Khosro IV (Armeens: Խոսրով IV, Chosrov IV, overleden in 415 of 418), in sommige bronnen Khosro III genoemd, was een edelman van de Arsacidische dynastie die van 384/385 tot 389 en opnieuw van 414 tot 415 of van 417 tot 418 als vazalkoning van Armenië diende. Hij werd door de Sasanidische sjah tot koning van Armenië benoemd, die Khosro zijn zus ten huwelijk gaf. Tijdens zijn regering werd Armenië met de Vrede van Acilisene in 387 verdeeld in een Romeins en een Sasanidisch deel. Khosro regeerde in het oostelijke, Sasanidische deel, terwijl zijn familielid Arsjak III regeerde in het westelijke, Romeinse deel. Hij regeerde ongeveer vijf jaar voordat hij door de Armeense adel werd aangeklaagd wegens samenzwering met Rome, waarna hij werd afgezet en naar Iran gedeporteerd. na de dood van zijn broer en opvolger Vramshapuh werd hij kortstondig weer op de troon gezet, maar stierf niet lang daarna.
Afkomst
Khosro IV was lid van de Arsacidische dynastie van Armenië. Zijn afkomst wordt niet vermeld in de oude Armeense bronnen. De Armeense historicus Ghazar van Parpi uit de 5e-6e eeuw noemt hem de broer van Vramsjapoeh, die Khosro in 389 opvolgde als koning. Ferdinand Justi, Cyril Toumanoff en Christian Settipani nemen aan dat Khosro de zoon van de eerdere Armeense koning Varazdat was.
Bestuur De troonsbestijging van wordt in de Boezandaran Patmoetivnk vóór de officiële verdeling van Armenië in 387 geplaatst, maar de geschiedenis van Mozes van Chorene plaatst hem na deze gebeurtenis. Vermoedelijk vond het plaats na de dood van Vologases III, die samen met zijn broer Arsjak III over Armenië regeerde onder het regentschap van Manuel Mamikonjan. Volgens Nina Garsoïan vond de feitelijke verdeling van Armenië waarschijnlijk al in 384/5 plaats, rond welke tijd Manuel stierf, Arsjak door de pro-Perzische factie van Armeense nacharars (hooggeplaatste edelen) gedwongen werd naar het westen te vluchten naar Acilisene, en Khosro tot koning van het oostelijke deel van Armenië werd benoemd met een Perzische tutor. In 387 werd de verdeling geformaliseerd met het Verdrag van Acilisene (Ekeghiats), waarbij de nieuwe grens van noord naar zuid liep, van een punt ten oosten van Karin (het huidige Erzurum) naar Mesopotamië ten westen van Nisibis. Khosro IV behield de Arsacidische hoofdsteden Artaxata en Dvin in zijn koninkrijk, terwijl Arsjak regeerde in het door de Romeinen gecontroleerde Ekeghiats tot zijn dood in 390. De verdeling van Armenië werd gevolgd door de laatste fase van de Arsacidische heerschappij in Armenië.
De Sasanidische koning Shapur III gaf zijn zus Zruandukht als vrouw aan Khosro IV, evenals een groot leger om Armenië te beschermen en een tutor uit het Huis van Zik. Khosro regeerde ongeveer vijf jaar, tot 389, toen hij door de Armeense adel werd aangeklaagd wegens samenzwering met Rome en werd afgezet en naar Iran gedeporteerd. Hij werd vervangen door zijn broer Vramshapuh als koning van Armenië. Mozes van Chorene voegde eraan toe dat Khosros val van de macht te wijten was aan zijn benoeming van Sahak I tot katholicos zonder Sasanidische goedkeuring. Volgens Moses werd hij gevangengezet in het Kasteel van de Vergetelheid in Khuzestan. Na de dood van Vramshapuh werd Khosro in 414 of 417 uit ballingschap vrijgelaten en op de troon hersteld. Volgens Mozes van Chorene gebeurde dit nadat catholicos Sahak het hof van de Sasanidische koning Yazdagird I had bezocht om Khosros vrijlating te vragen. Khosro stierf echter niet lang daarna (acht maanden volgens Ghazar van Parpi, een jaar volgens Mozes van Chorene) in 415 of 418. Na zijn dood volgde een korte periode van directe Sasanidische heerschappij onder Yazdagirds zoon Shapuh, maar in 422 werd Vramshapuhs zoon Artaxias IV tot koning van Armenië benoemd.
Kasteel van de Vergetelheid Het Kasteel van de Vergetelheid (in Armeense bronnen bekend als Anjoesj of Andmsj) was een van de strengste en meest gevreesde forten in Sasanidisch Perzië. De naam is afgeleid van een strikte wet: het was verboden om de naam van een gevangene die daar vastzat uit te spreken: ze moesten letterlijk door de wereld vergeten worden. Dit was dezelfde plek waar de vroegere Armeense koning Arsjak II gevangen zat en uiteindelijk stierf. Dat Khosro IV jaren later uit deze plek werd vrijgelaten, was een zeldzame gebeurtenis in de Perzische geschiedenis.
Culturele betekenis Hoewel de regeerperiode van Khosro IV relatief kort was, markeerde deze het begin van een culturele opleving die uiteindelijk leidde tot de creatie van het Armeense alfabet. Hij werkte nauw samen met Sahak Parthev om de Armeense Kerk en de nationale identiteit te versterken. Zijn broer en opvolger, koning Vramsjapoeh, zette de kerkbouw- en onderwijsprogramma's voort die door Khosro en Sahak waren gestart en bood de politieke steun die nodig was voor Mesrop Masjtots om zijn missie te voltooien.
Categorie:Arsaciden van Armenië Categorie:Persoon in de 5e eeuw