De Gau Düsseldorf (Nederlands: Gouw Düsseldorf) was een gouw in het Duitse Rijk. Het gouw bestond van 1933 tot 1945. Daarvoor was het de regionale onderafdeling van 1925 tot 1933 van de NSDAP in dat gebied. Geschiedenis Het grondgebied van de gouw Düsseldorf maakte deel uit van de Vrijstaat Pruisen (Rijnprovincie, Regierungsbezirk Düsseldorf). Tot 1926 behoorde het tot de gouw Noord-Rijnland. Na een herindeling maakte het van 1926 tot 1930 deel uit van de gouw Bergse Land-Nederrijn, waarna het in 1930 definitief werd hernoemd tot gouw Düsseldorf.Verwaltungsgeschichte.de: Der Gau Düsseldorf. Geraadpleegd op 21 april 2026.
Op 30 januari 1937 nam de gouwleiding haar intrek in slot Jägerhof in Düsseldorf. Na een zware luchtaanval op 12 juni 1943, waarbij het slot ernstig beschadigd raakte, verhuisde zij naar het gebouw van het gerechtshof Düsseldorf.
Sinds 1934 ontwikkelde de gouwleiding het ambitieuze plannen voor de uitbreiding van de gouwhoofdstad Düsseldorf. Daartoe richtte zij, op kosten van de stad, een “stedenbouwkundige maatschappij” op. Deze stond van 1939 tot 1942 onder leiding van de architect Gerhard Graubner, die al in 1938 een algemeen stedenbouwkundig plan voor de uitbreiding van de gouwhoofdstad had gepresenteerd.
Het plan voor de “stad van het scheppende volk” voorzag, naar voorbeeld van het totaalbouwplan voor de rijkshoofdstad Berlijn, in een monumentaal assenkruis als verkeersknooppunt midden in de historische Hofgarten. Daarnaast stelde dit plan – voortbouwend op het in 1931 gebouwde Schlageter-nationaal monument in het noorden van de stad – een grootschalige bebouwing langs de Rijn voor. Zo omvatte het onder meer een nieuw stadhuis aan de oever van de oude stad, een nieuwe opera en een Schlageter-hal als “kathedraal van het volksnationaal zelfbewustzijn”, evenals een bestuurszetel voor de gouwleider met een toren van enkele honderden meters hoog in het gebied van het Rheinpark Golzheim.
Aan de linker Rijnoever van Düsseldorf zou bovendien een “Kraft-durch-Freude-stad” met grote hotelgebouwen ontstaan.
De plannen gingen verloren in de chaos van de oorlog. De “stedenbouwkundige maatschappij”, die voor de jaren 1946 en 1947 nog als deelneming van de stad Düsseldorf werd vermeld, verdween daarna.Digitalen Sammlungen der ULB Düsseldorf: Verwaltungsbericht der Landeshauptstadt Düsseldorf vom Zeitpunkt der Besetzung der Stadt 1945 bis zum 31. März 1945. p.69. Geraadpleegd op 23 april 2026.
Ambtsbekleders De volgende personen behoorden tot de gouwleiding:
Gauleiter: Friedrich Karl Florian (1 augustus 1930 - 8 mei 1945Wayback Machine: Axis Biographical Research: NSDAP, ALPHABETICAL LISTING OF GAULEITER (A - H), FLORIAN, Friedrich (Fritz) Karl. Geraadpleegd op 21 april 2026.Höffkes 1986, p.66.) Gauleiterstellvertreter: Werner Keyßner (1932 - april 1933), Karl Josef OverhuesWayback Machine: Regionales Personenlexikon zum Nationalsozialismus in den Altkreisen Siegen und Wittgenstein, Overhues, Karl Josef. Geraadpleegd op 21 april 2026. (april 1933 - 1945) Gauwirtschaftsberater: Josef Klein (1932 -1936) Gauamtes für Kommunalpolitik: Horst Ebel Gauamtes für Städtebau: Peter Grund Gauarchiv: Alfred Schubert
Kreise Na de splitsing van de districten Kleve, Geldern en Moers waren de volgende districtsbesturen van de NSDAP nog steeds ondergeschikt aan de gouw Düsseldorf: Bergisch-Land Düsseldorf Gladbach-Rheydt Krefeld Mettmann Neuß Solingen Viersen-Kempen Wuppertal Kreise: 7/Ortsgruppen: 156
Geallieerde invasie en bezetting rechts|thumb|Het voormalige hoofdkwartier van de gouwleiding in slot Jägerhof in Düsseldorf. Tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog werd de gouw binnengevallen door de westerse geallieerden, die het gebied geleidelijk aan veroverden tot het einde van de oorlog. De tijdlijn van de geallieerde opmars is gedetailleerd weergegeven in de onderstaande tabel. +Datum van overgavePlaatsReferentie28 februari 1945SchwalmtalHans Kaiser: Vom Rathaus aus den GIs entgegen. In: Rheinische Post (Lokalteil Viersen), 21. Februar 2015, Seite C6. Ihr Vormarsch war Teil der Operation Grenade.28 februari 1945Jüchen28 februari tot begin maart 1945Grevenbroich1 maart 1945Kaldenkirchen1 maart 1945MönchengladbachWayback Machine: The Last Offensive. p.172. Geraadpleegd op 21 april 2026.1 maart 1945Brüggen1 maart 1945Viersen1 maart 1945Schiefbahn1 maart 1945AnrathDie letzten Kämpfe in der RegionU.S. Library of Congress March 1, 1945: HQ Twelfth Army Group situation map1 maart 1945Kaarst2 maart 1945Kempen2 maart 1945Grefrath2 maart 1945Neuss2 maart 1945Krefeld3 maart 1945Rommerskirchen5 maart 1945Dormagen14 april 1945Leverkusen14 april 1945Wermelskirchen15-16 april 1945Wuppertal16 april 1945Mettmann16 april 1945Langenberg16 April 1945Neviges16-17 april 1945Solingen17 april 1945Heiligenhaus17 april 1945Velbert17 april 1945Ratingen18 april 1945Düsseldorf Externe links Portal Rheinische Geschichte: Gau Düsseldorf DIE DEUTSCHEN GAUE Der NSDAP: Gau Gau Düsseldorf Calvin University: German Propaganda Archive: A Gallery of Gauleiter Zukunft-braucht-erinnerung.de: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter 1933–1945
Zie ook Wehrkreis VI Gauehrenzeichen
Düsseldorf Categorie:Düsseldorf