De Landgemeinde Am Ettersberg is een gemeente in de Duitse deelstaat Thuringen. Am Ettersberg ligt direct ten oosten van de stad Erfurt en maakt deel uit van de Landkreis Weimarer Land.
Am Ettersberg telde op de peildatum van de meest recente statistiek inwoners. Het aantal inwoners bedroeg, volgens de gemeentelijke bevolkingsadministratie, 7.010 (peildatum: 31 december 2024).
Samenstelling van de gemeente De Landgemeinde Am Ettersberg bestaat, volgens haar Hauptsatzung (hoofdgemeenteverordening), versie 23 oktober 2024, uit de volgende 19 Ortsteile, die in 11 Ortschaften (OS) gebundeld zijn:
Berlstedt, ook OS Hottelstedt, OS Berlstedt Ottmannshausen, OS Berlstedt Stedten, OS Berlstedt Buttelstedt, ook OS Daasdorf (niet hetzelfde dorp als Daasdorf a. Berge: zie kaartje hieronder), OS Buttelstedt Nermsdorf, OS Buttelstedt Weiden, OS Buttelstedt Großobringen, ook OS Heichelheim, ook OS Kleinobringen, ook OS Krautheim (Thüringen), ook OS Haindorf, OS Krautheim Ramsla, ook OS Sachsenhausen, ook OS Schwerstedt, ook OS Vippachedelhausen, ook OS Thalborn, OS Vippachedelhausen Wohlsborn, ook OS.
Het gemeentebestuur is gevestigd te Berlstedt.
De aangrenzende gemeentes Ballstedt (in het westen), Ettersburg (aan haar zuidkant) en Neumark (aan haar noordkant) bleven zelfstandig, maar Am Ettersberg is wel hun erfüllende Gemeinde zoals ook reeds in de in 2019 opgeheven Verwaltungsgemeinschaft Nordkreis Weimar.
Geografie en infrastructuur
Am Ettersberg heet naar het kleine, beboste middelgebergte Ettersberg, dat op de zuidgrens van de gemeente met Weimar ligt. De tot de gemeente behorende dorpen (van west naar oost) Hottelstedt, Ottmannshausen, Stedten, Ramsla en Heichelheim liggen het dichtst bij dit bosgebied. De gemeente ligt in het midden van het Thüringer Bekken. Dit is een dankzij lössbodems vruchtbaar landbouwgebied.
Naburige gemeentes Grammetal, en verderop Erfurt, in het zuidwesten Klettbach en andere dorpen in de Verwaltungsgemeinschaft Kranichfeld in het zuiden Weimar in het zuidoosten Ilmtal-Weinstraße en Apolda in het oosten Großbrembach, gemeente Buttstädt in het noordoosten Vogelsberg (Thüringen) en enkele andere dorpen in het oosten van de Verwaltungsgemeinschaft Gramme-Vippach in het noorden Udestedt en Eckstedt in de Verwaltungsgemeinschaft Gramme-Vippach, Landkreis Sömmerda, in het westen.
Verkeer en vervoer De belangrijkste verkeersweg van Am Ettersberg is de noord↔zuid-verbinding Bundesstraße 85, die door het oosten van de gemeente loopt, o.a. van noord naar zuid langs Buttelstedt, Daasdorf en Großobringen.
Van 1878 tot 1945 liep een kleine smalspoorlijn naar Weimar door de gemeente. Over een deel van het tracé hiervan loopt het Laura-fietspad.
Door de gemeente loopt een HSL, maar deze spoorlijn heeft er geen stopplaats. Openbaar vervoer is zeer beperkt. Er rijdt een streekbuslijn van Berlstedt naar Weimar v.v., die in de weekends slechts twee keer per dag rijdt, en op werkdagen tot ca. 19.00 een uurdienst uitvoert.
Geschiedenis en economie
Reeds in de Jonge Steentijd hebben er kleine aantallen mensen in dit gebied gewoond.
Bijna alle plaatsen in de huidige gemeente zijn in de middeleeuwen ontstaan rondom kerkjes of grote boerderijen. Berlstedt was in de 12e eeuw een kleine heerlijkheid, gelegen aan een heirweg met de naam Via Regia.
Buttelstedt was tot 2019 officieel een stadje: hertog Willem III van Saksen verleende het in 1454 stadsrecht. In 1572 kwam dit stadje aan het Hertogdom Saksen-Weimar.
Deze streek was tot en met de 16e eeuwVanaf de 16e eeuw ging men indigo gebruiken, en raakte de teelt en verwerking van wede in onbruik, in Thüringen echter later dan elders in Europa. een centrum van de verbouw van wede, (Duits: Färberwaid; Latijn: Isatis tinctoria), een plant waar, door die na de oogst in bijvoorbeeld een rosmolen te pletten, een blauwe kleurstof aan kan worden onttrokken. Veel van de zware molenstenen, die hiervoor werden gebruikt, zijn omgevormd tot kunstwerken in de openbare ruimte. In de meeste dorpen in deze regio zijn deze nog te vinden.
Door de Reformatie in de eerste helft van de 16e eeuw werd de bevolking evangelisch-luthers. De meesten van de (weinige) christenen, en vrijwel alle kerkgebouwen in de huidige gemeente, zijn dat nog steeds.
In de Dertigjarige Oorlog (1618 - 1648) hadden veel plaatsjes in dit gebied oorlogsellende te verduren, zoals plunderingen, moordpartijen en grote branden. Een rampzalige brand trof Berlstedt in 1829.
Bij Berlstedt heeft in de nazi-tijd van ca. 1938-1945 een concentratiekamp bestaan, het was een Außenlager van Kamp Buchenwald. De dwangarbeiders moesten er o.a. in een baksteenfabriek werken. Velen overleefden de onmenselijke behandeling hier niet.
Bekender en beruchter was het Kamp Buchenwald zelf. De gedenkplaatsen op de locatie van dit voormalige concentratiekamp liggen in de gemeente Weimar, op de Ettersberg, slechts twee kilometer ten zuidoosten van Hottelstedt.
Van 1949 tot 1990 lag het gebied in de DDR.
In 1971 werd te Berlstedt de grootste melkveehouderij van de gehele DDR in bedrijf genomen. Deze mega-boerderij had een veestapel van maximaal 5.000 dieren en beschikte over 36.000 hectare grond.
Am Ettersberg is ontstaan in 2019 door de samensmelting en opheffing van diverse kleinere gemeentes.
De voornaamste middelen van bestaan zijn de landbouw, en nijverheid van lokale betekenis. Sedert 1990 stijgt het aantal inwoners van de gemeente, die een werkkring hebben in de naburige steden. Het toerisme is vooralsnog van weinig betekenis.
Afbeeldingen
Bekende personen in relatie tot de gemeente Johann Friedrich Fasch (Buttelstedt, 15 april 1688 - Zerbst, 5 december 1758), violist en componist Johann Georg Schröter of Schröder (gedoopt op 20 augustus 1683 in Berlstedt; overleden op 24 augustus 1747 in Mühlhausen), Duits orgelbouwer, vanaf 1712 werkzaam te Erfurt; van zijn hand zijn o.a. de kerkorgels in ten minste drie kerken in die stad. Franciscus (Franz) Volckland (geboren op 5 juni 1696 in Berlstedt; overleden op 23 december 1779 in Erfurt), leerling van de voorgaande, eveneens een belangrijk Thürings orgelbouwer Johann Georg Stein de Oude (gedoopt op 18 juli 1712 in Berlstedt; overleden op 16 november 1785 in Lüneburg), orgelbouwer Charlotte von Ahlefeld, meisjesnaam Von Seebach, (Stedten, 6 december 1781 - Teplice, 27 juli 1849), Duits schrijfster Johann Ludwig Krebs (Buttelstedt, gedoopt 12 oktober 1713 - Altenburg, 1 januari 1780), organist en componist
Trivia Het dorp Heichelheim is erg trots op de kwaliteit van de door zijn boeren geteelde aardappelen. Deze worden vaak verwerkt tot Kartoffelklöße, aardappelballetjes. Die pleegt men bij de warme maaltijd op zondagmiddag te eten met jus, rode kool en een goed stuk vlees. De Alte Thüringer Kloßmanufaktur te Heichelheim is een aan dit gerecht gewijd museum.
In het dorp Vippachedelhausen ligt aan de Mühlstraße 76 een klein dierenpark annex kinderboerderij met de naam Erlebniswelt „tirica“ e.V., die alleen 's zomers regelmatig geopend is.
Categorie:Gemeente in Thüringen