Francesca Vanini (Bologna, onbekend - Venetië, 1744) was een Italiaanse contra-alt. Zij had een succesvolle carrière als operazangeres, waarbij ze vooral in Italië furore maakte.

Levensloop Vanini kreeg in Bologna zangles bij Antonio Desiderati.

In 1695 debuteerde zij als zangeres. Ze was in dienst bij het hof van Mantua en trad tussen 1695 en 1700 op in opera's in Bologna, Parma, Florence en Venetië. In 1698 zong ze in Bologna de rol van Orpheus in Perti's opera Apollo geloso.

In 1698 trouwde Vanini met de beroemde zanger Giuseppe Boschi. Sindsdien noemde ze zich Francesca Vanini-Boschi.

In 1700 was Vanini te vinden in Florence voor de opvoering van Massimo Puppieno van Alessandro Scarlatti. Een jaar later trad zij op in Napels. In 1703 was Vanini in Casale, waar ze in Gli equivoci del sembiante van Antonio Caldara zong. Van 1703 tot 1706 was zij werkzaam in Genua en in 1707 in Vicenza.

Gezamenlijke optredens Van 1707 tot 1709 was het echtpaar Vanini-Boschi werkzaam in Venetië, waar zij gezamenlijk optraden in twaalf opera's van componisten als Händel, Gasparini en Caldara. In Händels opera Agrippina zong Vanini de mannelijke hoofdrol van Otho. In 1709 waren de beide echtelieden tevens te zien in Bologna, met rollen in de opera L'Inimico generoso van Caldara.

Londen Het echtpaar reisde in 1710 naar Londen. Op 9 december van dat jaar vertolkte Vanini een rol in Alessandro Scarlatti's opera Pirro e Demetrio. Op 10 januari 1711 zong Vanini samen met haar echtgenoot in Bononcini's Etearco en op 24 februari in Händels Rinaldo. In deze laatste opera zong zij de rol van Goffredo. Op 5 mei zongen Vanini en Boschi samen in hun eigen benefietconcert.

Aan het einde van het operaseizoen ging Vanini weer terug naar Venetië, terwijl haar echtgenoot in Londen achterbleef.

Waardering Vanini stond bekend om haar intelligentie. Dit leverde haar in Venetië de bijnaam 'Salomona' op, een verwijzing naar de wijze koning Salomon.

Vanwege haar lage stembereik kreeg Vanini dikwijls mannelijke hoofdrollen toegekend, zoals Otho in Agrippina en Goffredo in Rinaldo. Toen Vanini in 1710 in Londen aankwam, was haar zangstem volgens de critici echter over zijn hoogtepunt heen. Na haar terugkeer in Italië in 1711 was haar carrière dan ook tot een eind gekomen.

Categorie:Italiaans zanger