Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1869-1888) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Sneek in de periode 1869-1888.
Het kiesdistrict Sneek was al ingesteld in 1848. De indeling van het kiesdistrict werd in 1869 gewijzigd. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Aengwirden, Bolsward, Doniawerstal, Gaasterland, Haskerland, Hemelumer Oldephaert en Noordwolde, Hennaarderadeel, Hindeloopen, IJlst, Lemsterland, Ooststellingwerf, Opsterland, Rauwerderhem, Schoterland, Sloten, Sneek, Stavoren, Utingeradeel, Weststellingwerf, Wonseradeel, Workum en Wymbritseradeel.
Het kiesdistrict Sneek was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde drie leden af naar de Tweede Kamer. Om de twee jaar traden een of twee van deze leden af; er werd dan een periodieke verkiezing gehouden voor de vrijgevallen zetel(s). Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer drie stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.
Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geëindigd op de eerste of tweede plaats, en geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.
8 juni 1869 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid. Tevens werd een afgevaardigde gekozen vanwege de uitbreiding van de afvaardiging van het kiesdistrict Sneek van twee naar drie.
8 juni Kiesgerechtigden 3.989 Opkomst 2.817 Geldige stemmen 5.593 Blanco stemmen 37 Kiesdrempel 1.398 Kandidaten S. WybengaAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Sneek. 1.552 W.H. Idzerda 1.527 J.W. van Loon 962 B.J. Gratama 875 J.B. Oosting 386 J.A. Lycklama à Nijeholt 261
13 juni 1871 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
13 juni Kiesgerechtigden 4.111 Opkomst 2.630 Geldige stemmen 2.618 Blanco stemmen 9 Kandidaten A. Moens 1.015 C.J. de Bordes 708 J.B. Oosting 437
25 februari 1873 Antony Moens, gekozen bij de verkiezingen van 13 juni 1871, trad op 2 februari 1873 af vanwege zijn benoeming als inspecteur van het lager onderwijs in de provincie Utrecht.De vigerende wetgeving vereiste het aftreden van een lid van het parlement bij een aantal benoemingen. Het aftredende parlementslid was terstond herkiesbaar. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
25 februari Kiesgerechtigden 4.127 Opkomst 2.278 Geldige stemmen 2.253 Blanco stemmen 25 Kandidaten A. Moens 1.450 L.W.C. Keuchenius 796
10 juni 1873 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
10 juni Kiesgerechtigden 4.153 Opkomst 2.556 Geldige stemmen 5.024 Blanco stemmen 76 Kiesdrempel 1.256 Kandidaten W.H. Idzerda 1.419 S. Wybenga 1.394 L.W.C. Keuchenius 1.105 J. Wolbers 1.066
8 juni 1875 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
8 juni Kiesgerechtigden 4.309 Opkomst 3.781 Geldige stemmen 3.769 Blanco stemmen 8 Kandidaten A. Moens 2.166 J. Binkes 1.593
12 juni 1877 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
12 juni Kiesgerechtigden 4.421 Opkomst 2.971 Geldige stemmen 5.825 Blanco stemmen 105 Kiesdrempel 1.456 Kandidaten W.H. Idzerda 1.947 S. Wybenga 1.943 J. Wolbers 970 A. Brummelkamp 929
10 juni 1879 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
10 juni Kiesgerechtigden 4.532 Opkomst 3.505 Geldige stemmen 3.494 Blanco stemmen 11 Kandidaten A. Moens 1.799 W.M. Oppedijk 1.687
23 november 1880 Antony Moens, gekozen bij de verkiezingen van 10 juni 1879, trad op 1 november 1880 af vanwege zijn benoeming als inspecteur van het lager onderwijs in de tweede inspectie. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
23 november Kiesgerechtigden 4.609 Opkomst 3.614 Geldige stemmen 3.595 Blanco stemmen 17 Kandidaten P. van Blom 1.865 W.M. Oppedijk 1.717
14 juni 1881 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van twee gekozen leden.
14 juni Kiesgerechtigden 4.673 Opkomst 3.761 Geldige stemmen 7.468 Blanco stemmen 50 Kiesdrempel 1.867 Kandidaten W.H. Idzerda 1.886 S. Wybenga 1.879 W.M. Oppedijk 1.860 W. van Heemstra 1.823
3 januari 1882 Wieger Idzerda, gekozen bij de verkiezingen van 14 juni 1881, overleed op 6 december 1881. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
3 januari Kiesgerechtigden 4.673 Opkomst 3.895 Geldige stemmen 3.875 Blanco stemmen 12 Kandidaten A. Buma 1.966 W.M. Oppedijk 1.904
12 juni 1883 De verkiezingen waren periodieke verkiezingen; zij werden gehouden vanwege de afloop van de zittingstermijn van een gekozen lid.
12 juni Kiesgerechtigden 4.704 Opkomst 4.080 Geldige stemmen 4.053 Blanco stemmen 25 Kandidaten P. van Blom 2.160 W.M. Oppedijk 1.879
28 oktober 1884 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.
28 oktober Kiesgerechtigden 4.698 Opkomst 3.987 Geldige stemmen 11.888 Blanco stemmen 55 Kiesdrempel 1.981 Kandidaten S. Wybenga 2.199 P. van Blom 2.197 A. Buma 2.187 W.M. Oppedijk 1.781 U.H. Huber 1.759 A. Lycklama à Nijeholt 1.734
17 november 1885 Philippus van Blom, gekozen bij de verkiezingen van 28 oktober 1884, trad op 22 oktober 1885 af vanwege zijn benoeming als raadsheer in de Hoge Raad der Nederlanden. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
17 november Kiesgerechtigden 4.709 Opkomst 3.727 Geldige stemmen 3.700 Blanco stemmen 24 Kandidaten B.H. Heldt 2.006 A. Schimmelpenninck van der Oye 1.670
15 juni 1886 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat het kabinet-Heemskerk Azn.zijn functie ter beschikking had gesteld.
15 juni Kiesgerechtigden 5.015 Opkomst 4.137 Geldige stemmen 12.284 Blanco stemmen 121 Kiesdrempel 2.047 Kandidaten A. Buma 2.291 S. Wybenga 2.272 B.H. Heldt 2.270 R.K. Okma 1.797 U.H. Huber 1.795 S. van Heemstra 1.791
5 oktober 1886 Schelte Wybenga, gekozen bij de verkiezingen van 15 juni 1886, overleed op 9 september 1886. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een tussentijdse verkiezing gehouden.
5 oktober 19 oktoberOmdat geen van de kandidaten in de eerste ronde de absolute meerderheid van de uitgebrachte geldige stemmen behaalde, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 5.015 5.015 Opkomst 3.653 4.093 Geldige stemmen 3.627 4.063 Blanco stemmen 20 23 Kandidaten P.J.G. van Diggelen 1.712 2.086 W.G. Brantsen van de Zijp 1.584 1.977 V. Bruinsma 305
1 september 1887 De verkiezingen waren algemene verkiezingen; zij werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden na aanvaarding van een voorstel tot grondwetsherziening in eerste lezing.
1 september Kiesgerechtigden 4.816 Opkomst 3.680 Geldige stemmen Het Huygens Instituut vermeldt 7.328 geldige stemmen. Dat is niet correct; er waren geen twee zetels te verdelen, maar drie.10.992 Blanco stemmen 28 Kiesdrempel 1.832 Kandidaten A. Buma 2.024 B.H. Heldt 2.001 P.J.G. van Diggelen 1.983 W.M. Oppedijk 1.636 W.G. Brantsen van de Zijp 1.597 K. Kater 1.504 J. Wolbers 49
Voortzetting Na de grondwetsherziening van 1887 werden de meervoudige kiesdistricten opgeheven; het kiesdistrict Sneek werd derhalve omgezet in een enkelvoudig kiesdistrict. Gedeelten van het kiesdistrict Sneek werden toegevoegd aan de nieuw ingestelde kiesdistricten Franeker (de gemeente Hennaarderadeel), Harlingen (de gemeenten Bolsward, Hindeloopen, Wonseradeel en Workum), Schoterland (de gemeenten Aengwirden, Haskerland, Opsterland, Schoterland en Utingeradeel) en Wolvega (de gemeenten Lemsterland, Ooststellingwerf en Weststellingwerf).
Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1848-1850) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1850-1869) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Sneek (1888-1918)
Categorie:Geschiedenis van Sneek Categorie:Politiek in Sneek Sneek 1869