De Gau Schleswig-Holstein (Nederlands: Gouw Sleeswijk-Holstein) was een gouw in het Duitse Rijk. Het gouw bestond van 1925 tot 1945. Daarvoor was het de regionale onderafdeling van 1925 tot 1933 van de NSDAP in dat gebied. Het was gevormd uit de staten: Pruisische provincie Sleeswijk-Holstein en delen van de Vrijstaat Oldenburg en vanaf 1 april 1937 de Vrije en Hanzestad Lübeck. Geschiedenis Het partijdistrict omvatte hoofdzakelijk de gebieden van de Pruisische provincie Sleeswijk-Holstein, waartoe vanaf 31 maart 1937 (Groot-Hamburgwet) ook de stad Lübeck behoorde, maar tegelijkertijd de grote steden Altona en Wandsbek aan Hamburg verloren gingen.

Op 1 maart 1925 werd het NSDAP-gouw Sleeswijk-Holstein in Neumünster opgericht. Gregor Strasser benoemde de Ortsgruppenführer Hinrich Lohse tot gouwleider, die deze functie tot 1945 uitvoerde. De SA-man Joachim Meyer-Quade bekleedde de functie slechts kort. De plaatsvervangers waren aanvankelijk Paul Schneider, Kreisleiter en regionaal woordvoerder van Itzehoe, Emil Brix, regionaal administrateur van de DAF (1932-1934?), en Wilhelm Sieh (1934/35-1945). De Dithmarscher Bauernführer (boerenleider) Hans Beeck concentreerde de opbouw van de partij en de verkiezingscampagnes op de ontevreden plattelandsbevolking, terwijl de smid Hans Kummerfeldt zich richtte op de eveneens ontevreden klasse van ambachtslieden. Ernst zu Reventlow zat als scherp debater en "agitator" in de Rijksdag.

De belangrijke functies werden bekleed door de burgemeester van Neumünster, Max Stahmer, als Gauamtsleiter voor gemeentepolitiek, en door Emil Bannemann, Gauhauptstellenleiter van het Duitse Arbeidsfront. De functie van Gaukulturwart werd vanaf 1931 aanvankelijk vervuld door de propagandist Paul Schneider en later door de Nederduitse schrijver prof. Ivo Braak. De adviseur voor economische zaken (Gauwirtschaftsberater) was Albert Malzahn, voorzitter van de Kamer van Koophandel (IHK) in Kiel.

Een bijzonder geval was de kreisleiter van Eutin, Wolfgang Saalfeldt, die ondanks zijn Joodse afkomst persoonlijk door Hitler werd beschermd, maar uiteindelijk werd afgezet vanwege het uitvoeren van abortussen.

In 1936 werden in de Rijksdag gekozen: Hinrich Lohse, Joachim Meyer-Quade (SA-Gruppenführer in Sleeswijk-Holstein), Wilhelm Sieh, Jakob Sporrenberg (SS-Oberführer) en Otto Triebel (Oberstarbeitsführer).

Er waren regionale kaderscholen (Gauführerschulen) gevestigd in het klooster van BordesholmWayback Machine: Altes Amtshaus von ca. 1770. Geraadpleegd op 4 mei 2026.Wayback Machine: Bordesholm in alten Ansichten. Geraadpleegd op 4 mei 2026., in TrittauTrittau-Wiki. Geraadpleegd op 4 mei 2026. en in Barsbüttel.Wayback Machine: Jugendhof Barsbüttel. Geraadpleegd op 4 mei 2026.

Ambtsbekleders De volgende personen behoorden tot de gouwleiding:

Gauleiter: Hinrich Lohse (1925 - 1945Wayback Machine: Axis Biographical Research: NSDAP, GAUE & GAULEITER, ALPHABETICAL LISTING OF GAULEITER (J - P), GAULEITER (J - P), LOHSE, Hinrich. Geraadpleegd op 20 april 2026.), Emil Brix (1932 - 1934?), Hinrich Lohse (nov 1932 - 1945) Gauleiterstellvertreter: Joachim Meyer-Quade (juli 1932 - nov 1932), Wilhelm Sieh (1934/35 - 1945)

KreiseVerwaltungsgeschichte.de: Gau Schleswig-Holstein. Geraadpleegd op 20 april 2026. Kreis Kreisleiter Amtsperiode Altona Emil Brix januari 1932 – mei 1932 vanaf 1 april 1937 behorend tot Hamburg Heinrich Piwitt augustus 1932 – 8 mei 1945 Bordesholm Reinhard Sunkel 15 februari 1932 – mei 1932 op 1 oktober 1932 opgeheven Erich Friedrich augustus 1932 – 1 oktober 1932 Eckernförde Reinhard Sunkel ca. 1931 – 15 februari 1932 Werner Krug 15 februari 1932 – oktober 1932 Peter Börnsen 29 januari 1933 – 8 mei 1945 Eiderstedt Otto Hamkens 1 augustus 1929 – 17 augustus 1943 vanaf augustus 1943 mede onder toezicht van de NSDAP-Kreisleiter van Husum. Eutin Wolfgang Saalfeld oktober 1930 – september 1932 Gottfried Wolf september 1932 – januari 1933 Rolf Capelle 13 januari 1933 – 30 september 1937 Johannes Meyer 1 oktober 1937 – oktober 1940 Eberhard Jeran 1 oktober 1940 – augustus 1941 Wilhelm Mannitz augustus 1943 – augustus 1944 Franz Jordan 1 september 1944 – 8 mei 1945 Flensburg-Land Claus Hans 1 oktober 1932 – 8 mei 1945 Flensburg-Stadt Wilhelm Adler april 1932 – 6 september 1932 tussen oktober 1939 en september 1944 samengevoegd met Flensburg-Land Paul Hass 15 juni 1933 – januari 1935 Oskar Kahle 1 november 1935 – 15 mei 1939 Hermann Riecken 15 mei 1939 – 8 mei 1945 Claus Hans juni 1941 – november 1944 (waarnemend leiderschap) Husum Johann Friedrich Jebe augustus 1939 – 28 februari 1931 vanaf augustus 1943 samen met Eiderstedt Hermann Hansen februari 1931 – 8 mei 1945 Hinrich Gross 1 juli 1941 – 18 augustus 1943 (waarnemend leiderschap) Hans Kehr 28 oktober 1943 – 30 november 1944 (waarnemend leiderschap) Kiel Reinhard Sunkel 1931 – 1 juli 1932 Otto Ziegenbein 1 oktober 1937 – 30 september 1939 Magnus Jensen 1 oktober 1939 – 15 augustus 1943 (waarnemend leiderschap) Wilhelm Jabs augustus 1943 – 8 mei 1945 (waarnemend leiderschap) Lauenburg August Kelb november 1931 – juli 1931 Hans Gewecke 1 augustus 1931 – 8 mei 1945 Erich Böttcher 1 september 1941 – 1 april 1942 (waarnemend leiderschap) Bernhard Meier 15 april 1942 – september 1944 (waarnemend leiderschap) Hans Panecke 15 september 1944 – 30 december 1944 (waarnemend leiderschap) Lübeck Emil Bannemann 15 april 1937 – 31 augustus 1937 vanaf 1 april 1937 tot Schleswig-Holstein Otto Bernhard Clausen 1 oktober 1937 – 8 mei 1945 Walther Schröder september 1939 – maart 1941 (waarnemend leiderschap) Wilhelm Jabs 31 augustus 1941 – augustus 1943 (waarnemend leiderschap) Neumünster Bruno Stamer ? – 15 februari 1932 Walther Pause 15 februari 1932 – november 1933 Max Stahmer 12 november 1933 – november 1936 Hans Hingst november 1936 – 8 mei 1945 Heinrich Schnurbusch september 1939 – 8 mei 1945 Oldenburg Reimer Steffen 1 november 193 – 1 augustus 1931 Jürgen Rahlf 1 augustus 1931 – 1 december 1933 Werner Mohr 5 december 1933 – 30 september 1937 Johannes Löhndorf 1 oktober 1937 – 8 mei 1945 August Cordes 13 maart 1941 – oktober 1941 (waarnemend leiderschap) Otto Gubitz oktober 1941 – 15 april 1942 (waarnemend leiderschap) Hans Kiesbye 15 april 1942 – 15 april 1943 (waarnemend leiderschap) Max Böhmker 15 april 1943 – 8 mei 1945 (waarnemend leiderschap) Pinneberg Ferdinand Schramm juli 1929 – 1 oktober 1937 Emil Paulsen 1 oktober 1937 – september 1939 Kurt Meenen september 1939 – mei 1941 (waarnemend leiderschap) Alfred Krömer oktober 1939 – 31 oktober 1939 (waarnemend leiderschap) Emil Sievers 19 januari 1940 – 8 mei 1945 (waarnemend leiderschap) Hans Letje 1 juni 1941 – 6 april 1942 (waarnemend leiderschap) Plön Karl Schalow 1 oktober 1930 – 1 juni 1940 Wilhelm Jüppner 1 juni 1940 – 8 mei 1945 (waarnemend leiderschap) Rendsburg Wilhelm Hamkens 1 augustus 1930 – 1 januari 1936 Heinrich Carl 1 januari 1936 – 1 september 1939 Julius Peters 1 september 1939 – 20 maart 1945 (waarnemend leiderschap) Walter Ellerbrock 20 maart 1945 – 8 mei 1945 (waarnemend leiderschap) Schleswig Joachim Meyer-Quade 1 januari 1929 – september 1932maart 1933 – december 1933 Adolph Herting september 1932 – maart 1933 Ernst Kolbe december 1933 – december 1934 Georg Carstensen december 1934 – 8 mei 1945 Peter Börnsen september 1939 – mei 1942 (waarnemend leiderschap) Segeberg Werner Stiehr 1 september 1930 – 8 mei 1945 Steinburg Johann Niemann juni 1929 – mei 1930 Wilhelm Struve november 1930 – april 1934 Adolf Thormählen april 1934 – 31 december 1939 Paul Schneider 31 december 1939 – 1 september 1943 Walter Bilkau 1 september 1943 – 8 mei 1945 Stormarn Heinrich Backhaus 1 mei 1939 – 30 augustus 1932 Heinrich Scheele 1 september 1932 – 1 oktober 1932 (waarnemend leiderschap) Erich Friedrich 1 oktober 1932 – 8 mei 1945 Max Böhmker september 1944 – ? Südtondern Hermann Hansen 1931 – december 1932 Georg Carstensen december 1932 – 1 februari 1935 Johann Peperkorn 1 februari 1935 – 1 april 1944 Hans Jensen 1 april 1944 – 8 mei 1945 Wandsbek Willy Eggers juli 1931 – 8 mei 1945 vanaf 1 april 1937 tot Hamburg Dithmarschen Willy Ehlers juli 1927 – 1 januari 1929 vanaf 1929 verdeeld in Zuid- en Noord-Dithmarschen; oktober 1932 tot juli 1933 samengevoegd en weer gescheiden Norderdithmarschen Paul Guth 1 april 1929 – 1 oktober 1932 Martin Matthiessen juli 1932 – 1 oktober 1937 Werner Mohr 1 oktober 1937 – 30 augustus 1939 Johannes Löhndorf 1 oktober 1937 – 8 mei 1945 Süderdithmarschen Martin Matthiessen juni 1929 – augustus 1939 Ferdinand Diekmann september 1939 – 15 maart 1945 (waarnemend leiderschap) Heinrich Nottelmann 1 april 1944 – 8 mei 1945

Zie ook Gauehrenzeichen Gouw (NSDAP) Rijksgouw

Externe link Verwaltungsgeschichte.de: Gau Schleswig-Holstein Zukunft braucht Erinnerung: Übersicht der NSDAP-Gaue, der Gauleiter und der Stellvertretenden Gauleiter (1933–1945) Akens: Das erste Gau-Geschäftszimmer der NSDAP

Sleeswijk-Holstein Categorie:Geschiedenis van Sleeswijk-Holstein Categorie:Provincie van Pruisen