Charlotte Marie Louise Durey (Parijs, 7 juli 1887 - aldaar, 19 december 1955) was een Franse componiste en schrijfster. Ze noemde zich Charlotte Sohy met de achternaam van haar moeder.
Levensloop thumb|140px|left|Marcel Labey(1875-1968) Als dochter van een rijke Parijse industrieel maakte ze al op zeer jonge leeftijd kennis met de muziekwereld. Ze kreeg een uitgebreide opleiding, waaronder muzikale training bij in piano en harmonieleer. Ze vervolgde haar opleiding aan de Schola Cantorum de Paris, waar ze orgelles kreeg van Alexandre Guilmant en later Louis Vierne. Toch heeft ze nauwelijks voor orgel gecomponeerd. Haar docent compositie was Vincent d'Indy, wiens muzikale ideeën sterk beïnvloed waren door César Franck. Haar iets jongere neef, de componist Louis Durey, studeerde ook enige tijd aan La Schola, maar koos een andere muzikale richting dan zijn vooral in neoromantische stijl componerende nicht.
Op 12 juni 1909 trouwde ze met de componist en dirigent , ook een student van Vincent d'Indy aan de Schola Cantorum en een César Franck-adept. Ze kregen zeven kinderen. In hun appartement aan de organiseerden ze muziekuitvoeringen waarvoor personen uit de kunstwereld werden uitgenodigd. Ze frequenteerden in de periode 1909-1930 ook de muzikale vrijdagen in de literaire salon van , waar vrienden als Paul Dukas, Maurice Ravel, André Messager en Gabriel Fauré haar pianowerken speelden. Ze was ook bevriend met vrouwelijke componisten als Mélanie Bonis (die haar had aangemoedigd bij de start van haar carrière) en Nadia Boulanger.
Marcel Labey werd in de Eerste Wereldoorlog opgeroepen voor militaire dienst. Hij raakte in het voorjaar van 1915 bij Les Éparges gewond en lag maandenlang in het hospitaal. Sohy reisde naar Verdun om aan zijn ziekbed te zijn.
In haar latere jaren, terwijl haar echtgenoot Labey het bracht tot mededirecteur van de Schola Cantorum de Paris en later van de , was voor Charlotte Sohy de vergetelheid weggelegd. Het gezin woonde enige jaren op het kasteel Buisson-de-May in Normandië, maar moest tijdens de crisis van de jaren 1930 terugverhuizen naar Parijs. Ze gaf pianolessen en bleef componeren, maar haar werk werd nauwelijks meer uitgevoerd. Zij was 68 jaar toen ze in 1955 onverwacht overleed.
Werk Muziek Als componist schreef Charlotte Sohy missen, liederen, pianostukken, trio's, strijkkwartetten, een symfonie (1914-1917) en de opera L'esclave couronnée (1917-1921). Omdat vrouwelijke componisten niet altijd serieus werden genomen, gebruikte ze ook mannelijke pseudoniemen als Charles Sohy (naam van haar grootvader), Louis Rivière of Claude Vincent. In de tabel van de belangrijkste vrouwelijke componisten die in de 19e eeuw in Frankrijk actief waren, worden haar leven en creatieve periode geplaatst op het niveau van haar tijdgenoten Nadia en Lili Boulanger. Ze was een van de ongeveer 20 vrouwelijke Franse componisten die tussen 1789 en 1914 professionele status bereikten, respect ondervonden van vakgenoten, toegang hadden tot muzikale instellingen en publiek succesvol waren.
Literatuur Ze was ook literair actief en schreef verschillende toneelstukken: Nell (samen met haar broer André Durey, 1905-1910), La bonne blessure (over de gevoelens van vrouwen rond de thuiskomst van een militair uit de Eerste Wereldoorlog) en de komische eenakter Le mariage du vicomte de Sainte Pétarade (jaren twintig).Les écrits, website Charlotte Sohy. Ook een (ongebruikt) filmscript van haar hand is teruggevonden. Daarnaast schreef ze drie onuitgegeven korte verhalen onder de verzameltitel Vieilles années – Jeunes visages en de psychologische roman Marie-Claire de Lucigny, die door 21e-eeuwse lezers als autofictie is opgevat op grond van parallellen tussen de titelheldin en de auteur. Ook schreef ze de teksten voor een deel van haar vocale muziek, met name Berceuse triste op. 1, Chants de la Lande op. 4, Poème op. 8, Méditations op. 18, Conseils à la mariée op. 26 en Cantique à Sainte Claire op. 35.
Libretti Ze maakte de operalibretti voor Bérangère van haar echtgenoot Marcel Labey (in 1912) en haar eigen L'Esclave couronnée. Deze op het verhaal Astrid van Selma Lagerlöf gebaseerde Wagneriaanse opera, die ze componeerde in de jaren 1917-1921, ging pas in 1947 in Mulhouse in première onder dirigent Ernest Bour, met in de hoofdrol de mezzosopraan .
Postume erkenning De muziek van Charlotte Sohy raakte na de Eerste Wereldoorlog uit de mode en werd tijdens haar leven al vergeten. Na haar dood werden haar werken niet gepubliceerd of opgenomen. Pas in 1974 begon haar kleinzoon, de musicus en conservatoriumdirecteur François-Henry Labey, de manuscripten van zijn grootmoeder te inventariseren. Eigenlijk was hij van plan het werk op te nemen van haar echtgenoot, zijn grootvader Marcel Labey, maar toen hij overtuigd raakte van de hoge kwaliteit van Charlotte Sohy's muziek maakte hij geleidelijk privé-opnamen van al haar partituren.
Dirigente en journaliste Pauline Sommelet beschreven in het boek La symphonie oubliée haar leven en brachten verslag uit over de herontdekking van de Symphonie "Grande Guerre". Ze schreef die onder de indruk van het lot van de componist Albéric Magnard, huisvriend van het echtpaar Labey-Sohy, die in de Eerste Wereldoorlog was omgekomen bij de verdediging van zijn huis. Het werk ging na ruim een eeuw op 6 juni 2019 in première in Besançon door het onder leiding van Debora Waldman. Van de symfonie zijn twee opnamen uitgebracht. Sinds 2022 verschenen cd's met Sohy's kamermuziek, waaronder de beide strijkkwartetten, op initiatief van de celliste Héloïse Luzzati op het platenlabel La Boîte à Pépites.opusklassiek.nl 2022
Opuslijst Muziek De "Catalogue raisonné" van Charlotte Sohy, samengesteld en uitgegeven door Présence Compositrices, omvat 35 opusnummers. Berceuse Triste voor sopraan en piano op tekst van Charlotte Sohy (1905) Adoro te voor vierstemmig koor (1906) Fantaisie voor piano (1907) Chants de la Lande voor mezzosopraan en piano op tekst van Charlotte Sohy (1908) Prélude voor viool en piano (1909) Sonate voor piano (1909–1910) Trois chants nostalgiques voor mezzosopraan en piano (of ensemble of orkest) op tekst van Cyprien Halgan (1910) Poème voor alt, bariton, koor en orkest (1911) Les quatre rencontres de Bouddha, "légende musical" voor vocaal kwartet, fluit, klarinet, strijkkwartet, harp en piano op tekst van Louis Rivière (= Charlotte Sohy) (1912–1913). (1914–1917) Deux pièces voor piano vierhandig (1919) L'Esclave couronnée, "drame lyrique", proloog en drie bedrijven (1917-1921), libretto van Charlotte Sohy naar het verhaal Astrid : en fiskarhustrus roman van Selma Lagerlöf; première in 1947 in Mulhouse onder dirigent Ernest Bour Petite suite voor pianotrio (1921) Six pièces voor piano (1921) Thème varié voor viool en piano (of orkest) (1921) Les Mains lentes voor driestemmig vrouwenkoor en piano op tekst van Camille Mauclair (1921) Deux poèmes chantés voor bariton (of mezzosopraan) en piano (of orkest) op gedichten van Camille Mauclair (1922) Méditations voor sopraan en piano op tekst van Charlotte Sohy (1922) , symfonisch gedicht (1922) Deux chœurs op teksten van Victor Hugo en Eugène Le Mouël (1923) Triptyque champêtre voor fluit, viool, altviool, cello en harp (1925) Messe voor drie stemmen en orgel (1930) n° 1 Octobre voor celli unisono / n° 2 Sérénade ironique voor acht celli (1931) Pianotrio (1931) Strijkkwartet n° 1 (1933) Conseils à la mariée voor drie vrouwenstemmen en piano (1938) Conseils à la bergère voor vierstemmig mannenkoor (1939) Nocturne voor altviool en piano (manuscript niet teruggevonden) Tambourins voor piano (1943) (manuscript niet teruggevonden) Quatre pièces romantiques voor piano (1944) Messe a cappella, voor vierstemmig koor (1944) Messe sur des cantiques bretons voor vierstemmig koor, twee violen, cello en orgel (1945) Strijkkwartet n° 2 (1945–1947) Histoire sentimentale, project voor filmmuziek (1952) Cantique à Sainte Claire voor drie vrouwenstemmen en orgel op tekst van Charlotte Sohy (1953)
Literair werk
Literatuur
Externe links Catalogus van de werken van Charlotte Sohy Discografie op Discogs Lang Lang Charlotte Sohy - Een onvolprezen componist, documentaire op NPO Klassiek, 53 min.
Categorie:Frans componist Categorie:Frans schrijver Categorie:20e-eeuws componist