De arbeiderswoning Bornia 5 is een gemeentelijk monument in Driebergen-Rijsenburg in de Nederlandse provincie Utrecht.
Beschrijving
Bornia 5 is een bescheiden, traditioneel vormgegeven woning die oorspronkelijk bedoeld was voor landarbeiders die op het landgoed werkzaam waren. Het dateert oorspronkelijk uit 1850, maar werd in 1905 herbouwd. De landarbeiderswoning staat in een bosrijke omgeving aan de rand van het historische landgoed, dicht bij andere dienstwoningen en bij restanten van het voormalige smalspoor dat over Bornia liep.
De linkerzijgevel van het huis toont twee kleine kelderlichten, wat erop wijst dat het gebouw oorspronkelijk waarschijnlijk uit twee afzonderlijke woningen bestond. Het pand bestaat uit een voor- en achterdeel die duidelijk van elkaar verschillen in afwerking.
Het achterste gedeelte is voorzien van wit pleisterwerk, terwijl het voorste deel is opgetrokken in schoon metselwerk. In dit metselwerk zijn boven de vensters rollagen aangebracht en langs de dakrand zijn vlechtingen zichtbaar, beide typische details van traditioneel metselwerk uit de 19e en vroege 20e eeuw.
Aan de voorgevel bevindt zich een groot venster met bovenlichten; het venster aan de linkerzijde is nog in oorspronkelijke staat. Aan de linkerkant van het pand is bovendien een serre aangebouwd, die het silhouet van de woning aan die zijde verbreedt.
Hoewel de monumentenlijst geen gedetailleerde architectonische beschrijving geeft, is het pand representatief voor de eenvoudige landelijke bouwstijl van het midden van de 19e eeuw. De woning vormt een contrast met de grotere villa’s en landhuizen die later op en rond Bornia werden gebouwd. Het pand wordt particulier bewoond en maakt deel uit van het door Utrechts Landschap beheerde natuurgebied Bornia–Heidestein–Noordhout. De monumentale status zorgt ervoor dat het historische karakter van de woning behouden blijft.
Zie ook Lijst van gemeentelijke monumenten in Driebergen-Rijsenburg
Categorie:Gemeentelijk monument in Driebergen-Rijsenburg