De Lolacultuur was een archeologische cultuur uit de midden-bronstijd in de Noordelijke Kaukasus en de Wolga-Oeralsteppe, van ongeveer 2200 tot 1800 v.Chr. De naam is afgeleid van de posjolok Lola, nabij Elista in Kalmukkië, Rusland.
Opkomst en externe invloeden De Lolacultuur ontstond rond 2200 v.Chr. in de Noord-Kaukasus als gevolg van de migratie van volkeren uit de oostelijke Kaukasus. Ze verving lokale varianten van de Catacombencultuur. De Lolacultuur ontstond tijdens een reeks abrupte klimaatgebeurtenissen 4200 jaar geleden die leidden tot massale volksverhuizingen en de ineenstorting van verschillende rijken in West-Azië. De Lola-periode wordt beschouwd als wellicht de meest gewelddadige in de geschiedenis van de Pontisch-Kaspische steppe. Er zijn aanwijzingen dat de opkomst van de Lolacultuur gepaard ging met ernstige gewapende conflicten met de voorafgaande bevolking van de Catacombencultuur en de volkeren van de naburige Babynocultuur, die migranten waren uit Oost-Centraal-Europa. Ook zijn sporen gevonden van handel en gewapende conflicten met de volkeren van de Gintsjicultuur.
Aan het begin van het 2e millennium v.Chr. ondervond de bevolking van de Lola-groep toenemende druk van de Sroebnacultuur, die vanuit het Midden-Wolga-gebied oprukte. Rond 1800 v.Chr. werd de Lolacultuur uiteindelijk volledig verdrongen door de Sroebnacultuur.
Economie De economie van de vertegenwoordigers van de Lolacultuur was gebaseerd op nomadische schapenhouderij. er werden geen permanente nederzettingen gevonden.
Paleogenetica
Individuen uit de bronstijd die geassocieerd worden met de Lolacultuur bleken, net als individuen uit de Majkopcultuur, een genetische band te hebben met West-Siberische jagers-verzamelaars (vermoedelijk vertegenwoordigers van de Kozlovcultuur), een component die ontbreekt bij de Jamna-, Noord-Kaukasische en Catacomben-groepen. Een vertegenwoordiger van de Lolacultuur, NV3001 (BZNK-312/1, Nevinnomiski 3, koergan 6, graf 5, district Kotsjoebejevski, oblast Stavropol), die leefde in de periode van 2116 tot 1925 v.Chr. (3631 ± 22 jaar BP), werd geïdentificeerd als drager van de Y-chromosomale haplogroep Q1a2 (Q-L717) en de mitochondriale haplogroep R1b. Een vertegenwoordiger van de Lolacultuur TIP001 (BZNK-1024, Tipki 1, koergan 2, graf 4, district Apanasenkovski, oblast Stavropol), die leefde in de periode van 2192 tot 1887 v.Chr. (3640 ± 40 jaar BP), werd geïdentificeerd als hebbende de Y-chromosomale haplogroep N2a~ (P189) en de mitochondriale haplogroep H101.
In de Lolacultuur is de belangrijkste houding van skeletten gebogen op de linkerzij. Ook begrafenissen in een zittende houding komen voor.
Bijna alle volkeren van de steppezone van Oost-Europa hebben elkaar achtereenvolgens vervangen op het grondgebied van het Wolga-Don-interfluvium: Cimmeriërs, Scythen, Sarmaten, Hunnen, Petsjenegen en Koemanen.
Categorie:Geschiedenis van Kalmukkië Categorie:Bronstijdcultuur in Rusland