthem 16 Sjoerd Fransbergen 17 Lykele Tadema 20 Marten Hoekstra
+ Vrouwen Plaats Naam Land Coby Borst Atje Keulen-Deelstra Iepie op de Hoek 4 Corine Slagter 5 Yvonne van der Ploeg 8 Tilly Alderts 10 Hennie Ebbinge
+ Mannen b-rijders Plaats Naam Land Hendrik Vaartjes Robert Oosterveld Siemen Albada 4 Arend Bouwman 5 Allard Kruithof 6 Bert van Dalen 10 Piet de Boer 11 Sjoukje Zonderland 15 Peter de Rond
+ Mannen veteranen Plaats Naam Land Jan Visser Cees Molenaar Dorus Borst 4 Jan Roelink 5 Wim Harleman 8 Flip van der Meer 10 Willem Visser 11 Roel Heemstra
Dag 4 Jos Pronk reageerde in Haarlem na vijfenveertig ronden op een demarrage van nationaal kampioen Jan Kooiman. Samen met Jos Niesten vormden zij een sterke kopgroep, die acht ronden later een ronde voorsprong wist te nemen op het peloton.
Lange tijd hield het peloton, onder aanvoering van Henk Portengen, het verschil beperkt tot ongeveer honderd meter. De extra ronde voorsprong leverde een punt op voor Pronk, Kooiman en Niesten.
Daarna ondernamen Emiel Hopman, Theun Busser, Frans Boon en Henri Ruitenberg een poging om aansluiting te vinden bij de kopgroep, maar zij kwamen niet verder dan een achterstand van circa honderd meter. Hopman won uiteindelijk de sprint om de vierde plaats, terwijl Portengen in het peloton de sprint om de achtste plaats op zijn naam schreef.
In de eindsprint om de overwinning moest Kooiman zijn meerdere erkennen in Pronk, terwijl Niesten als derde finishte.
Door deze overwinning was Pronk vrijwel zeker van de eindzege in het klassement. De overwinning was voor hem noodzakelijk om Portengen voor te blijven. De Haarlemse ijsbaan bleek Pronk goed te liggen, aangezien hij daar alle vier de tot dan toe verreden marathons had gewonnen.
Bij de vrouwen won Atje Keulen-Deelstra, voor Joke van der Voort en Coby Borst. Daarmee behaalde Borst voor het eerst in deze zesdaagse geen overwinning, nadat zij de voorgaande drie wedstrijden had gewonnen.