Parahoxozoa, origineel gespeld als ParaHoxozoa, is een grote evolutionaire groep binnen het dierenrijk (Metazoa). Deze clade omvat de Cnidaria (neteldieren), Bilateria en Placozoa: alle dieren die beschikken over hoxgenen. De clade werd in 2010 voorgesteld.
Hoxgenen spelen een centrale rol in de patroonvorming langs de lichaamsas en in de ontwikkeling van weefsels. Het concept Parahoxozoa is ontstaan uit vergelijkend genomisch onderzoek dat aantoonde dat deze ontwikkelingsgenen ontbreken of sterk gereduceerd zijn in sponzen (Porifera) en ribkwallen (Ctenophora), maar aanwezig zijn in de overige diergroepen.
Hoxgenen Hoxgenen zijn een geconserveerde groep homeotische genen die coderen voor transcriptiefactoren met een belangrijke rol in de embryonale ontwikkeling van dieren. Door duplicatie en divergentie van Hox-genclusters zijn in verschillende dierfyla uiteenlopende lichaamsplannen ontstaan, ondanks een sterk geconserveerde onderliggende genetische basis. De genen zijn onder andere gebruikt om evolutionaire relaties tussen diergroepen te reconstrueren.
Vooral de aanwezigheid van ParaHox-genen, die evolutionair verwant zijn aan de Hox-genen maar andere expressiedomeinen hebben, wordt beschouwd als een belangrijk kenmerk van de Parahoxozoa. Evolutionaire modellen suggereren dat de gemeenschappelijke voorouder van Parahoxozoa al beschikte over een genetische toolkit die de basis vormde voor de diversificatie van weefsel- en orgaansystemen.
Fylogenie De Parahoxozoa vormen een robuuste, monofyletische clade. De verwantschap met de twee dierfyla die er buiten vallen, de Porifera en Ctenophora, is nog niet opgehelderd. Fylogenetische onderzoeken hebben aanwijzingen gevonden voor Porifera als zustergroep van de rest van het dierenrijk. Andere studies plaatsten de Ctenophora als zustergroep van de rest van het dierenrijk. In onderstaande fylogenie is de onzekerheid meegenomen. Indien Ctenophora als meest basale groep wordt genomen, wordt Parahoxozoa vaak als synoniem gebruikt voor Eumetazoa.
Categorie:Dierenrijk