Joost Sijbrandtsz Buyck (Amsterdam, 1505 – Leiden, 10 februari 1588) was de laatste katholieke burgemeester van Amsterdam vóór de Alteratie van 26 mei 1578.
Hij was een zoon van de brouwer Sijbrant Sijbrandsz Buyck uit diens tweede huwelijk met Ael Jacob Meystersdr. Hij huwde (vóór 1530) Ballichje Occo, dochter van Pompeius Occo.
Buyck bouwde een indrukwekkende politieke carrière op in Amsterdam. In 1532 werd hij schepen en in 1549 burgemeester — een ambt dat hij achttien keer zou vervullen. Als jongste burgemeester nam hij in 1549 de eed af van Filips II, in diens functie van graaf van Holland. Tien jaar later reisde hij naar Brussel om namens Amsterdam in te stemmen met een belastingbetaling van 300.000 gulden aan de koning.
Buyck was een gezaghebbende figuur die wist hoe hij met mensen moest omgaan. Dat bleek al in 1534, toen burgers 's nachts massaal op de Dam samenkwamen omdat twee wederdopers waren gearresteerd en het gerucht ging dat er nog meer arrestaties zouden volgen. Buyck sprak de menigte toe, beloofde op zijn erewoord dat er niemand meer opgepakt zou worden, en stuurde iedereen kalm naar huis.
In de jaren 1564 en 1565 hadden tegenstanders van het Amsterdamse stadsbestuur bij Filips II geklaagd over de gesloten bestuurscultuur en vriendjespolitiek aan de top van de stad — een kring waarvan ook Buyck deel uitmaakte.Elias, J.E. (1963) De Vroedschap van Amsterdam, 1578-1795, deel 1, p. XXXV. Amsterdam: N. Israel In 1567 raakte Buyck zijn populariteit bij de burgers kwijt. Er ontstond het vermoeden dat hij in het geheim soldaten wierf, tegen de wil van Willem van Oranje. Toen een burger zag dat Buyck onder zijn kleren een harnas droeg, beschuldigde hij hem openlijk van bedrog. De situatie liep snel uit de hand: Buyck zou hebben geroepen dat hij tegenover de verzamelde burgers wel twee keer zoveel soldaten kon inzetten, waarop de burgers de straat opgingen en de leus "Leve de Geuzen" door de stad klonk. Even leek het erop dat de hervormden de overhand kregen, maar de komst van de hertog van Alva naar de Nederlanden veranderde alles. Buyck bleef aan als bestuurder en steunde naar verluidt de harde aanpak van protestanten door de landvoogd — zelfs toen het zijn eigen familie raakte: zijn zwager Pieter de Wit werd ter dood veroordeeld omdat hij een protestantse kerkdienst had bijgewoond, maar Buyck ondernam niets om hem te redden.
Na de Alteratie van 26 mei 1578, het moment waarop Amsterdam definitief de kant van Willem van Oranje koos, moest Buyck samen met de andere bestuurders en de geestelijkheid de stad verlaten. Hij vestigde zich met zijn zoon Sijbrand, die ook schepen was geweest, op Het Haagsche Schouw bij Leiden. Daar overleed hij op 10 februari 1588 en werd begraven in de Nieuwe Kerk te Amsterdam.
Categorie:Geschiedenis van Amsterdam Categorie:Godsdienstoorlog Categorie:Burgemeester van Amsterdam