De Koninklijke Handboogschutterij De Batavieren was een Rotterdamse schutterijvereniging van handboog- en kruisboogschutters.
De vereniging bestond uiterlijk sinds 1849 en nam in de negentiende en vroege twintigste eeuw deel aan optochten, schietconcoursen en stedelijke festiviteiten. Ze werd in Rotterdam vooral bekend door haar gezelschappen De Batavieren te Voet en De Batavieren te Paard, die geregeld deelnamen aan historische en allegorische optochten. De leden bestonden grotendeels uit slepers — voerlieden die goederen vervoerden met lange wagens of sleeën, getrokken door paarden.
Vooral De Batavieren te Paard trokken veel publieke aandacht door hun optredens met paarden, uniformen en banieren tijdens stedelijke optochten en feestelijkheden. De vereniging genoot in de tweede helft van de negentiende eeuw grote bekendheid in Rotterdam. De Batavierenstraat werd in 1865 naar de vereniging vernoemd.Plattegrond Gemeente Rotterdam door J. Kuyper (1865), ; Nieuw Plan van Rotterdam door E. Miller (1875),
Over de oorsprong van de naam De Batavieren zijn in de geraadpleegde bronnen geen nadere gegevens aangetroffen. Geschiedenis De vroegste controleerbare vermelding van De Batavieren dateert uit 1849. In een overzicht van deelnemende verenigingen aan de koninklijke handboogwedstrijden op Het Loo worden uit Rotterdam Batavieren en Soranus genoemd. In 1850 berichtte de Rotterdamsche Courant over een prijsschieting van de binnen Rotterdam gevestigde handboogschutterij De Batavieren.
In 1851 won de Rotterdamse schutter G. Dekkers van De Batavieren een zilveren medaille tijdens een concours. Een studie over de Thoolse handboogschutterij Non Semper vermeldt dat De Batavieren in 1857 in Rotterdam een nationaal concours organiseerden. Ook in 1863 nam de vereniging nog deel aan landelijke wedstrijden.
Volgens het Algemeen Handelsblad van 15 maart 1872 bestonden de rijdende Batavieren uit sleepers “die krachtens hun beroep recht hebben op een meer verheven rol in den optocht dan andere stervelingen”. Het schietterrein en verenigingsgebouw bevonden zich tussen de Tuindersstraat en de Mauritsstraat, ongeveer op de locatie van het huidige Schouwburgplein. In 1924 had handboogschutterij De Batavieren haar verenigingslokaal in café Hollandia, op de hoek van de Crooswijksesingel en de Linker Rottekade in Rotterdam. Het café werd in 1932 afgebroken, waarna op deze locatie het kantoorgebouw Heineken werd gebouwd.
Ook in de officiële feestwijzer voor de Rotterdamse jubileumviering van koning Willem III in 1874 worden naast Handboogschutterij De Batavieren ook Batavieren te voet en Batavieren te paard genoemd. In 1902 maakte de pers melding van het 30-jarig bestaan van De Batavieren te Paard te Rotterdam.
Wedstrijduitslagen tonen aan dat de vereniging ook in 1926, 1932 en 1938 nog actief was.
Draagpenning Museum Rotterdam bezit een draagpenning van de Koninklijke Handboogschutterij De Batavieren te Paard, vervaardigd door Ludwig Jünger en gedateerd 1884. Op de penning staan onder meer de initialen K.H.S.B.t.P. en de jaartallen 1872 en 1884. Zie ook Schutterij (folklore) Handboogschieten Kruisboog
Referenties
Categorie:Geschiedenis van Rotterdam Categorie:Vereniging in Rotterdam Categorie:Boogschieten in Nederland Categorie:Voormalige Nederlandse schutterij Categorie:Oude Westen