De Hongaarse parlementsverkiezingen van 2026 werden op 12 april gehouden om alle 199 leden van het Hongaars parlement te kiezen. De zittende minister-president van Hongarije, Viktor Orbán, die het ambt sinds 2010 bekleedde, streefde naar een vijfde verkiezingsoverwinning. De verkiezingen kenden een hoge opkomst, met meer dan 78% van de kiezers die deelnamen. De zittende Fidesz-KDNP-regering van premier Viktor Orbán werd overtuigend verslagen door de oppositiepartij Tisza onder leiding van Péter Magyar, waarmee een einde kwam aan Orbáns 16-jarige ambtstermijn.
TISZA behaalde 141 zetels, genoeg voor een tweederdemeerderheid. Fidesz verloor 83 zetels. Orbán erkende zijn nederlaag op de verkiezingsavond en feliciteerde Magyar. Na afloop werd Magyar door verschillende internationale leiders gefeliciteerd met wat werd omschreven als een historische verkiezingsuitslag.
Politico Europe heeft ze omschreven als de belangrijkste verkiezing in de Europese Unie in 2026. DW News heeft de verkiezing omschreven als een referendum over de vraag of het land verder zal afglijden naar een autoritaire dictatuur en Rusland, of een koerswijziging zal maken richting een liberale democratie en de Europese Unie.
Achtergrond
Verkiezingen van 2022 Op 3 april 2022 behaalde Fidesz–KDNP met 54,13% van de stemmen het hoogste percentage van alle partijen sinds 1990. Het won voor de vierde keer twee derden van de zetels. De coalitie Verenigd voor Hongarije leed een verpletterende nederlaag en werd kort daarna ontbonden. Van de andere kleine partijen haalde alleen de Beweging Ons Vaderland de kiesdrempel, terwijl de Hongaarse Hond met Twee Staarten-partij, de Oplossingsbeweging en de Partij van het Normale Leven de kiesdrempel niet haalden.
Het Europees Parlement beschouwt Hongarije sinds 2022 als een "hybride regime van electorale autocratie" en acht Hongarije, overeenkomstig artikel 7.1 van het Verdrag over de Europese Unie, een land dat een duidelijk risico loopt op een ernstige schending van het Verdrag over de Europese Unie. In januari 2024 stemde een meerderheid van de Europarlementariërs voor een resolutie waarin de Raad van de Europese Unie wordt verzocht te overwegen dat Hongarije zijn EU-stemrecht op grond van artikel 7 van het Verdrag wordt ontnomen.
Opkomst van Tisza miniatuur|250x250px|Magyar en Orbán schudden elkaar de hand in het Europees Parlement in 2024. miniatuur|Magyar voert campagne tijdens een bijeenkomst in Siófok in 2025. Op 2 februari 2024 werd onthuld dat president Katalin Novák in april 2023 gratie had verleend aan een crimineel die betrokken was bij een pedofiliezaak. Het schandaal leidde tot het aftreden van Novák en van voormalig minister van Justitie Judit Varga, die de gratieverlening mede had ondertekend. Niet lang daarna plaatste Varga's ex-man Péter Magyar, die tot dan toe lid was van Fidesz, op Facebook dat hij al zijn overheidsfuncties zou neerleggen. Hij verklaarde dat hij de afgelopen jaren had beseft dat het idee van een "nationaal, soeverein, burgerlijk Hongarije", dat als doel van Viktor Orbáns bewind werd gesteld, in feite een "politiek product" was dat diende om massale corruptie te verhullen.
Op 15 maart 2024 hield Magyar, ondanks zijn aanvankelijke weigering om zich met politiek bezig te houden, een bijeenkomst in Boedapest die door tienduizenden mensen werd bezocht en waar hij de oprichting van een nieuwe politieke partij aankondigde. Volgens een peiling later die maand gaf ongeveer 15% van de kiezers aan dat ze "zeker of zeer waarschijnlijk" op Magyar zouden stemmen als hij zich kandidaat zou stellen.
Op 10 april 2024 kondigde Magyar zijn kandidatuur aan voor zowel de Europese verkiezingen als de verkiezingen voor het parlement van Boedapest met de toen nog onbekende Tisza-partij (Partij voor Respect en Vrijheid). Deze partij eindigde op de tweede plaats met bijna 30% van de stemmen, het hoogste aantal en percentage stemmen voor een niet-Fidesz-partij sinds 2006.
Na de tussentijdse verkiezingen werd Tisza weer sterker en volgens onafhankelijke/oppositiegezinde peilingen was zij tegen het einde van het jaar de populairste politieke partij in Hongarije geworden, of in ieder geval een serieuze concurrent van Fidesz. Daarmee werd een einde gemaakt aan de voortdurende dominantie van de regeringspartijen.
Ineenstorting van de parlementaire oppositie Vóór het presidentiële gratieschandaal werd de centrumlinkse Demokratikus Koalíció beschouwd als de sterkste oppositiepartij; haar belangrijkste lid, Klára Dobrev, vormde in september 2022 zelfs een schaduwkabinet van één partij, waardoor hij duidelijk de rol van de belangrijkste uitdager tegen de andere oppositiepartijen kreeg. Peilingen in de twee jaar na de parlementsverkiezingen van 2022 gaven de partij echter een maximale steun van maar 20%. Met uitzondering van de Momentumbeweging en de Hongaarse Hond met Twee Staarten-partij haalden de oppositiepartijen – de Hongaarse Socialistische Partij, Jobbik, Dialoog voor Hongarije en LMP – Hongaarse Groenen – de kiesdrempel meestal niet volgens de peilingen. Daarentegen bleef de extreemrechtse Onze Vaderlandsbeweging, die door velen als een quasi-bondgenoot van Fidesz wordt beschouwd, steevast boven de kiesdrempel.
De twee jaar na de verkiezingen van 2022 werden gekenmerkt door bevroren partijverhoudingen en politieke apathie, vergelijkbaar met een groot deel van het Orbán-tijdperk, dat bestond uit een dominante regeringspartij Fidesz-KDNP en daarachter middelgrote en kleine oppositiepartijen die met elkaar concurreerden. Bovendien heeft het bestuur per decreet, ingevoerd vanwege de permanente noodtoestand als gevolg van de coronapandemie en vervolgens de Russische invasie van Oekraïne sinds 2022, de politieke betekenis van het parlement aanzienlijk uitgehold.
Wijziging van de kieswet Op 17 december 2024 stemde de Nationale Vergadering over wijzigingen in de kiesdistricten. Als gevolg hiervan daalde het aantal kiesdistricten in Boedapest van 18 naar 16, terwijl het aantal districten in het comitaat Pest toenam van 12 naar 14. Ook in sommige delen van de comitaten Csongrád-Csanád en Fejér vonden grenswijzigingen plaats. De regerende Fidesz-KDNP nam het besluit verwijzend naar de resultaten van de laatste volkstelling (2022), maar volgens de oppositie was het werkelijke doel hun positie te verzwakken in die districten, met name de hoofdstaddistricten, waar ze voorheen rechtstreeks werden gekozen. De wijzigingen zouden neerkomen op gerrymandering, waarbij de oppositiepartij Tisza ongeveer 3 tot 5 procentpunten van de nationale stemmen nodig heeft om een meerderheid in het Parlement te behalen.
Resultaten Alleen partijen die minstens een zetel gewonnen hebben Partij PercentageAantal stemmenZetels TISZA53,9% 3.095.606 stemmen138 Fidesz-KDNP38,1% 2.213.365 stemmen55 Mi Hazánk Mozgalom (Onze Vaderlandbeweging)5,8% 340.065 stemmen6 Overige partijen1% 155.908 stemmen0
Nasleep Nadat veel media Magyar als winnaar hadden uitgeroepen, gaf Orbán zijn nederlaag toe en hij feliciteerde Magyar telefonisch. De aangekondigde resultaten werden omschreven als eerlijk. Magyar verklaarde dat Hongarije bevrijd was van het regime van Orbán, en kondigde aan: "Vandaag was een viering van de democratie." Magyar haalde uit naar Orbáns overwinningsspeech van 2022 en verklaarde: "Onze overwinning is misschien niet zichtbaar vanaf de maan, maar wel overal in Hongarije."
Met een supermeerderheid in het parlement verklaarde Magyar 'het einde van Orbáns politieke systeem', omdat hij de bevoegdheid kreeg om de grondwet te wijzigen en de controle van Fidesz over de rechterlijke macht, staatsbedrijven en de media te ontmantelen. Magyar kondigde plannen aan voor ingrijpende politieke hervormingen en riep op tot het aftreden van verschillende hoge functionarissen, waaronder president Tamás Sulyok. Magyar positioneerde Hongarije dichter bij westerse instellingen en beloofde het land te herstellen als een sterke bondgenoot binnen de Europese Unie en de NAVO. Er braken pro-Europese festiviteiten uit, waarbij aanhangers van Tisza hoopten op herintegratie in de Europese politieke mainstream.
Internationaal Verschillende experts, zowel regionaal als wereldwijd, voorspelden dat de nederlaag van Fidesz het begin zou betekenen van de val van vele wereldwijde rechtse populistische en extreemrechtse bewegingen, met name het Trumpisme, die zich nauw hadden verbonden met Fidesz en Orbán. De voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, die al lange tijd botst met Orbán, zei dat "het hart van Europa vanavond sterker klopt in Hongarije", en de resultaten werden beschreven als positief voor de EU, aangezien Orbán lange tijd euroscepsis is. Magyar werd gefeliciteerd door de Britse premier Keir Starmer, de Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, de Nederlandse minister-president Rob Jetten en de Poolse premier Donald Tusk.
Parlementsverkiezingen van 2026 Hongarije Categorie:Wikipedia:Pagina's met vertalingen die niet zijn nagekeken