miniatuur|Kippensoep, een klassiek troostgerecht. Troosteten (Engels: ) is voedsel dat de eter een nostalgische of sentimentele waarde biedt en heeft vaak een associatie met maaltijden uit de kindertijd of huisgemaakte maaltijden. Troosteten geeft mensen een fijn gevoel op mindere dagen. Het bevredigende gevoel van troosteten is een samenspel van cultuur, herinnering en emotie. Herinnering, nostalgie, familie, geborgenheid en warmte zijn belangrijke ingrediënten voor troosteten. Troosteten heeft daarmee een overeenkomst met soulfood, de Afro-Amerikaanse keuken, of de Indonesische keuken in Nederland, met maaltijden die zijn ontstaan uit een gevoel van heimwee en het familiegevoel.
Definitie en herkomst De Oxford English Dictionary definieerde in 1996 troosteten als "voedsel dat troost biedt of een gevoel van welbehagen, een hoog suiker- of koolhydraatgehalte heeft en wordt geassocieerd met de kindertijd of eten van thuis". Het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal (de 'Dikke Van Dale') definieert troosteten als 'eenvoudig voedsel dat een prettig gevoel of een gevoel van troost kan opwekken'. Chefkok Yotam Ottolenghi definieerde troosteteten als het eten van het juiste voedsel op de juiste plek en op de juiste tijd.
De term 'troosteten werd in de 20e eeuw populair, toen psychologen opmerkten dat mensen in stressvolle situaties hun toevlucht zochten tot vertrouwde maaltijden. Volgens sommige psychologen grijpt troosteten terug op de eerste levensfase van mensen, waarin baby's vaak getroost worden met een flesje babymelk of extra borstvoeding. In 1966 werd de term 'comfort food' gebruikt in een boek van psychiater Theodore Rubin. Liza Minelli gebruikte het woord comfort food in een interview in 1970 en wordt daarmee wel genoemd als de persoon die de term comfort food algemeen bekend maakte.
Psychologie en biochemie Troosteten heeft vaak een negatieve bijklank en wordt gezien als slecht voor de gezondheid. Zo werd het begrip 'comfort food' waarschijnlijk voor het eerst gebruikt in een artikel uit 1966 over obesitas. In de 21ste eeuw wordt deze link nog steeds gelegd. Maar er worden ook positieve punten genoemd van troosteten. Troosteten kan verzachting of verlichting bieden en het kan mensen tijdens een stressvolle dag helpen ontspannen en aarden. Troosteten kan fijne positieve herinneringen oproepen aan een vakantie of de kindertijd. De geur van bekend troosteten kan positieve herinneringen oproepen.
Voedingsmiddelen met veel koolhydraten, zoals pasta of brood, stimuleren de afgifte van serotonine in de hersenen. Deze biochemische reactie kan een gevoel van geluk en kalmte creëren in stressvolle tijden. Uit onderzoek door de Universiteit van Illinois bleek dat comfort food door eters niet geassocieerd hoeft te worden met stress of verdriet; 86% van de geënquêteerden aten troosteten als ze zich gelukkig voelden en 74% om iets te vieren.
Smaak Troosteten is vaak zoet en vet, maar kan ook hartig zijn. Vaak is juist de warmte een element in troosteten en het wordt dan gezien als een hartverwarmende maaltijd. In troosteten worden vaak sterk aromatische smaken en geuren van kruiden en specerijen gebruikt. Sterke smaken en geuren vinden een snelle weg in het geheugen. Ook de vijfde smaak unami wordt gelinkt aan troosteten.
In de 21e eeuw is troosteten mainstream geworden. De categorie 'comfortfood' is gangbaar geworden in kookboeken voor een gerecht of een hoofdstuk. Veel kookboekenschrijvers, bijvoorbeeld Yvette van Boven met Home Made Basics en Yotam Ottolenghi met Comfort, weiden volledige kookboeken aan het concept comfort food. Jamie Oliver maakte de tv-serie Jamie's comfort food. Voor hen is troosteten eten dat met hart en ziel is gemaakt. Kookboekenauteurs gebruiken met name warme, sterk aromatische specerijen als kaneel, nootmuskaat, gember, kurkuma en pepers in troosteten.
Troostmaaltijden Wereldwijd Troostmaaltijden verschillen wereldwijd aanzienlijk door lokale ingrediënten, tradities en culinaire gebruiken. In Italië roepen risotto of lasagne gevoelens van warmte en saamhorigheid op. In Japan vervullen gerechten als ramen of curry en mochi een rol als troosteten. Een Indiaas troostgerecht is bijvoorbeeld dal. Een Zuid-Koreaans troosteten is tteokbokki. Bekend Amerikaans troosteten is mac and cheese (macaroni met kaas).
Nederland In Nederland is hachee een oud en bekend troosteten dat nog steeds als troosteten wordt gezien. Door het lange stoven van hachee verwarmde niet alleen de keuken, maar het gerecht werd gezien als eten dat lichaam en ziel verwarmde tijdens de gure Nederlandse winters.
Ander bekend troosteten: ijs chocolade soep macaroni met kaas chocolate chip cookies speculaas tosti ovenschotels als lasagne met bechamelsaus appelmoes aardappelpuree
Troosteten in populaire cultuur In Ik wil dood maar eerst een bord tteokbokki schreef Baek Se-hee over haar favoriete troosteten, tteokbokki. Moshi Moshi van Banana Yoshimoto bevat referenties naar allerlei troosteten in Japan. Haribo Kimchi was een theaterproductie van Jaha Koo over troosteten binnen de immigrantencultuur. In de manga en tv-serie Midnight Diner staat Japans troosteten in een eetcafé centraal.
Categorie:Voeding Categorie:Maaltijd Categorie:Gezondheid