Tzvi Hirsch ben Yaakov Ashkenazi (1656 – 2 mei 1718), bekend als de Chacham Tzvi, was een Moravisch-Joodse rabbijn en talmoedgeleerde. Hij diende als rabbijn in onder meer Sarajevo, Altona, Amsterdam en Londen en verwierf grote bekendheid door zijn halachische responsa en zijn uitgesproken verzet tegen de sabbatiaanse beweging.
Jeugd en opleiding Ashkenazi werd geboren in Moravië als zoon van rabbijn Yaakov Ashkenazi. Hij bracht een deel van zijn jeugd door in Alt-Ofen (tegenwoordig onderdeel van Boedapest), waar zijn grootvader rabbijn was.
Hij studeerde later in Thessaloniki, waar hij kennismaakte met de Sefardische leertraditie en met de invloed van de sabbatiaanse beweging. Deze ervaring droeg bij aan zijn latere felle verzet tegen sabbatiaanse stromingen.
Rabbinale loopbaan Na zijn terugkeer uit het Ottomaanse Rijk diende Ashkenazi als rabbijn in Sarajevo. Later werd hij rabbijn in Altona, waar hij leiding gaf aan een studiegemeenschap.
In 1705 werd hij door leden van de Sefardische gemeenschap in Amsterdam uitgenodigd om zich uit te spreken over theologische kwesties rond rabbijn David Nieto.
Later verbleef hij in Londen, waar hij eveneens een invloedrijke rol speelde binnen de Joodse gemeenschap. Uiteindelijk werd hij benoemd tot rabbijn in Lviv, waar hij in 1718 overleed.
Werk Zijn belangrijkste werk is de verzameling responsa She'elot u-Teshuvot Chacham Tzvi (Amsterdam, 1712). Deze halachische beslissingen worden gekenmerkt door analytische scherpte, onafhankelijkheid van oordeel en grondige kennis van Talmoed en poskiem.
Verzet tegen sabbatianisme Ashkenazi stond bekend als een uitgesproken tegenstander van de sabbatiaanse beweging en van mystieke stromingen die hij als theologisch problematisch beschouwde. Zijn polemische houding beïnvloedde latere discussies binnen het Europese jodendom, onder meer via zijn zoon Jacob Emden.
Familie Ashkenazi had meerdere kinderen, waaronder de rabbijn en polemist Jacob Emden (Yaabetz), die zelf een belangrijke rol speelde in latere halachische controverses.
Literatuur Tzvi Hirsch Ashkenazi, She'elot u-Teshuvot Chacham Tzvi, Amsterdam, 1712. Gershom Scholem, Sabbatai Sevi: The Mystical Messiah, Princeton University Press, 1973. Yosef Kaplan, An Alternative Path to Modernity: The Sephardi Diaspora in Western Europe, Brill, 2000.
Referenties
Zie ook Jacob Emden Opperrabbijnen en Hachamim van Nederland
Categorie:Rabbijn Categorie:Nederlands opperrabbijn