Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Amsterdam (1888-1897)

Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Amsterdam (1888-1897) geeft een overzicht van verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer in het kiesdistrict Amsterdam in de periode 1888-1897.

Het kiesdistrict Amsterdam was al ingesteld in 1850. De indeling van het kiesdistrict werd in 1888 gewijzigd door een aanpassing van de Kieswet; tevens werd het aantal afgevaardigden van het kiesdistrict Amsterdam naar de Tweede Kamer verhoogd. Tot het kiesdistrict behoorden vanaf dat moment de volgende gemeenten: Amsterdam en Nieuwer-Amstel.

Het kiesdistrict Amsterdam was in deze periode een meervoudigEen enkelvoudig district vaardigde per zittingsperiode één lid af naar de Tweede Kamer, een meervoudig kiesdistrict twee of meer leden. kiesdistrict: het vaardigde negen leden af naar de Tweede Kamer. Bij algemene verkiezingen (na ontbinding van de Tweede Kamer) bracht elke kiezer negen stemmen uit. Om in de eerste verkiezingsronde gekozen te worden moest een kandidaat minimaal de districtskiesdrempelDe districtskiesdrempel werd bepaald door de volgende formule: 50% van het aantal uitgebrachte geldige stemmen, gedeeld door het aantal in het district te verkiezen zetels. behalen; indien nodig werd een tweede ronde gehouden.

Legenda cursief: in de eerste verkiezingsronde geplaatst voor de tweede ronde; vet: gekozen als lid van de Tweede Kamer.

6 maart 1888 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.Bij de grondwetsherziening van 1887 was het aantal leden van de Tweede Kamer uitgebreid van een variabel aantal, afhankelijk van de bevolkingsomvang, naar een vast aantal van 100. Tegelijkertijd werd het aantal kiesdistricten uitgebreid.

6 maart 20 maartOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de twee niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 20.887 20.887 Opkomst 16.015 5.787 Geldige stemmen 140.176 5.737 Blanco stemmen 3.779 44 Kiesdrempel 7.788 2.869 Kandidaten J.T. CremerAftredend en herkiesbaar Tweede Kamerlid voor Amsterdam. 9.473 J.G. Gleichman 9.299 A. Gildemeester 9.237 A. Kerdijk 8.985 J.P.R. Tak van Poortvliet 8.979 A.F.K. Hartogh 8.866 B.H. HeldtHeldt was aftredend Tweede Kamerlid voor het kiesdistrict Sneek, waar hij zich niet herkiesbaar had gesteld. 8.689 J.W.H. Rutgers van Rozenburg 8.661 W.H. de Beaufort 5.161 5.009 J.D. Veegens 5.415 728 B.J.L. de Geer van Jutphaas 5.002 T. Heemskerk 5.000 H. Waller 4.970 E.J.J. Kuinders 4.944 A.F. de Savornin Lohman 4.878 L.M. Povel 4.777 J.F. Farensbach 4.686 J.A.J. van Nederhasselt 4.622 P.J. Raaymakers 3.018 C.V. Gerritsen 2.476 V. Bruinsma 2.402 H.W. van Marle 2.182 F. Domela Nieuwenhuis 1.064 J.C. van Schermbeek 951 J.M. Smit 836 J.G. Sillem 605 M.J. van Lennep 581 W.A. Paap 576 G.J.T. Beelaerts van Blokland 554 W.P.G. Helsdingen 547 W. Roëll 545 J.A. Nieuwenhuis 488 D.R. Mansholt 424 P.H.A. Schräder 407 U.H. Huber 332 J.A. Fortuyn 277

9 juni 1891 De verkiezingen werden gehouden na ontbinding van de Tweede Kamer.

9 juni Kiesgerechtigden 22.531 Opkomst 13.411 Geldige stemmen 119.264 Blanco stemmen 1.246 Kiesdrempel 6.626 Kandidaten B.H. Heldt 8.721 J.T. Cremer 7.481 A. Kerdijk 7.452 A.F.K. Hartogh 7.347 J.P.R. Tak van Poortvliet 7.234 J.W.H. Rutgers van Rozenburg 7.172 W.H. de Beaufort 7.078 I.A. Levy 7.011 J.G. Gleichman 6.862 H. Tindal 2.754 W. Hovy 2.702 T. Heemskerk 2.622 D.P.D. Fabius 2.519 H.J.A.M. Schaepman 2.477 C.V. Gerritsen 2.416 H. Waller 2.385 W. Heineken 2.385 H.P.C.W.H.J.B. van Son 2.383 A.H.M. van Berckel 2.271 M.W.F. Treub 2.267 M. Noordtzij 2.240 L. Stevens 2.156 V. Bruinsma 2.063 H. Muller 1.870 P. Nolting 1.403 P. Sträter 1.377 P.J. Raaymakers 1.340 J.A.N. Travaglino 1.256 P.J.F. Vermeulen 1.249 J.H. Fahrensbach 1.233 B.R.F. van Vlijmen 1.233 J.J.I. Harte van Tecklenburg 1.222 J.P.T. van Nunen 1.170 W. Koch 1.130 J. Weelink 1.052 F. Domela Nieuwenhuis 759 A.H. Gerhard 578 F. van der Goes 504 J.A. Fortuyn 436 A. Rot 414 A. van Emmenes 314

10 september 1891 Johannes Tak van Poortvliet, gekozen bij de verkiezingen van 9 juni 1891, nam zijn benoeming niet aan vanwege zijn toetreding op 21 augustus 1891 tot het na de verkiezingen geformeerde kabinet-Van Tienhoven. Om in de ontstane vacature te voorzien werd een naverkiezing gehouden.

10 september Kiesgerechtigden 22.531 Opkomst 6.103 Geldige stemmen 6.090 Blanco stemmen 11 Kandidaten W.K.M. Vrolik 3.322 P. Sträter 1.020 T. Heemskerk 977 H. Tindal 745

10 april 1894 De verkiezingen werden gehouden na vervroegde ontbinding van de Tweede Kamer.De Tweede Kamer was ontbonden nadat een conflict was ontstaan tussen de Kamer en de regering.

10 april 24 aprilOmdat niet het vereiste aantal kandidaten er in de eerste ronde in slaagde de districtskiesdrempel te overschrijden, was een tweede verkiezingsronde nodig. Deze werd gehouden tussen de acht niet-direct gekozen kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen behaald hadden. Kiesgerechtigden 23.112 23.112 Opkomst 9.391 10.785 Geldige stemmen 82.016 41.496 Blanco stemmen 2.251 1.588 Kiesdrempel 4.556 5.187 Kandidaten B.H. Heldt 6.147 A.F.K. Hartogh 5.784 A. Kerdijk 5.748 J.P.R. Tak van Poortvliet 5.506 J.T. Cremer 5.260 W.H. de Beaufort 3.421 9.131 J.W.H. Rutgers van Rozenburg 3.456 5.555 J.G. Gleichman 3.518 5.535 M.J. Pijnappel 2.841 5.437 W.K.M. Vrolik 4.201 5.286 I.A. Levy 2.883 5.261 M.W.F. Treub 4.139 5.205 W. van der Kaay 2.571 86 H. Goeman Borgesius 2.562 W. Heineken 2.460 P. Nolting 2.051 G. van Tienhoven 2.020 E.J.J. Kuinders 1.741 K. Kater 1.613 A. Kuyper 1.440 E.B. Kielstra 1.404 E.P.F.A. van den Bogaert 1.393 H.L. Lindaal Jacobs 1.301 H.W. van Marle 1.174 T. Heemskerk 1.172 B.J. Lindeboom 1.090 G.J.T. Beelaerts van Blokland 1.025 U.H. Huber 925 Æ. Mackay 668 A. van Dedem 626 W.K.F.P. van Bylandt 607 T. Mackay 584

Voortzetting

Na de grondwetsherziening van 1887 werden de meervoudige kiesdistricten opgeheven.In vijf grote steden, waaronder Amsterdam, werd dit eerst geëffectueerd in 1897. In 1897 werd de gemeente Nieuwer-Amstel toegevoegd aan het kiesdistrict Haarlemmermeer. Alleen de gemeente Amsterdam bleef over, die gesplitst werd in negen enkelvoudige kiesdistricten: Amsterdam I, Amsterdam II, Amsterdam III, Amsterdam IV, Amsterdam V, Amsterdam VI, Amsterdam VII, Amsterdam VIII en Amsterdam IX.

Zie ook Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Amsterdam (1850-1858) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Amsterdam (1859-1878) Tweede Kamerverkiezingen in het kiesdistrict Amsterdam (1878-1888)

Categorie:Geschiedenis van Amsterdam Categorie:Politiek in Amsterdam Amsterdam 1888