Francisco Ayala (Plasencia, 28 maart 1766 - Navotas, 9 mei 1842) was een Spaans rooms-katholieke geestelijke, hoogleraar en universiteitsbestuurder. Ayala was hoogleraar aan de University of Santo Tomas en van 1829 tot 1841 was hij rector van deze universiteit. Hij staat daarmee te boek als de rector magnificus met de langst aaneengesloten rectorstermijn uit de geschiedenis van deze universiteit sinds haar oprichting in 1611. Daarnaast was Ayala onder meer prior van het Dominicaanse klooster in Manilla en provinciaal (overste) van de Dominicanen in de Filipijnen.
Biografie Francisco Ayala werd geboren op 28 maart 1766 in Plasencia, in de Spaanse provincie Cáceres. Hij trad in bij de Dominicanen in het klooster van Santo Domingo in Plasencia en legde er op 8 april 1779 zijn kloostergeloften af. Na het afronden van zijn kerkelijke opleiding en wijding tot priester was Ayala docent theologie aan het kloosterseminarie van het klooster van Santo Domingo. Na enige tijd werkzaam geweest te zijn als lector, werd hij geselecteerd als leider van een groep Dominicaanse missionarissen die naar de Filipijnse hoofdstad Manilla reisde.
In de Filipijnen aangekomen werkte Ayala als priester in de provincies rondom Manilla, waar hij pastorale zorg verleende en de lokale taal leerde. Op 2 januari 1806 werd hij aangesteld als hoogleraar aan de University of Santo Tomas, op de leerstoel Vísperas. In 1810 volgde een benoeming als hoogleraar op de leerstoel Prima en weer later werd hij benoemd tot hoogleraar Kerkelijk Recht. Een van zijn meeste bekende studenten uit die tijd was Pedro Pelaez, een geestelijke die later bekend werd door zijn strijd voor de rechten van de Filipijnse seculiere geestelijken. Van 1829 tot 1841 was Ayala rector van de University of Santo Tomas. Hij is daarmee nog steeds de rector magnificus met de langst aaneengesloten rectorstermijn uit de geschiedenis van deze universiteit sinds deze in 1611 werd opgericht.
Ayala bekleedde ook verschillende bestuurlijke functies binnen de Dominicaanse Orde in de Filipijnen. Zo werd hij op 29 mei 1821 benoemd tot prior van het klooster van Santo Domingo in Manilla en was hij vanaf 17 februari 1822 tot 1825 waarnemend hoofd van de Dominicaanse provincie in de Filipijnen na het overlijden van de toenmalig provinciaal Collado. In 1825 werd hij tijdens het eerste opnieuw toegestane provinciale kapittel tot provinciaal (overste) van de provincie van het Santísimo Rosario gekozen. Deze functie bekleedde hij tot zijn benoeming tot rector van de UST in 1829. Na afloop van zijn vierjarige termijn bleef hij tevens bestuurlijke functies binnen de orde vervullen
Ayala overleed in 1842 in de residentie van de Dominicanen in Navotas op 76-jarige leeftijd. Hij werd begraven op de begraafplaats van Paco.
Bronnen (1895), Compendio de la reseña biográfica de los religiosos de la provincia del Santísimo Rosario de Filipinas desde su fundación hasta nuestros días, p.555-556, Manilla : Establecimiento tipográfico del Colegio de Sto. Tomás, online te lezen via deze link (1895), Reseña biográfica de los religiosos de la Provincia del Santísimo Rosario de Filipinas
Categorie:Dominicaan Categorie:Missionaris in de Filipijnen Categorie:Persoon in de Spaans koloniale Filipijnen Categorie:Rector magnificus van de University of Santo Tomas