De Willem Sluiter Prijs is een vijfjaarlijkse Achterhoekse prijs voor een persoon, vereniging, stichting, organisatie of bedrijf die de Achterhoek op een positieve manier onder de aandacht heeft gebracht. De prijs werd voor het eerst uitgereikt in 2021 en bestaat uit een geldbedrag van vijfduizend euro en een door beeldhouwer Anton ter Braak vervaardigde penning. De prijs is vernoemd naar de zeventiende-eeuwse dichter en predikant Willem Sluiter (1627–1673), die met de regel over zijn achter-hoek aan de basis wordt gezien van de huidige streeknaam.
Achtergrond De instelling van de prijs is te danken aan de Borculose streekhistoricus Bennie te Vaarwerk (1958–2018). Te Vaarwerk, gefascineerd door de geschiedenis van de Heerlijkheid Borculo en al van jongs af aan actief in archieven, legde in een notariële akte van 2 juli 2018 vast dat hij vanuit een legaat een fonds wilde laten oprichten om periodiek, gerekend vanaf 2018, de 350e verjaardag van Sluiters bekende dichtregel over zijn 'achter-hoek' (…) om de vijf jaar een penning uit te reiken aan een persoon, personen, vereniging, stichting, organisatie of bedrijf die de Achterhoek op een positieve manier voor het voetlicht heeft gebracht.
Na zijn overlijden in 2018 werd op zijn aanwijzing de Stichting Fonds Willem Sluiter opgericht, waarmee de continuïteit van de prijs voor minimaal een halve eeuw is veiliggesteld. Te Vaarwerk legde tevens vast dat de in Noordijk wonende beeldhouwer Anton ter Braak de penning moest ontwerpen, dat daarop de beeltenis van Willem Sluiter en zijn achter-hoek-regel moesten worden afgebeeld, en dat de naam van de winnaar in de penning gegraveerd zou worden. Voor het portret van Sluiter liet Ter Braak zich inspireren door het aan Pieter van Anraedt (1635–1678) toegeschreven schilderij van de dichter; hij plaatste hem in een Achterhoeks landschap.
Procedure Voordrachten kunnen door iedereen worden ingediend tijdens een voordrachtsperiode die loopt van 1 oktober tot en met 31 december van het jaar voorafgaand aan de uitreiking. Een onafhankelijke jury kiest uit alle inzendingen ten hoogste tien genomineerden, waaruit zij gezamenlijk een winnaar aanwijst. De prijs wordt uitgereikt in het voorjaar, rond de geboortedag van Willem Sluiter, in de Oude Mattheuskerk in Eibergen — de plaats waar Sluiter van 1653 tot 1673 als predikant werkzaam was.
Naamgever
Willem Sluiter (1627, Neede – 1673, Zwolle) was dichter en predikant. Hij was van 1653 tot zijn dood in 1673 voorganger in Eibergen. Zijn dichtwerk, waarin hij een lofzang aanhief op het eenvoudige plattelandsleven, was tot in de achttiende eeuw zeer populair en kende vele herdrukken. De passage waarin hij zijn achter-hoek bezong, wordt sinds de negentiende eeuw in verband gebracht met de huidige streeknaam Achterhoek.
Winnaars Jaar Winnaar Toelichting 2021 Hans Keuper Dichter en muzikant; bekend van de streektaalband Boh Foi Toch. 2026 Hans de Beukelaer Streekhistoricus, schrijver en uitgever van Fagus te IJzerlo; auteur van onder meer Nijver in het groen.
Editie 2026 Voor de tweede editie, met uitreiking op 21 maart 2026, koos de jury uit de inzendingen tien genomineerden: De Stadsboerin Doetinchem, stadslandbouwproject Mark Boumans, burgemeester van Doetinchem en voorzitter Achterhoek Board Hans de Beukelaer, streekhistoricus en uitgever te IJzerlo Willy Hermans, Achterhoekse uitgever Joske Meerdink, voor haar werk over de scheepsramp van de Phoenix Frans Miggelbrink, presentator, cabaretier en columnist Ria Olijslager, voor haar inzet voor streektaal en cultuurhistorie Documentaire Bespiegelingen over de Achterhoek van Fons Rouwhorst en Ineke Heinen
De jury bestond uit tv-kok en schrijfster Nadia Zerouali, TV Gelderland-presentatrice Angelique Krüger, Marlies Joldersma (bestuurslid Steengroeve Theater), Anton Stapelkamp (burgemeester van Aalten), streekhistoricus Peter Bresser, hoofdredacteur Gerwin Nijkamp van Achterhoek Nieuws en hoogleraar notarieel recht Sebastiaan Roes.
Externe links Officiële website Informatiepunt over Willem Sluiter
Noten
Categorie:Achterhoek Categorie:Cultuur in Gelderland Categorie:Nederlandse prijs