Elazar ben Samuel Rokeach (Hebreeuws: אלעזר רוקח; ca. 1685 – 1742) was een rabbijn, talmoedgeleerde en kabbalist. Hij was opperrabbijn van de Asjkenazische Joodse gemeenschap van Amsterdam en auteur van verschillende rabbinale werken.
Leven Rokeach werd geboren in Krakau in het Pools-Litouwse Gemenebest. Volgens familietraditie stamde hij af van de middeleeuwse mysticus Eleazar van Worms.
Na zijn talmoedische studie werd hij dayan (rabbinale rechter) in Krakau. In 1708 werd hij benoemd tot rabbijn van Raków. In 1714 volgde zijn benoeming tot rabbijn van Brody, een van de belangrijkste Joodse centra in Oost-Europa.
Rabbijn in Amsterdam In 1735 werd Rokeach uitgenodigd om opperrabbijn van de Asjkenazische gemeenschap van Amsterdam te worden. Bij zijn aankomst werd een speciale herdenkingsmedaille geslagen ter ere van zijn benoeming. Deze medaille werd later beschreven door Samuel Israël Mulder in het Nederlands Israëlitisch Jaarboekje van 1859–1860.
Tijdens zijn verblijf in Amsterdam was Rokeach een invloedrijke talmoedgeleerde en kabbalist. Hij nam deel aan verschillende religieuze controverses van zijn tijd. Onder meer was hij betrokken bij het uitspreken van een ban (herem) tegen de mysticus Moshe Chaim Luzzatto.
Vertrek naar het Land Israël In 1740 verliet Rokeach Amsterdam en reisde naar het Land Israël. Hij vestigde zich in Safed, dat in de 18e eeuw nog steeds een belangrijk centrum van kabbalistische studie was.
Daar probeerde hij de verspreiding van sabbataanse literatuur tegen te gaan, maar zijn pogingen om deze stroming te bestrijden hadden weinig succes.
Overlijden Rokeach overleed in 1742 in Safed.
Werken Tot zijn belangrijkste werken behoren:
Maaseh Rokeach – commentaar op de Misjna. Maaseh Rokeach – commentaar op de Pentateuch. Arba' Turei Even – responsa en talmoedische beschouwingen.
Nalatenschap Rokeach werd beschouwd als een van de vooraanstaande rabbijnen van zijn generatie. Zijn familie werd later bekend door de leiders van de Belz-chassidische dynastie, die tot zijn nakomelingen werden gerekend.
Literatuur Encyclopaedia Judaica, lemma “Rokeach, Elazar”. Jewish Encyclopedia, lemma “Rokeach, Elazar”. Samuel Israël Mulder, “Eene Zeldzame Medaille”, Nederlands Israëlitisch Jaarboekje (1859–1860).
Zie ook Opperrabbijnen en Hachamim van Nederland
Categorie:Rabbijn Categorie:Nederlands rabbijn Categorie:Nederlands opperrabbijn