De tandentrekker (Italiaans: ) is een schilderij van Pietro Longhi uit de periode 1746-52. Sinds 1911 maakt het deel uit van de collectie van de Pinacoteca di Brera in Milaan.
Voorstelling Het schilderij laat zien hoe een tand wordt getrokken op een Venetiaans plein, een tafereel dat destijds een vorm van straatspektakel was. De centrale figuur is de tandentrekker, vaak aangeduid als een charlatan of kwakzalver, die trots de zojuist getrokken tand toont aan de omstanders. In het midden van de compositie zit een kind dat een doek tegen zijn mond houdt, vermoedelijk de patiënt die de ingreep zojuist heeft ondergaan.
Het centrale tafereel wordt door diverse toeschouwers bekeken. De welgestelden onder hen zijn verborgen achter witte maskers en donkere mantels (bauta). Linksonder is een vrouw te zien die appels verkoopt, terwijl de kleine vrouw met de witte hoofddoek met haar rechterhand een teken maakt om het boze oog af te weren. Achter hen voeren drie kinderen een aapje.
De achtergrond wordt gevormd door de portiek van het Dogepaleis. Op de zuilen zijn inscripties aangebracht die de datering van het werk mogelijk maken. Deze teksten verwijzen naar de verkiezing van Antonio Poli tot pastoor van de Santa Margherita in 1746 en naar doge Pietro Grimani, die regeerde tot zijn dood in 1752.
Herkomst De tandentrekker vormt een pendant met het schilderij Het familieconcert (Il Concertino), dat eveneens deel uitmaakt van de collectie van de Pinacoteca di Brera. Beide werken hebben identieke afmetingen en delen een gezamenlijke eigendomsgeschiedenis. Ze tonen de twee uitersten van het Venetiaanse leven: het luidruchtige publieke vermaak op straat tegenover de intieme, beschaafde sfeer van een huiselijk concert.
De Pinacoteca di Brera verwierf de schilderijen toen Ettore Modigliani directeur was (1908–1934). Hij voerde een actief aankoopbeleid om de collectie Venetiaanse achttiende-eeuwse kunst te versterken. Voor de aankoop in 1911 bevond het werk zich in een particuliere collectie.
Afbeelding
Literatuur . Catalogo della R. Pinacoteca di Brera. Bergamo: Istituto Italiano d'Arti Grafiche. p. 152-53
Externe links
Categorie:Italiaanse schilderkunst Categorie:Schilderij in de Pinacoteca di Brera