Phosphatotitan is een geslacht van plantenetende sauropode dinosauriërs, behorende tot de Titanosauriformes, dat tijdens het late Krijt leefde in het gebied van het huidige Marokko. De enige benoemde soort is Phosphatotitan khouribgaensis.
Vondst en naamgeving De fosfaatmijnen in Marokko zijn een rijke bron van fossielen uit het einde van het Krijt. Het zijn zee-afzettingen dus er worden voornamelijk zeedieren in gevonden. Soms werden er echter landdieren in zee gespoeld waaronder dinosauriërs. Zeer zelden zijn dat resten van sauropoden en meestal bestaan die uit enkele botten. Het natuurhistorisch museum van Marrakesj verwierf uit de mijn van Sidi Chennane het meest complete sauropodenskelet dat tot nu toe in het gebied was gevonden. Men nodigde de paleontoloog Nick Longrich uit het fossiel te bestuderen. Tijdens een jarenlang onderzoek echter, waarbij hij zich richtte op de bij sauropoden zeer onderscheidende wervels, bleek hem dat die weliswaar duidelijk uniek waren zodat het om een nieuw ontdekte soort ging, maar helaas zo afwijkend dat hij geen directe verwanten kon bepalen zodat een gewenste fylogenetische context ontbrak. Na de zaak enige tijd te hebben laten rusten besloot hij dan maar een los sauropode dijbeen uit het gebied te controleren op overeenkomsten. Tot zijn verbazing vond hij die bij Zuid-Amerikaanse sauropoden.
In 2026 werd de typesoort Phosphatotitan khouribgaensis benoemd en beschreven door Nicholas Roy Longrich, Agustín Pérez-Moreno, Verónica Díez Díaz, Xabier Pereda-Suberbiola, Nathalie Bardet en Nour-Eddine Jalil. De geslachtsnaam verbindt een verwijzing naar de fosfaatmijn met het Griets Titaan, lid van een mythologisch geslacht van reuzen. De soortaanduiding verwijst naar de herkomst uit de provincie Khouribga.
Het holotype, MHNM.KHG.888, is gevonden in de onderste Couche III die dateert uit het Maastrichtien. Het bestaat uit een skelet zonder schedel. Het bewaart een ruggenwervel, een stuk heiligbeen, een voorste staartwervel, de schaambeenderen en delen van een zitbeen en darmbeen. Het materiaal is van lage kwaliteit met veel breuken en hiaten en lastig te interpreteren. Een dijbeen van een meter lengte gevonden in een jongere laag bij Sidi Daoui is niet toegewezen, maar speelt een sleutelrol in Longrichs analyse van de Marokkaanse sauropoden.
Beschrijving
Phosphatotitan is een kleine sauropode. Longrich schatte de lengte op nog geen tien meter en het gewicht op hoogstens vier ton, twintigmaal minder dan de grootste vormen uit Zuid-Amerika. Hij vroeg zich af of er geen sprake is van dwergvorming op het kleine subcontinent Barbaria. Het zou volgens hem echter ook kunnen passen in een algemene toeneming op het eind van het Krijt van kleinere soorten.
De beschrijvers stelden een aantal onderscheidende kenmerken vast. Acht daarvan zijn autapomorfieën, unieke afgeleide eigenschappen. Het doornuitsteeksel is overdwars breed, breder dan het wervellichaam. Zeer grote vleugelvormige takken steken haaks uit van het doornuitsteeksel. De voorste gewrichtsuitsteeksels steken in vooraanzicht min of meer horizontaal uit. Het doornuitsteeksel is lepelvormig. Het doornuitsteeksel is overdwars verbreed en van voor naar achter afgeplat, bovenaan breder dan aan de basis en voorwaarts gebogen tot voorbij het wervellichaam. De voet van het schaambeen steekt sterk haakvormig zijwaarts uit. Het foramen pubicum is naar onderen verplaatst. Het zitbeen heeft kamervormige luchtholten en talrijke pneumatoporen.
Fylogenie
Phosphatotitan is in de Titanosauria geplaatst. Het geslacht werd door Longrich gezien als afstammeling van een groep sauropoden die uit Zuid-Amerika naar het westen van Afrika zou zijn verhuisd toen westelijk Gondwana nog bestond. Die groep werd door Longrich de Argentinosauridae genoemd, gedefinieerd als de clade bestaande uit de laatste gemeenschappelijke voorouder van Argentinosaurus huinculensis en Patagotitan mayorum; en al zijn afstammelingen. De groep zou zich onderscheiden door een S-vormig gekromde schacht.
Literatuur
Categorie:Sauropoda