Hoeve Van der Meulen (Zeeuws: "d'oeve van Vermeule") is een historische boerderij en rijksmonument in 's-Heer Abtskerke in de Nederlandse gemeente Borsele. De hoeve geldt als een belangrijk voorbeeld van traditioneel Zeeuws agrarisch erfgoed en vormt een karakteristiek onderdeel van het cultuurlandschap van Zuid-Beveland. Het complex staat bekend vanwege de combinatie van historische bebouwing, kleinschalig landschap en cultuurhistorische waarde. Het gebouw straat op adres Zuidweg 24-30. Geschiedenis Waarschijnlijk stond er in de middeleeuwen al een houten boerderij op deze plek. De eerste eigenaar waarvan de naam bekend is, is Jacob Jacobsz (1589). De boerderij vererfde eeuwenlang in de familie van Willeboord Leendertsz, die in 1596 eigenaar was.
De oorsprong van de huidige Hoeve Van der Meulen gaat terug tot het begin van de zeventiende eeuw. De boerderij werd gebouwd op een kreekrug, een hoger gelegen zandrug die geschikt was voor bewoning en landbouw. Het gebied rond ’s-Heer Abtskerke behoort tot de oudste agrarisch gebruikte delen van Zuid-Beveland.
Gedurende meerdere eeuwen was de hoeve in gebruik als gemengd landbouwbedrijf. De structuur van het erf en het omliggende landschap bleef lange tijd grotendeels intact. In de twintigste eeuw werd de hoeve bewoond door de familie Van der Meulen. De laatste bewoner, Adrie van der Meulen, hield vast aan traditionele landbouwmethoden en verzette zich tegen grootschalige ruilverkaveling. Hierdoor bleef het oorspronkelijke landschap rondom de boerderij grotendeels behouden. Al voor het overlijden van Adrie van der Meulen in 2005 was het complex in verval geraakt. In de overwoekerde boomgaard verzamelde Van der Meulen afgedankte auto's en landbouwvoertuigen. Over het terrein liep er veel pluimvee vrij rond als ook een groot aantal pauwen. Het woonhuis was door verwaarlozing uiteindelijk niet meer bewoonbaar en Van der Meulen verhuisde naar een caravan op het terrein. In 2006 werd de hoeve aangekocht door Stichting Het Zeeuwse Landschap, die vervolgens een omvangrijke restauratie uitvoerde. Daarbij werden zowel de woonboerderij als de schuren hersteld met behoud van historische kenmerken.
Architectuur miniatuur|De bakkeet op het erf van de Hoeve van der Meulen Hoeve Van der Meulen bestaat uit een traditioneel Zeeuws boerderijcomplex met woonhuis, schuren en erf. De bebouwing is grotendeels opgetrokken in baksteen en voorzien van pannendaken. Kenmerkend zijn de sobere functionele vormgeving en de indeling die aansluit bij de agrarische bedrijfsvoering van de vroegmoderne tijd. De boerderij is is gebouwd in het oudste boerderijtype dat nog in Zeeland voorkomt. Kenmerkend is dat het huis en de schuur aan elkaar zijn gebouwd. Beide zijn nu van baksteen, maar de schuur was tot 1935/1936 van hout.
Het woonhuis bevat tegenwoordig nog verschillende authentieke elementen, waaronder houten balkconstructies, traditionele vloeren en historische interieurdetails. De schuren zijn representatief voor de landbouwarchitectuur van Zuid-Beveland uit de zeventiende en achttiende eeuw. Op het erf staan onder meer een varkenskot en bakkeet.
De hoeve stond in het verleden ook bekend als de 'gerosselde hoeve' naar de rossige kalk waarmee de muren waren bestreken. Hiervan is nog een klein deel te zien rechts van de deur aan de zijmuur waar een soort “klompenkot” met toilet was aangebouwd.
Landschap en natuurbeheer De hoeve ligt in het karakteristieke landschap van de Zak van Zuid-Beveland, een gebied dat bekendstaat om zijn kleinschalige structuur van dijken, boomgaarden, heggen en weilanden. Rondom de boerderij zijn diverse historische landschapselementen behouden of hersteld, waaronder hoogstamboomgaarden, drinkpoelen, hollebollige weilanden en meidoornhagen.
Huidige functie Anno 2026 heeft Hoeve Van der Meulen een gecombineerde functie op het gebied van erfgoed, recreatie en duurzame landbouw. Een deel van het complex is toegankelijk voor bezoekers en wordt gebruikt voor educatieve activiteiten, excursies en culturele evenementen. Daarnaast is de locatie verbonden aan het initiatief "Herenboeren", waarbij leden gezamenlijk duurzaam voedsel produceren volgens principes van kleinschalige landbouw en natuurbeheer.
Erfgoedstatus Hoeve Van der Meulen heeft de status van rijksmonument vanwege de architectuurhistorische, landschappelijke en cultuurhistorische betekenis. Het complex wordt beschouwd als een waardevol voorbeeld van een traditionele Zeeuwse hoeve met een grotendeels intact historisch landschap.
Bronnen en referenties
Categorie:Rijksmonument in Borsele