Het Georgisch referendum van 2008 vond plaats op 5 januari van dat jaar, tegelijkertijd met de presidentsverkiezingen. De bevolking werd om hun mening gevraagd over het vervroegen van de parlementsverkiezingen van 2008 en het NAVO-lidmaatschap van Georgië. Beide vragen werden door een grote meerderheid positief beantwoord.

Achtergrond miniatuur|Demonstraties in november 2007. Het harde politie optreden daartegen noopten president Saakasjvili tot het uitroepen van vervroegde verkiezingen. Daarbij werd ook de eis van de oppositie tot vervroegde parlementsverkiezingen in een referendum voorgelegd. De twee raadgevende referenda vonden plaats tegen de achtergrond van oplopende politieke spanningen in Georgië tijdens de eerste termijn van president Micheil Saakasjvili. In het najaar van 2007 vond een grote protestgolf plaats tegen de volgens de oppositie autocratische tendensen van de regering.

Toen de regering op 7 november 2007 deze demonstraties met overmatig politiegeweld uiteendreef en daar internationale kritiek over kreeg, schreef Saakasjvili op 8 november vervroegde presidentsverkiezingen uit, te houden op 5 januari 2008. Tevens kondigde hij een referendum aan over het vervroegen van de parlementsverkiezingen, een van de eisen van de oppositie. Hij trad later die maand af om zich opnieuw verkiesbaar te stellen voor een herbevestiging van zijn mandaat.

Parlementsverkiezingen in voorjaar of najaar van 2008 Door het overdoen van een deel van de verkiezingen van november 2003 in maart 2004 als gevolg van de Rozenrevolutie, verliep de wettelijke termijn van het parlement in het voorjaar van 2008. Grondwetsaanpassingen in 2006 legden de wettelijke periode van verkiezingen vast voor de periode oktober tot december van het jaar van het verlopen van de vierjarige termijn van het parlement. Hierdoor werd de termijn van het zittende parlement met ruim een half jaar verlengd.

Het werd een thema van de demonstraties in 2007, waarin de oppositie eiste de verkiezingen in het voorjaar van 2008 te houden. Voor de regerende Verenigde Nationale Beweging was dit onbespreekbaar, omdat dit samen zou vallen met de Russische presidentsverkiezingen en de verwachtte ontwikkelingen rond Kosovo (onafhankelijkheid). Rusland had eerder dreigementen geuit richting Georgië in relatie tot de afscheidingsgebieden Abchazië en Zuid-Ossetië, waarvan ze de onafhankelijkheid zou erkennen indien het Westen de Kosovaarse onafhankelijkheid zou erkennen.

De Georgische regering zag in deze dreiging van de staatsveiligheid en mogelijke annexatie van de separatistische gebieden een belangrijk motief voet bij stuk te houden. Een groot deel van de oppositie was het niet eens met deze redenering en vond dit machtsmisbruik van de regering onder het mom van staatsveiligheid, ten behoeve van de consolidatie van de macht.

Oppositiepartij Nieuwe Rechtsen vond dat het onderwerp van de datum van de verkiezingen aan de kiezer moest worden voorgelegd. Saakasjvili ging daar in mee toen hij vervroegde presidentsverkiezingen uitschreef en schreef tevens een raadgevend referendum uit over het vervroegen van de parlementsverkiezingen van 2008 naar het voorjaar.

NAVO-lidmaatschap Na de verworven onafhankelijkheid in 1991 werkte Georgië samen met de NAVO en deed ze vanaf 1994 mee in het Partnerschap voor de Vrede programma van de NAVO. Onder president Sjevardnadze bleef het ambitieniveau van Georgië lang onduidelijk, maar in 2002 verklaarde hij op de NAVO-top dat Georgië lid wilde worden van de NAVO.

Na de Rozenrevolutie in 2003, die de westers georiënteerde Micheil Saakasjvili aan de macht bracht, kreeg de wens tot NAVO-lidmaatschap een prominente plaats in het buitenlandbeleid, dat politiek breed gedragen werd. Op 26 november 2007 besloot de aftredende en herkiesbare Saakasjvili tevens een raadgevend referendum te houden over Georgisch NAVO-lidmaatschap.

Conflictgebieden Volgens de grondwet moesten het referenda in het gehele grondgebied van Georgië plaatsvinden. Dit was in 2008 onmogelijk, omdat de centrale overheid grote delen van Abchazië en Zuid-Ossetië niet controleerde. Niettemin werd toch besloten volksraadplegingen uit te schrijven, waarvan de uitkomst door de autoriteiten als aanbeveling zou worden beschouwd.

Referendumvragen De burgers moesten de volgende twee vragen met een "ja" of "nee" beantwoorden:

Resultaten Een ruime meerderheid van de kiezers steunde beide voorstellen.

Uitslag referendum van 5 januari 2008 Vraag Voor Tegen Ongeldig Totaal Kiezers Opkomst Stemmen % Stemmen % Vervroegen parlementsverkiezingen 1.410.269 79,7 358.328 20,3 193.545 1.982.318 3.527.964 56,2% NAVO-lidmaatschap 1.355.328 77,0 404.943 23,0 203.325Bron: Iremadze;

Opvolging President Saakasjvili kreeg een tweede termijn en committeerde zich aan de referendumuitslag voor het vervroegen van de parlementsverkiezingen naar het voorjaar van 2008. Hiertoe moest eerst de grondwet aangepast worden, dat in februari 2008 unaniem door het parlement aangenomen werd, waardoor de verkiezing in mei 2008 gehouden kon worden.

In april 2008 kreeg Georgië op de top van Boekarest een "open deur" uitnodiging van de NAVO om op termijn lid te worden. Dit volgde nadat president Saakasjvili met de uitslag van het referendum in de hand in de winter van 2008 meermaals had aangedrongen op een Membership Action Plan van de NAVO, het voorportaal van lidmaatschap.

Bronnen

Georgië 2008 Categorie:Politiek in Georgië Categorie:Verkiezingen in 2008